Тақта

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Екі мағынада қолданылады:

  1. Платформалардың платформалық тыспен көмкерілген бөліктері; қалқандарға қарсы мағынада қолданылады. Кейбір ғалымдар тақта терминімен жас платформаларды ғана атауға бейім.
  2. "Литосфералық тақталар тектоникасы" деп аталатын біршама прогрессиялық тұжырымдама тұрғысынан, тақта атауы литосфераның ірі-ірі бөліктеріне беріледі. Бұл тұжырымдамаға сәйкес, өз дербестігін сақтаған әрбір мұндай литосфералық тақта көлбеу бағытта ұдайы жылжып отырады деп есептеледі; созылу белдемдерінен ("рифт" деп аталатын құрылымдар, яғни "орталық-мұхиттық жоталардың" орта тұстары) сығылу яки жанышталу белдемдеріне қарай (аралдық иіңдер өңірі, орогендік белдеулер, т.с.с.) бағытталған осы қозғалыстар литосфералық тақталардың жиектеріне (бір-бірімен тоқайласқан екі литосфералық тақталардың шекараларына) сәйкес келетін аймақтардың тектоникалық белсенділігін (жерсілкінулер, жанартаулар әрекеті, т.с.с.) қамтамасыз етеді, ал бұл тақталардың ішкі өңірлері өздерінің тектоникалық салғырттығын сақтайды деп шамаланады.[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Мұнай және газ геологиясы танымдық және кәсіптік-технологиялық терминдерінің түсіндірме сөздігі. Анықтамалық басылым.- Алматы: 2003. ISBN 9965-472-27-0