Турсуной Ахунова

Турсуной Ахунова
	Турсуной Ахунова
	өзб. Tursunoy Oxunova
Туған күні	20 мамыр 1937
Туған жері	Ескі Ташкент, Өзбекстан
Қайтыс болған күні	21 қыркүйек 1983 (46 жас)
Қайтыс болған жері	Өзбекстан
Азаматтығы	Өзбекстан
Қызметі	мақта өсіруші-механик
Мамандығы	Қарасу ауыл шаруашылығын механикаландыру мектебі
Марапаттары мен сыйлықтары

Турсуной Ахунова (өзб. Tursunoy Oxunova; 20 мамыр 1937 ж., Ескі Ташкент ауылы, Чиназ ауданы – 21 қыркүйек 1983 ж., Өзбекстан) — С.М.Киров атындағы колхоздың (Ташкент облысы, Өзбек КСР) мақта өсірушілер механикаландырылған бригадасының бригадирі, екі рет Социалистік еңбек ері, Лениндік сыйлықтың лауреаты.

Өмірі, еңбек жолы

Тұрсыной Ахунова 1937 жылы 20 мамырда Ташкент облысының Чиназ ауданындағы Ескі Ташкент ауылында дүниеге келген. Ол сегіз сыныпты бітіріп, 1954 жылы Қарасу ауыл шаруашылығын механикаландыру мектебін (Ош облысы, Қырғызстан) бітірді. Ол мақта теретін комбаинды басқарған алғашқы өзбек әйелі болды.^[1]

Ауыл шаруашылығын механикаландыру курсын бітіргеннен кейін, ол механик, содан кейін мақта МТС-інде механик (1954–60), ал 1960 жылдан бастап Чиноз ауданындағы Киров атындағы колхозда мақта тергіш машинасының механик жүргізушісі, сондай-ақ кешенді механикаландырылған мақта бригадасының басшысы болып жұмыс істеді. Ахунова бригаданы басқарып, мақта өсірудің озық әдістерін қолдана отырып, үлкен жетістіктерге жетті. Сондай-ақ, ол екі қатар тік шпиндельдері бар мақта теретін машинаның дизайнын жетілдіруге және оны ауыл шаруашылығына енгізуге қатысты. 1960-1970 жылдары Ахунованың бастамасы ресми үкіметтік үгіт-насихатта кеңінен қолданылды. Ахунованың бригадасының негізінде «озық тәжірибе мектебі» және әйелдерге арналған механикаландырылған кәсіптік-техникалық мектеп құрылды.

1962 жылдан бастап Кеңес Одағы Коммунистік партиясының мүшесі. 6-8 шақырылымдардағы КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты (1962-1974) және КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының мүшесі. Турсуной Ахунова 1983 жылы 21 қыркүйекте қайтыс болды. Ол Ташкенттегі Шығатай зиратында жерленген. Ахунованың бюсті Чиноз ауданының ескі Ташкент ауылында орнатылды, оның құрметіне мұражай, орта мектеп және аудан аталды.^[2]^[3]^[4]

Марапаттары

Барлық кеңес әйелдері арасында КСРО марапаттарының ең көп саны бойынша рекордты ұшқыш Валентина Степановна Гризодубова (1910-1993) иеленсе, Турсуной Ахунова әйел жұмысшылар арасында он бесінші орынды (1937-1983) иеленген екен.

Т.Ахунова КСРО-ның алғашқы мемлекеттік наградасы — Еңбек Қызыл Ту орденін 1957 жылдың қаңтарында алды. КСРО-ның ең жоғары наградасы — Ленин орденін үш рет алды: 1959 жылдың желтоқсанында, 1975 жылдың ақпанында және 1978 жылдың ақпанында.

Ол 1959 жылдың 25 желтоқсанында және 1978 жылдың 20 ақпанында Социалистік Еңбек Ері атағын алғаннан кейін екі Ленин орденімен қатар «Орақ пен Балға» алтын медалін иеленді. Екі рет «Орақ пен Балға» алтын медалімен марапатталды, екі рет Социалистік Еңбек Ері атанды. 1967 жылы Т.Ахунова Ленин сыйлығының лауреаты болды.

Турсуной Ахунова сонымен қатар келесі марапаттарға ие болды: «Ерекше еңбегі үшін» медалі, «Ерлік еңбегі үшін. Владимир Ильич Лениннің туғанына 100 жыл толуына орай» медалі және «Еңбек ардагері».

Осылайша, Т.Ахунова екі КСРО Жоғарғы Құрмет белгісіне, үш КСРО Жоғарғы марапатына, бір орденге және үш медальға ие болды. Барлығы тоғыз КСРО марапаты, оның ішінде екі Батыр жұлдызы және төрт ордені бар.^[5]

Дереккөздер

↑ Школа мамы Турсуной. Тексерілді, 5 сәуір 2026.
↑ «Прожить жизнь так, чтобы каждый день был нужен Родине». Тексерілді, 5 сәуір 2026.
↑ О том, что сердцу дорого. Тексерілді, 5 сәуір 2026.
↑ Биография Турсуной Ахунова. Тексерілді, 5 сәуір 2026.
↑ Женщина – труженица – пятнадцатый показатель по наградам СССР. Тексерілді, 5 сәуір 2026.

[1] Школа мамы Турсуной. Тексерілді, 5 сәуір 2026.

[2] «Прожить жизнь так, чтобы каждый день был нужен Родине». Тексерілді, 5 сәуір 2026.

[3] О том, что сердцу дорого. Тексерілді, 5 сәуір 2026.

[4] Биография Турсуной Ахунова. Тексерілді, 5 сәуір 2026.

[5] Женщина – труженица – пятнадцатый показатель по наградам СССР. Тексерілді, 5 сәуір 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]