Мазмұнға өту

Украина православие шіркеуі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Украина православие шіркеуі
Православна церква України
Михаил алтын басты монастырьі — УПШ кафедралы соборы
Михаил алтын басты монастырьі — УПШ кафедралы соборы
Негіздеушілері

Бірлестіруші собор мүшелері

Құрылғаны

15 желтоқсан 2018

Конфессиясы

православие

Ана шіркеуі

Константинополь патриархаты

Автокефалиясы

6 қаңтар 2019

Автокефалия танылуы

Константинополь, Александрия, Кипр, Эллада православие шіркеулері таниды

Келісімдері

православие шіркеуі

Күтушісі

Киев және бүкіл Украина митрополиті Епифаний

Орталығы

Киев

Кафедралы соборы

Михаил алтын басты монастырьі[1]

Күтуші резиденциясы

Михаил алтын басты монастырьі

Юрисдикциясы (территориясы)

 Украина

Салты

Византия салты

Ғибадат
тілдері

украин тілі (бастысы), шіркеу славян тілі, жеке жағдайларда: ұлттық азшылықтар тілдері,[2][3]

Музыка дәстүрі

украин әні, шіркеу славян әні

Күнтізбесі

жаңа Юлиан күнтізбесі (2023 жылғы 1 қыркүйектен)[4]

Епископтары

60 (2020 жылғы желтоқсандағы УПШ санағы)[5]

Епархиялары

44 (2020 жылғы желтоқсандағы УПШ санағы)[5]

Оқу орындары
  • Жоғарғылары:
  • 9 бен ЧҰУ жанындағы КПДА дін ілімі бөлімі (2020 жылғы желтоқсандағы УПШ санағы)[5]
  • 12[6]
  • Орталары:
  • 14[6]
  • Жексенбілік мектептер:
  • 1755[6]
Монастырьлары

79[6]

Махалласы

6981[6]

Священниктері

4572[6]

Монахтары

233[6]

Мүшелері

Украина тұрғындарының ~52% (2022)[7][8]

Сайты

pomisna.info

Украина православие шіркеуі (УПШ; укр. Православна церква України), не Украина Әзірет шіркеуі (укр. Святійша церква України) — Украинадағы Шығыс православие шіркеуі. 2019 жылғы 6 қаңтарда Константинополь патриархы бұл шіркеуге автокефалия мәртебесін берді.[9]

Шығыс православие шіркеулерінің кейбірі УПШ-ны Киев митрополиясының жалғыз ізбасары деп таниды.[10][11][12]

УПШ-ны 2018 жылғы 15 желтоқсанда Константинополь Бүкіләлемдік патриархаты басқарған Бірлестіруші собор Киевте құрған болатын. Кейін Константинополь патриархы I Варфоломей шіркеуге автокефалия томосын берді. Бірлестіруші собор УПШ-ны құру үшін Киев патриархатының Украин православие шіркеуін және Украин автокефалиялық православие шіркеуін біріктірді. Мәскеу патриархаты Украин православие шіркеуінің (УПШ–МП) екі епископы УПШ құрамына кірді де. Бірлестіруші шіркеуі Переяслав-Хмельницкий және Белая Церковь митрополиті Епифаний Думенконы УПШ күтушісі мен Киев және бүкіл Украина митрополиті етіп сайлады.

Собор, оған қоса, «православ диаспорасының украин православ христиандары» Бүкіләлемдік патриархаттың епархиялық епископтарына бағынсын деп шешті (4-бап).[13][14] Бұйрық УПШ автокефалиясы айтылған томосында да айтылған.[15][16][17] 2019 жылғы наурызда митрополит Епифаний бұрынғы Киев патриархаты шіркеулерінің Константинополь патриархаты бағынуына көшкені басталып қойған деді.[18]

УПШ негізделуі мен бірнеше православие шіркеулерінің оны автокефалия қылып тануына Орыс православие шіркеуі, сондай-ақ Ресей үкіметі қарсы шықты.[19]

Бірнеше дереккөзге сүйенсек, УПШ — Украинадағы махалласы ең үлкен шіркеу. Басқа дереккөздер бұл ерекшелікті УПШ–МП шіркеуіне береді. Шіркеулердің екеуі де өзін жалғыз толығымен тәуелсіз және автономиялы шіркеу деді.[20][21] 2024 жылғы тамызда Украина президенті Владимир Зеленский Орыс православие шіркеуіне және оған бағынатын УПШ–МП шіркеуіне тыйым салатын заңға қол қойды. Православие шіркеуіне «Орыс православ шіркеуімен байланысты үзу үшін» 9 ай уақыт берілді.[22]

Атауы

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Шіркеудің ресми атауы — «Украина православие шіркеуі» (алайда «Украин православие шіркеуі» атауы да қолданылуға рұқсат). Басшысының ресми титулы — «Оның Зейнеті[a] [есімі] Киев және бүкіл Украина митрополиті».[23][24][25] УПШ автокефалия томосы УПШ-ны «Украина Ең киелі шіркеуі» дейді.[17]

2019 жылғы 30 қаңтарда УПШ «(Украина православие шіркеуінің) Украин православие шіркеуінің Київ митрополиясы» (укр. Київська Митрополія Української Православної Церкви (Православної Церкви України)) атауымен ресми түрде заңи тіркелді.[26] Мәдениет министрлігі Дін істері департаментінің басшысы Андрей Юраш бұл атауды осылай түсіндірді: «Бұл екі термин [Украина және Украин ПШ] синонимдер ретінде қолданылатын болады және Фанар осымен келісті».[27]

2020 жылғы 15 желтоқсандағы жыл сайынғы жолдауында митрополит I Епифаний «Украин автокефалиялық православие шіркеуі», «Украин православие шіркеуі — Киев патриархаты» және «Киев патриархаты» атауыларының шіркеуге қолданылуға рұқсат екенін айтты.[28]

Танылуы

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

УПШ-ны осы православие шіркеулері таниды:

  • Константинополь (Бүкіләлемдік патриархат)[29][30]
  • Александрия патриархаты[31][32]
  • Грекия шіркеуі[33][34][35][36]
  • Кипр шіркеуі[37][38][39]

Ескертпелер

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
  1. ↑ укр. Його Блаженство; орыс. Его Блаженство

Дереккөздер

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
  1. ↑ Кафедральним собором Православної церкви України став Михайлівський Золотоверхий  (укр.). UATV (16 желтоқсан 2018). Тексерілді, 16 желтоқсан 2018. Мұрағат көшірмесі 16 желтоқсанның 2018 Wayback Machine мұрағатында
  2. ↑ ПЦУ обещает нацменьшинствам их язык богослужения. Українська правда. Тексерілді, 26 қаңтар 2019. Мұрағат көшірмесі 8 қаңтардың 2019 Wayback Machine мұрағатында
  3. ↑ Филарет рассказал, на каком языке будут вести богослужения после объединения церкви. УНІАН. Тексерілді, 26 қаңтар 2019. Мұрағат көшірмесі 26 қаңтардың 2019 Wayback Machine мұрағатында
  4. ↑ Постановление Священного Синода о порядке предоставления благословения приходам и монастырям на использование новоюлианского календаря  (орыс.). Тексерілді, 2 ақпан 2023. Мұрағат көшірмесі 3 ақпанның 2023 Wayback Machine мұрағатында
  5. ↑ a b c Доповідь Предстоятеля на Архієрейському Соборі 15 грудня 2020 року  (укр.). pomisna.info (15 желтоқсан 2020). Тексерілді, 30 желтоқсан 2020. Мұрағат көшірмесі 16 желтоқсанның 2020 Wayback Machine мұрағатында
  6. ↑ a b c d e f g Статистичні матеріали. ДЕСС.. Тексерілді, 4 ақпан 2022. Мұрағат көшірмесі 13 қарашаның 2021 Wayback Machine мұрағатында
  7. ↑ 73% of parishioners of the UOC-Moscow Patriarchate no longer identify with this church. sapiens.com.ua. Тексерілді, 30 сәуір 2022. Мұрағат көшірмесі 16 сәуірдің 2022 Wayback Machine мұрағатында
  8. ↑ Динаміка релігійної самоідентифікації населення України: результати телефонного опитування, проведеного 6-20 липня 2022 року.  (укр.). Киев халықаралық социология институты (20 шілде 2022). Мұрағат көшірмесі 9 тамыздың 2023 Wayback Machine мұрағатында
  9. ↑ Патріарший і Синодальний Томос надання автокефального церковного устрою Православній Церкві в Україні  (укр.). PCU. Тексерілді, 22 маусым 2019.
  10. ↑ Тепер в Україні немає УПЦ МП, – Вселенський патріарх  (укр.). novynarnia.com (1 қараша 2020). Тексерілді, 14 желтоқсан 2023.
  11. ↑ Варфоломій: єдина канонічна православна церква в Україні – це ПЦУ  (укр.). texty.org.ua (14 желтоқсан 2020). Тексерілді, 14 желтоқсан 2023.
  12. ↑ Варфоломій привітав ПЦУ з річницею хрещення Русі-України  (укр.). Гордон | Gordon. Тексерілді, 14 желтоқсан 2023.
  13. ↑ Православна церква України буде автокефальною – статут (повний текст документу)  (укр.). РБК-Украина (15 желтоқсан 2018). Тексерілді, 30 желтоқсан 2018.
  14. ↑ Piter234903 (2018-12-15). "Statut". www.slideshare.net. https://www.slideshare.net/Piter234903/statut-125970133?ref=https%3A%2F%2Fwww.rbc.ua%2Fukr%2Fnews%2Fpoyavilsya-ustav-pravoslavnoy-tserkvi-ukrainy-1544905888.html. Retrieved 2018-12-31.  Мұрағат көшірмесі 26 шілденің 2020 Wayback Machine мұрағатында
  15. ↑ Томос для Української Церкви: що ховається в деталях  (укр.). risu.org.ua (5 қаңтар 2019). Тексерілді, 13 қаңтар 2019.
  16. ↑ Rakocevic, Jelena Overcoming of schisms goes further or the Ecumenical Patriarchate strikes back  (ағыл.). DELFI (3 January 2019). Тексерілді, 14 қаңтар 2019.
  17. ↑ a b PATRIARCHAL AND SYNODAL TOMOS FOR THE BESTOWAL OF THE ECCLESIASTICAL STATUS OF AUTOCEPHALY TO THE ORTHODOX CHURCH IN UKRAINE – Announcements – The Ecumenical Patriarchate  (ағыл.). www.patriarchate.org. Тексерілді, 15 қаңтар 2019.
  18. ↑ Epifaniy announces start of transfer of foreign parishes of OCU to Constantinople  (ағыл.). risu.org.ua (4 March 2019). Тексерілді, 9 сәуір 2019.
  19. ↑ Younger, Katherine The changing dilemmas of Ukrainian Orthodoxy  (ағыл.). www.eurozine.com (8 November 2019). Тексерілді, 27 желтоқсан 2019.
  20. ↑ , Kyiv: Razumkov Center in collaboration with the All-Ukrainian Council of Churches, 2016-05-26, pp. 22, 27, 29, 31, http://old.razumkov.org.ua/upload/Religiya_200516_A4.compressed.pdf  Мұрағат көшірмесі 22 сәуірдің 2017 Wayback Machine мұрағатында
    Sample of 2,018 respondents aged 18 years and over, interviewed 25–30 March 2016 in all regions of Ukraine except Crimea and the occupied territories of the Donetsk and Luhansk regions.
  21. ↑ Ksenia Luchenko Независимость или раскол. Какими станут отношения Украинской и Русской православной церкви (30 мамыр 2022). Тексерілді, 5 қазан 2023.
  22. ↑ Зеленский Украинада орыс православ шіркеуіне тыйым салу туралы жарлыққа қол қойды  (қаз.). Азаттық радиосы (24 тамыз 2024). Тексерілді, 12 желтоқсан 2025.
  23. ↑ Kyiv Patriarchate announces official name of new Ukrainian Orthodox Church  (ағыл.). unian.info (15 December 2018). Тексерілді, 15 желтоқсан 2018.
  24. ↑ Official name of new Orthodox Church and title of its Primate, both according to Charter, announced  (ағыл.). risu.org.ua (15 December 2018). Тексерілді, 18 желтоқсан 2018.
  25. ↑ Щодо поминання за богослужінням Предстоятеля помісної Православної Церкви України  (укр.). www.cerkva.info (15 желтоқсан 2018). Тексерілді, 28 желтоқсан 2018.
  26. ↑ Kyiv-based Metropolia of Ukrainian Orthodox Church registered in Ukraine  (ағыл.). www.unian.info (31 January 2019). Тексерілді, 31 қаңтар 2019.
  27. ↑ Зареєстровано Київську митрополію УПЦ (ПЦУ)  (укр.). risu.org.ua (31 қаңтар 2019). Тексерілді, 31 қаңтар 2019.
  28. ↑ Доповідь Предстоятеля на Архієрейському Соборі 15 грудня 2020 року  (укр.). Pomisna.info (15 желтоқсан 2020).
  29. ↑ Cazabonne, Emma Patriarch Bartholomew's letter to the hierarchs of the Ecumenical Throne on Ukraine  (ағыл.). Orthodoxie.com (14 қаңтар 2019). Тексерілді, 15 қаңтар 2019.
  30. ↑ Panagiotisandriopoulos Φως Φαναρίου : ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΟ ΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΘΡΟΝΟΥ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ  (грек). Φως Φαναρίου (10 қаңтар 2019). Тексерілді, 11 қаңтар 2019.
  31. ↑ OCU сlaims to be recognized by Alexandrian Church  (ағыл.). risu.org.ua. Украина Дін ақпараты қызметі (18 September 2019). Тексерілді, 25 қазан 2019.
  32. ↑ Митрополит Нігерійський Олександр митрополиту Волоколамському Іларіону: "Олександрійський Патріархат не є під протекторатом Російської Церкви і ми ніколи не дозволимо йому бути під ним"  (укр.). www.pomisna.info. Православна церква України (24 қыркүйек 2019). Тексерілді, 23 қыркүйек 2019.
  33. ↑ Έγινε η μνημόνευση του Ουκρανίας από Βαρθολομαίο - Ιερώνυμο  (грек). ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO (19 қазан 2019). Тексерілді, 19 қазан 2019.
  34. ↑ Ecumenical Patriarch Bartholomew and Archbishop Ieronymos acknowledged Metropolitan Epiphanius of Kiev  (ағыл.). Orthodox Times (19 қазан 2019). Тексерілді, 19 қазан 2019.
  35. ↑ Ιστορικό συλλείτουργο και ευχαριστίες Βαρθολομαίου στον Ιερώνυμο για το Ουκρανικό: Σε κλίμα συγκίνησης ολοκληρώθηκε το συλλείτουργο του Οικουμενικού Πατριάρχη με τον Αρχιεπίσκοπο  (грек). ethnos.gr (19 қазан 2019). Тексерілді, 19 қазан 2019.
  36. ↑ Πατριαρχική Θεία Λειτουργία στον ιερό ναό Παναγίας Αχειροποιήτου  (грек). Тексерілді, 20 қазан 2019.
  37. ↑ Παπαγεωργίου, Σπύρος Κύπρου Χρυσόστομος: "Το Οικουμενικό Πατριαρχείο είναι η Μητέρα Εκκλησία"  (грек). Orthodoxia.info (25 қаңтар 2019). Тексерілді, 18 желтоқсан 2019.
  38. ↑ Orthodox Church of Cyprus to recognize OCU head Epifaniy  (ағыл.). www.unian.info (25 January 2019). Тексерілді, 25 қаңтар 2019.
  39. ↑ Church of Cyprus plans to recognize OCU  (ағыл.). risu.org.ua (25 January 2019). Тексерілді, 27 қаңтар 2019.
«https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Украина_православие_шіркеуі&oldid=3527067» бетінен алынған