Страшены
| Қала | |||||
| Страшены | |||||
| рум. Strășeni | |||||
 | |||||
| |||||
| Әкімшілігі | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Ел | |||||
| Аудан | |||||
| Тарихы мен географиясы | |||||
| Координаттары |
47°08′29″ с. е. 28°36′37″ ш. б. / 47.14139° с. е. 28.61028° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 47°08′29″ с. е. 28°36′37″ ш. б. / 47.14139° с. е. 28.61028° ш. б. (G) (O) (Я) | ||||
| Алғашқы дерек | |||||
| Қала статусы |
1994 | ||||
| Орталығының биiктігі |
236 м | ||||
| Уақыт белдеуі | |||||
| Тұрғындары | |||||
| Тұрғыны |
21 400 адам (2026) | ||||
| Сандық идентификаторлары | |||||
| Телефон коды |
+373 237 | ||||
| Пошта индексі |
MD-3700 | ||||
Страшены шекарасы
| |||||
 Ортаққордағы санаты: Страшены | |||||
Страшены (рум. Strășeni) — Молдовадағы қала және муниципия, Страшены ауданының орталығы. Страшены қаласының халқы 2026 жылы 21 400 адамды құрады.[1]
Географиялық орналасуы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Қаланың жалпы ауданы 60,82 шаршы шақырымды құрайды, оның 1156 гектары ауылшаруашылық жерлері. Қаланың құрылыс ауданы 3,83 шаршы шақырымды, ал периметрі 13,34 шақырымды құрайды. Страшены Молдованың орталық бөлігінде, Кишиневтен солтүстік-батысқа қарай 23 шақырым жерде, Биц өзенінің аңғарында орналасқан.[2]
Тарихы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Топонимнің шығу тегі «қорқынышты» деген мағынаны білдіретін ескі түбірге байланысты. Ежелгі заманда бұл аймақ батпақты және тығыз орманды болған. Тағы бір болжам бойынша, бұл атау шатырлар түріне («страшинадан») байланысты шыққан. Мұндай үйлер осы аймаққа тән.
Страшены туралы алғашқы дерек 1545 жылға жатады. Сол кезде Молдова князі Александр Побрата монастырының қоныс аудару құқығын растады. Кейінірек Страшены Фрумоаса монастырына тиесілі болды. Ресей империясы кезінде қоныс Бессарабия губернаторлығының Кишинев ауданының құрамына кірді. Мұнда көптеген резешейлер (ұсақ жер иелері) тұрды. Страшены жеміс-жидек пен жүзім өсірілетін ауылшаруашылық қонысы болды.
1940 жылы Страшены Молдавия КСР-нің аудан орталығы болды, 1965 жылы қалалық үлгідегі кент, ал 1994 жылы қала мәртебесін алды.[3]
Экономикасы және инфрақұрылымы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Страшеныде азық-түлік және шарап өнеркәсібі жергілікті экономикада маңызды рөл атқарады. Аймақта жүзімнің алуан түрлі сорттары өсіріледі («алиготе», «пино», «каберне», «изабелла», «рислинг де Италия», «совиньон», «мерло»). Бұл жүзімдер коньяктар, газдалған шараптар, жоғары сапалы құрғақ және тәтті шараптар мен шырындар өндіру үшін қолданылады.
Өнеркәсіптік аймақ қаланың солтүстік-батыс бөлігін алып жатыр, тұрғын ауданнан теміржолмен бөлінген. Жүзім жинау пункті және құрылыс материалдары зауытының кірпіш шеберханасы қаланың солтүстік бөлігінде орналасқан.
Бөлшек сауда саласында 96 кәсіпорын, ал тамақтандыру саласында 25 кәсіпорын жұмыс істейді. Қалада бірнеше банк пен сақтандыру компанияларының филиалдары жұмыс істейді.
Шараппен қатар, консервіленген жемістер мен көкөністерді, сондай-ақ нан-тоқаш өнімдерін өндіреді. Құрылыс материалдары зауыты шатыр плиткалары мен санитарлық-гигиеналық керамика шығарады.
Мәдени мекемелерге екі қалалық кітапхана, қоғамдық орталық және көркемсурет мектебі кіреді. Білім беру жүйесі орта мектеп және үш лицей, бес мектепке дейінгі мекемелерден тұрады. Денсаулық сақтау желісіне аурухана, отбасылық медицина орталығы, жедел жәрдем станциясы, профилактикалық медицина орталығы және төрт дәріхана кіреді.[4]
Көрікті жерлері
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Страшены қаласының тарихы 14 ғасырдан бастау алады, оның XVI ғасырдағы Страшены бекінісі және XVIII ғасырдағы Әулие Николай шіркеуі сияқты көрнекті орындары бар. Қала дәстүрлі қолөнерімен, соның ішінде қыш және ағаш өңдеумен танымал және жыл сайын Молдованың түкпір-түкпірінен қолөнершілерді тартатын қолөнер жәрмеңкесі өткізіледі.
Страшены қаласының ең көрікті жерлері:
- Страшены саябағы — қала орталығында орналасқан саябақ, онда көптеген жаяу және велосипед жолдары бар. Саябақта балаларға арналған ойын алаңдары бар.
- Страшены тарихи-этнографиялық мұражайы — қала орталығында, 19 ғасырдағы ғимаратта орналасқан. Мұражайда этнографиялық заттар, дәстүрлі киімдер және қала тарихынан алынған артефактілер коллекциясы бар.
- Страшень монастыры — монастырь Молдовадағы ең көне және ең маңызды діни ескерткіштердің бірі. ЮНЕСКО-ның бұл Дүниежүзілік мұра нысаны 13 ғасырда салынған және тарихында бірнеше рет қалпына келтірілген.
- Страшены сарқырамасы — Днестр өзенінің аңғарында орналасқан.
- Немтени бекінісі — біздің заманымызға дейінгі IV ғасырда салынып, XIII ғасырға дейін пайдаланылған. Ол айналадағы ландшафттың таңғажайып көріністерін ұсынады.[5]
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Население Страшены. Тексерілді, 29 маусым 2026.
- ↑ Страшены. Тексерілді, 29 маусым 2026.
- ↑ Европа. Молдова. Тексерілді, 29 маусым 2026.
- ↑ Стрэшень, района Стрэшень. Тексерілді, 29 маусым 2026.
- ↑ Карта Страшены. Тексерілді, 29 маусым 2026.
| ||||||
