Солтүстік Хартум
| Қала | |||
| Солтүстік Хартум | |||
| араб.: الخرطوم بحري | |||
 | |||
| |||
| Әкімшілігі | |||
|---|---|---|---|
| Ел | |||
| Провинция | |||
| Тарихы мен географиясы | |||
| Координаттары |
15°39′00″ с. е. 32°32′45″ ш. б. / 15.65000° с. е. 32.54583° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 15°39′00″ с. е. 32°32′45″ ш. б. / 15.65000° с. е. 32.54583° ш. б. (G) (O) (Я) | ||
| Құрылған уақыты | |||
| Қала статусы | |||
| Жер аумағы |
110 км² | ||
| Климаты |
құрғақ типті | ||
| Уақыт белдеуі | |||
| Тұрғындары | |||
| Тұрғыны |
1 012 211 адам (2008) | ||
| Тығыздығы |
9 201,9 адам/км² | ||
| Ресми тілі | |||
| Сандық идентификаторлары | |||
| Телефон коды |
+249 185 | ||
| Пошта индексі |
11111 | ||
| Автомобиль коды |
خ (Һ) | ||
Солтүстік Хартум шекарасы
| |||
 Ортаққордағы санаты: Солтүстік Хартум | |||
Солтүстік Хартум (араб.: الخرطوم بحري) — Суданның орталығында Ніл өзенінің бойында орналасқан қала. Хартум қаласының солтүстігінде орналасқандықтан Солтүстік Хартум деп аталған.
Орналасуы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Хартумның солтүстігінде орналасқан Солтүстік Хартум қаласының аумағы 5060 шаршы шақырымнан асады және халқы бір миллионнан асады. Әкімшілік тұрғыдан Хартум он төрттен астам ауданға бөлінген, олардың ішіндегі ең маңыздысы — Солтүстік Хартум қаласы. Солтүстік Хартум сонымен қатар Судан халқы мен келушілерінің едәуір бөлігін тартатын көптеген туристік және демалыс аймақтарымен мақтана алады.[1]
Тарихы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Солтүстік Хартум аймағының атауы өткен ғасырдың басында, атап айтқанда 1921 жылы ресми түрде аталғанымен, бұл аймақтың тарихы ертерек кезеңдерге кетеді. Түріктер аймақты жаулап алған кезеңде бұл аймақ Ніл өзенінің жанында орналасқандықтан, тұруға арналған ерекше аймақтардың бірі ретінде назар аудара бастады. Мұстафа Джаафар есімді адам осы аймақтағы сопылық орденінің шейхтерінің қасиетті орындарының жанындағы алғашқы үйді салған. Бұл кезеңде құнарлы жер мен Ніл суының болуына байланысты ауыл шаруашылығын күнкөріс көзі ретінде пайдаланған тұрғындар саны күрт өсті. ХХ ғасырдың басында бұл аймақта алғашқы теміржол желісі салынды, уақыт өте келе бұл аймақ Судан елінің ең маңызды аймақтарының біріне айналу үшін бірнеше рет дамыды.[1] 1885 жылы оны махдистер басып алып, тұрғындардың көпшілігін Омдурманға жер аударды, қалған халық оңтүстікке қашты. 1899 жылы Англиялық Мысыр Суданы құрылғаннан кейін қала дами бастады, Судан әскери теміржолының терминалы және ірі өзен портына айналды. 1908 және 1910 жылдар аралығында Солтүстік Хартум мен Хартумды байланыстыратын Көк Ніл арқылы көпір салынды. 1964 жылдың қазан айында қала генерал Ибрагим Аббуд диктатурасына қарсы революциялық көтерілістердің орталықтарының біріне айналды. 1998 жылы 20 тамызда АҚШ армиясы Хартумның солтүстігіндегі Әл-Шифа фармацевтикалық фабрикасын бомбалады, себебі ол халықаралық террористік ұйымдар пайдаланатын химиялық соғыс агенттерін шығарады деп болжануда, ал иелері Әл-Қағидамен байланысты болды.[2]
Өнеркәсіп
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Солтүстік Хартум — Суданның маңызды өнеркәсіптік орталықтарының бірі. Қалада өңдеу өнеркәсібі жақсы дамыған. Тамақ өнеркәсібі — ұн тарту, қант, сусындар және консерві өнімдері. Тоқыма өнеркәсібі — мақта өңдеу, мата және киім өндірісі. Химия өнеркәсібі — пластмасса, тұрмыстық химия және мұнай өнімдері. Машина жасау — ауыл шаруашылық техникасын жөндеу және құрастыру. Құрылыс материалдары — цемент, кірпіш және басқа материалдар. Өнеркәсіптің дамуына Ніл өзенінің маңында орналасуы, көлік инфрақұрылымы және Хартум агломерациясына жақындығы әсер етеді.