Сүбасы
Сүбасы (түркіше: subaşı, sübaşı; арабша баламасы — қаид, мұқаддам) — оғыз түріктері мен кейінгі бірқатар түркі мемлекеттеріндегі жоғары әскери лауазым, бас қолбасшы. Термин көне түркі тіліндегі сү («әскер») және басы («басшы») сөздерінен құралған, яғни «әскербасы» деген мағынаны білдіреді.[1]
Сүбасы мемлекеттегі ең ықпалды тұлғалардың бірі саналып, бүкіл әскерді басқарды. Оның қарамағында йынал, тархан, йағлыз және йүгрүш сияқты әскери лауазым иелері болған.[2] Ортағасырлық деректерде сүбасылардың әскери кеңес арқылы маңызды шешімдер қабылдап, кей жағдайларда жоғарғы билеуші — Жабғудың саясатына араласып, тіпті оған қарсы шыққаны айтылады.[3]
Белгілі сүбасылар
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Clauson G. An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish. — Oxford: Clarendon Press, 1972.
- ↑ Ковалевский А. П. Книга Ахмеда ибн Фадлана о его путешествии на Волгу. — Харьков, 1956.
- ↑ Bosworth C. E. The Ghaznavids: Their Empire in Afghanistan and Eastern Iran 994–1040. — Edinburgh University Press, 1963.