Әһл әс-Сунна

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
(Сунни Исләм бетінен бағытталған)
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Әһл әс-Cунна уәл-Жамағат (араб.: أهل السنة و الجماعة‎, Сүннетке және жамағатқа ерушілер) — Сүннетке мойынсұнып, оны қолдап-қуаттаушы ағымының атауы. Әһл әс-Сунна өкілін сүнни (көпше түрі: сүннилер) деп атайды (кейде орысшаға еліктеп сунниттер деп те аталуы мүмкін).

Сүннет — шариғат заңдарының қайнар көзі. Ол Мұхаммед пайғамбардың ﷺ іс-әрекеттері мен айтқан өсиет-тұжырымдарынан тұрады. Әһл әс-Суннаның негізгі сипаттары: алғашқы төрт халифаны мойындау (Әбу Бәкр, Омар, Осман ибн Аффан, Әли ибн Әбу Талиб), алты хадистер жиынтығын мойындау (Сахих әл-Бұхари, Сахих Муслим, Сунан Әбу Дәуд, Жамиғ әт-Тирмизи, әс-Сунан әс-Суғра, Сунан Ибн Маджаһ) және негізгі төрт сүнни мазһабтың (фиқһ мектебі) біріне тиіс болу (мәлики, ханафи, ханбали және шафиғи). Иран мен Иракты санамағанда Әһл әс-Суннаға өкілдері саны жағынан мұсылман елдерінің барлығында басым. Қазақтар да Сүннетті мойындаушылар қатарына, яғни Әһл әс-Суннаға жатады[1].

Анықтамасы[өңдеу]

Сүннет (араб.: سنة‎) сөзі бүкіл мұсылман қауымын қамтитын өте ауқымды ұғым болып табылады. Бұл атаудың шығу тегіне байла­нысты ислами әдебиетте Мұхаммед пайғамбардың ﷺ «Менің артымнан ерген үмметім жетпіс үш тармаққа бөлініп кетеді. Біреуінен басқасы тозаққа кіреді» деген сөзі келген. Сол кезде қасында болған сахабалар тозақтан құтылатын қай топ деп сұрағанда Аллаһ елшісі ﷺ: «Ол топ менің артымнан ерген және менің артымнан ергендердің соңынан жүргендер» деген екен. Осы құтылған топты немесе жамағатты «Әһл әс-Cунна уәл-Жамағат» деп айтады.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, I том