Туманян (қала)
| Қала | |
| Туманян | |
| арм. Թումանյան | |
 | |
| Әкімшілігі | |
|---|---|
| Ел | |
| Марз | |
| Тарихы мен географиясы | |
| Координаттары |
40°59′20″ с. е. 44°39′20″ ш. б. / 40.98889° с. е. 44.65556° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 40°59′20″ с. е. 44°39′20″ ш. б. / 40.98889° с. е. 44.65556° ш. б. (G) (O) (Я) |
| Бұрынғы атаулары |
Дзахидзор |
| Қала статусы |
1995 |
| Жер аумағы |
1 км² |
| Орталығының биiктігі |
810 ± 1 м |
| Уақыт белдеуі | |
| Тұрғындары | |
| Тұрғыны |
1 838 адам (2026) |
| Сандық идентификаторлары | |
| Телефон коды |
+374 (253) (57) |
Туманян шекарасы
| |
Туманян (арм. Թումանյան) — Арменияның Лорий облысының шығыс бөлігіндегі қала.[1] Туманян халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1 838 адамды құрады. Туманян Армениядағы 59 қаланың бірі және халқы бойынша 55-ші орында.[2]
Географиялық сипаттамасы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Туманян Дебед өзенінің жағасында, Чатин тауы (2244 метр) басында орналасқан тау жотасының батыс беткейінің астында орналасқан. Ереван-Тбилиси теміржол желісі, Ванадзор-Тбилиси тас жолы қала арқылы өтеді. Айналасындағы аумақ орманды тау беткейлерімен және Туманянның батысындағы жазық үстірттегі кең ауылшаруашылық жерлерімен ерекшеленеді.[3]
Тарихы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]1926 жылы отқа төзімді материалдар зауытының құрылысы кезінде Дзахидзор қонысы ретінде құрылған, 1934 жылы ашылған ол 1947 жылы қалалық үлгідегі қоныс болды, ал 1951 жылы 19 және 20 ғасырлардағы армян ақыны және саяси қайраткері Ованнес Туманянның есімімен аталған. Ақынның туған ауылы Дсех Туманяннан оңтүстікке қарай 3 шақырым жерде орналасқан. 1995 жылы қала мәртебесін алды.[4][5]
Экономикасы және инфрақұрылымы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Қаланың 1950 жылдары өсуіне 1951 жылы Туманян отқа төзімді металл зауытының құрылуы ықпал етті. Ол жақын маңдағы отқа төзімді металл кеніштерінің іргетасына салынған. Алайда, Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін зауыттың өндірісі айтарлықтай төмендеді.
Қазіргі уақытта қала халқы негізінен туризм, ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығымен айналысады.
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Города и области Армении. Тексерілді, 15 наурыз 2026.
- ↑ Население Туманян. Тексерілді, 15 наурыз 2026.
- ↑ Туманян. Тексерілді, 15 наурыз 2026.
- ↑ Туманян. Армянский городок, который легко не заметить.. Тексерілді, 15 наурыз 2026.
- ↑ Азия. Армения. Лорийская область. Тексерілді, 15 наурыз 2026.
| ||||||
