Суринам

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Суринам Республикасы
нидер. Republiek Suriname

Flag of Suriname.svg Елтаңба
туы елтаңбасы
Ұраны: «Әділдік, діншілдік, сенім»
Әнұраны: «God zij met ons Suriname»
SUR orthographic.svg
Батыс полюс картасында
Тәуелсіздік күні 25 қараша 1975 жыл (Нидерладтан)
Ресми тілдері нидерланд тілі
Астанасы Парамарибо
Ірі қалалары Парамарибо
Үкімет түрі Парламенттік республика
Президент
Вице-президент
Дези Баутерсе
Роберт Амирали
Жер аумағы
• Барлығы
• % су беті
90-ы
163 821 км²
1,1
Жұрты
• Сарап (2012)
Тығыздығы

566 846 адам (170-і)
2,9 адам/км²
ЖІӨ (АҚТ)
  • Қорытынды (2012)
  • Жан басына шаққанда

3,79 млрд. $ (163-ы)
8 858 $ (94-і)
ЖІӨ (номинал)
  • Қорытынды (2012)
  • Жан басына шаққанда

5 094 $
8 686 $ (71-і)
АДИ (2013) 0,684 (орташа) (105-і)
Этнохороним суринамдық, суринамдықтар
Валютасы Суринам доллары (SRD, коды 968)
Интернет үйшігі .sr
ISO коды SR
Телефон коды +597
Уақыт белдеулері UTC -3

Суринам нидер. Suriname), толық ресми атауы Суринам Республикасы (нидер. Republiek Suriname) – Оңтүстік Американың солтүстік-шығысында орналасқан мемлекет.

Суринам Гайанамен батыста, Француз Гвианасымен шығыста және Бразилиямен оңтүстікте шектеседі. Ал солтүстікте Атлант мұхитымен шайылады.

Саяси құрылымы[өңдеу]

Суринам парламенттік республика болып саналады. Мемлекет және үкімет басшысы – президент. Ол парламентің бірыңғай шешімі бойынша 5 жылға сайланады. 2010 жылдың тамызында – Дези Баутерсе президент болып сайланды.

Парламент – бір палаталы Мемлекеттік жиын. Депутат тұрғындардың шешімі бойынша 5 жылға сайланады. Жалпы депутаттар саны – 51.

2010 жылдың мамыр айындағы сайлаулардың қорытындысы:

  • Мега-комбинация (соның ішінде Ұлттық-демократиялық партия) – 23 депутат
  • Демократия мен даму үшін жаңа майдан – 14 депутат
  • А-комбинация – 7 депутат
  • Өрлеу үшін халықтық альянс – 6 депутат
  • Бірлік арқылы демократия мен даму үшін партия – 1 депутат

Әкімшілік-аумақтық бөлінісі[өңдеу]

Суринам округтары
Округ Әкімшілік орталығы Жер аумағы, км² Халық саны Халық тығыздығы, адам/км²
1 Брокопондо Брокопондо қаласы 7 364 14 215 адам 1,93
2 Коммевейне Ньив-Амстердам қаласы 2 353 24 649 адам 10,48
3 Корони Тотнесс қаласы 3 902 2 887 адам 0,74
4 Маровейне Албина қаласы 4 627 16 642 адам 3,60
5 Никкери Ньив-Никкери қаласы 5 353 36 639 адам 6,84
6 Пара Онвервахт қаласы 5 393 18 749 адам 3,48
7 Парамарибо Парамарибо қаласы 183 242 946 адам 1327,57
8 Сарамакка Гронинген қаласы 3 636 15 980 адам 4,39
9 Сипаливини Парамарибо қаласы 130 567 34 136 адам 0,26
10 Ваника Лелидорп қаласы 442 85 986 адам 194,54
Барлығы 163 820 492 829 адам 3,01

Тұрғындар[өңдеу]

Тұрғындар саны – 566 846 (шілде, 2013)

Жылдық өсімі – 1,15 %

Бала туы – 1000-ға 17,1

Өлімі – 1000-ға 6,15

Өмірдің орташа ұзақтығы – ерлерде – 69 жыл, әйелдерде – 74 жыл

Иммунодефицитті вируспен жұқтыру (АИВ инфекциясы) – 1% (2009 жыл)

Қала халқы – 69% (2010)

Этнос құрамы[өңдеу]

Үнділер – 37 % Креолдар (негізінде мулаттар) – 31 % Явандар – 15 % Марондар – 10 % Үндістер – 2 % Қытайлықтар – 2 % Ақтар – 1 % Басқалар – 2 %

Діңдер құрамы[өңдеу]

Индуистар – 27,4 % Протестанттар (көбі моравандар) – 25,2 % Католиктар – 22,8 % Мұсылмандар – 19,6 % Басқалар – 5 %