Мазмұнға өту

Сол Перлмуттер

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Сол Перлмуттер
ағылш. Saul Perlmutter
Туған күні

22 қыркүйек 1959 (1959-09-22) (66 жас)

Туған жері

Шампейн-Урбана, Иллинойс, АҚШ

Ғылыми жетекші

Ричард А. Мюллер

Марапаттары


Астрономия бойынша Шао сыйлығы (2006)
Нобель сыйлығы — 2011 Физика саласындағы Нобель сыйлығы (2011)

Сол Перлмуттер (ағылш. Saul Perlmutter; 22 қыркүйек 1959, Шампейн-Урбана, Иллинойс) — американдық астрофизик және Брайан Шмидт пен Адам Рисспен бірге «алыстағы суперноваларды бақылау арқылы жеделдетілген Ғаламның кеңеюін ашқаны үшін» 2011 жылғы физика бойынша Нобель сыйлығының иегері[1].

Философия докторы (1986), Калифорния университетінің профессоры, Беркли және Лоуренс Беркли ұлттық зертханасының мүшесі, АҚШ Ұлттық ғылым академиясының (2002) және Америка философиялық қоғамының (2014)[2] мүшесі.

Өмірбаяны

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Еврей отбасында дүниеге келген, ол химиялық инженер, кейінірек Пенсильвания университетінің профессоры және молекулалық биолог Даниэль Перлмуттер (ағылш. Daniel D. Perlmutter) мен әлеуметтік қызметкер, Темпл университетінің профессоры Фелис (Фейги) Дэвидсон Перлмуттердің (ағылш. Felice (Feige) Davidson Perlmutter) үш баласының бірі болды[3][4][5][6]. Оның ана жағынан атасы, идишші Сэмюэл Дэвидсон (1903—1989), 1919 жылы бессарабиялық мекен Флорештыден Канадаға (кейінірек әйелі Хайка Ньюманмен бірге Нью-Йорк қаласына) қоныс аударған.[7] Перлмуттер Филадельфияның Маунт-Эйри ауданында өсті, онда ол Greene Street Friends School және Germantown Friends School бастауыш мектептерде оқыды және еврей халық мектебінде идиш және еврей мәдениеті бойынша білім алды.[8][9]

1981 жылы Перлмуттер Гарвард университетін үздік бітірді. 1986 жылы Перлмуттер Калифорния университетінде, Берклиде PhD дәрежесін алды. Ричард Мюллердің жетекшілігімен жазылған оның диссертациясы Немезида рөліне үміткерлер болып табылатын нысандарды анықтау мәселесіне арналды[10]. Перлмуттер қазіргі уақытта Беркли ұлттық зертханасындағы Supernova Cosmology Project жобасын басқарады. Оның тобы Брайан Шмидттің тобымен бірге Ғаламның жеделдетілген кеңеюінің бар екенін көрсетті. Бұл жаңалықты Science журналы «жылдың серпілісі» деп атады. Перлмуттер сонымен қатар SNAP жобасының директоры.

Америка өнер және ғылым академиясының (2007), Америка физикалық қоғамының (2000), Америка ғылымды дамыту қауымдастығының (2003) мүшесі.

Суперкомпьютер Перлмуттер ғалымның атымен аталған[11].

Марапаттар мен құрметтер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  • 2002 — АҚШ Энергетика министрлігінің Эрнест Лоуренс сыйлығы
  • 2003 — Калифорнияның жыл ғалымы
  • 2005 — Джон Скотт сыйлығы
  • 2005 — Падуа сыйлығы
  • 2006 — Астрономия бойынша Шао сыйлығы
  • 2006 — Фелтринелли сыйлығы
  • 2007 — Грубер сыйлығы
  • 2009 — Диксон сыйлығы
  • 2011 — Адам Рисспен бірлесіп Альберт Эйнштейн медалі
  • 2011 —Физика бойынша Нобель сыйлығы (Брайан Шмидт және Адам Рисспен бірге)
  • 2015 — Фундаменталды физика бойынша сыйлық

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. ↑ The 2011 Nobel Prize in Physics - Press Release  (ағыл.). Nobel Media. Басты дереккөзінен мұрағатталған 30 тамыз 2012. Тексерілді, 4 қазан 2011.
  2. ↑ APS Member History. Басты дереккөзінен мұрағатталған 1 қараша 2020. Тексерілді, 29 шілде 2020.
  3. ↑ Professor Emeritus Daniel D. Perlmutter. Басты дереккөзінен мұрағатталған 5 желтоқсан 2018. Тексерілді, 4 қазан 2011.
  4. ↑ Social Work Honors Its Own at Reunion. Басты дереккөзінен мұрағатталған 30 қыркүйек 2011. Тексерілді, 4 қазан 2011.
  5. ↑ Professor emerita Felice Davidson Permutter, CSW, PhD. Басты дереккөзінен мұрағатталған 10 қараша 2018. Тексерілді, 23 маусым 2020.
  6. ↑ Saul Perlmutter, PhD. Басты дереккөзінен мұрағатталған 24 қыркүйек 2020. Тексерілді, 4 қазан 2011.
  7. ↑ Samuel Davidson, 1903—1989, Led Yiddish Culture Revival. Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 наурыз 2016. Тексерілді, 4 қазан 2011.
  8. ↑ Forward 50 — Saul Perlmutter. Басты дереккөзінен мұрағатталған 6 шілде 2015. Тексерілді, 23 маусым 2020.
  9. ↑ Jewish Children's Folkshul. Басты дереккөзінен мұрағатталған 30 желтоқсан 2012. Тексерілді, 25 қараша 2012.
  10. ↑ {{{тақырыбы}}}. — doi:10.1063/1.3232196 — Bibcode: 2009AIPC.1166...53G
  11. ↑ Supercomputer Embarks on Effort to Help Map the Universe, Dark Energy and All. Басты дереккөзінен мұрағатталған 8 маусым 2021. Тексерілді, 8 маусым 2021.

Сілтемелер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
«https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Сол_Перлмуттер&oldid=3589272» бетінен алынған