Уикипедия:Жиі қойылатын сұрақтар/Уикипедия дегеніміз не?

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
[өңдеу]


Толық мақаласы: Уикипедия

Уикипедия дегеніміз — көп тілді, ғаламторға негізделген, тегін және ашық мазмұнды энциклопедиялық жоба. Уикипедия сөзі уики (көп адамдар бірлесіп жасайтын интернет парақшасы) және энциклопедия деген екі сөздің қосылуынан пайда болған. Уикипедияның мақалаларында қолданушыны қосымша мәліметтер бар парақшаларға айдайтын сілтемелер бар.
«Уикимедия қоры» мекемесі арқасында құпталған. Аты «уики» (сайт құру технологиясы) және энциклопедия сөздерінен құрылған.
Уики (ағыл. Wiki) — веб-сайт, арнайы құралдармен сайт құрылымын әр тұтынушыға өзгертуге мүмкіндік береді. Ең алғаш «уики» термині сайттарды сипаттау үшін 1995 жылы Уорд Каннингем қолданды, бірінші уики-жүйе Wikiwikiweb, гавай тілінде «жылдам» деген мағынаны білдіреді.
Уорд Корннингем және оның көмекшісі Бо Леуф өздерінің «The Wiki Way: Quick collaboration on the web» кітабінде «Уики» концепциясын былай тұжырымдаған:

  • Уики кез келген қолданушыға сайтты өзгертуге және жаңа парақтар құруға мүмкіндік береді және бұл үшін қарапайым веб браузер жарайды
  • Уики жүйесі парақтар арасындағы байланысты қамтамасыз етеді
  • Уики сайты кездейсоқ қолданушыларға арналмай қайта сайт құру процессіне үзіліссіз ынтымақтасатын қолданушыларды жұмылдыру үшін арналған

Уики жүйесінің қасиеттер сипаттамасы:

  • Бір мәтінді бірнеше рет өзгертуге беретін мүмкіндік.
  • Ерекше тіл белгілері - «уики белгілер» деп аталады, мәтін құрылымын элементтер мен еренсілтемелермен, әр түрлі көркемдеу мүмкіндігі.
  • Өзгерісін есепке алу - жаңа өзгертулер мен ескі өзгертулерді салыстыру және ескі ақпаратты қайта орнына келтіру мүмкіндігі.
  • Көп авторлар - сайтқа барлық кірген тұтынушылар өзгерте беретін мүмкіндігі.

Және де...
Уикипедия тілдер бойынша бөлінгеніне қарамастан, жалпы барлық тілдік бөлімдерге тән ортақ бірнеше ережелер бар.

  1. Уикипедия — бұл энциклопедия. Уикипедия форматына сәйкес келмейтін ақпарат, Уикимедия қорының басқа жобасына ауыстырылуы немесе тіпті өшірілуі тиіс. Бұдан басқа да жобаның мәнін, сонымен қатар, басқа энциклопедиялардан айырмашылығын анықтайтын ерекшеліктері бар. Қара: Уикипедия — бұл энциклопедия
  2. Бейтарап болыңыз. Уикипедияда бейтарап көзқарас принципі маңызды болып табылады. Іс-жүзінде бұл мақала мүмкіндігінше жан-жақты көзқарастарды қарастырып, оларды белгілі бір жаққа бұрмаламау арқылы баяндалуы тиістігін білдіреді. Қара: Бейтарап көзқарас
  3. Авторлық құқықтарды сақтаңыздар. Уикипедия Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported лицезиясы аясында жасалған, яғни еркін көшіруге және таратуға болатын ашық энциклопедия. Авторлық құқықты бұзатын ақпарат енгізу — Уикипедияның мақсатына сай келмейді. Қара: Авторлық құқықтар
  4. Басқа қатысушыларды құрметтеңіздер. Уикипедияда әртүрлі көзқарастары болуы мүмкін, әртүрлі мемлекеттер мен мәдениет өкілдері бірге өмір сүреді. Өзара құрметтесіп, әрі қарапайым әдептілік ережелерін сақтау – жобаның тұрақты жұмыс істеуінің кепілі болып табылады. Қара: Этикет, Сыпайылық