Уылдырық шашу миграциясы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Уылдырық шашу миграциясы. Уылдырық шашу миграциясы кезінде балықтар теңізден өзенге немесе керісінше өзеннен теңізге келеді.

Уылдырық шашу миграциясының түрлері[өңдеу]

  • Уылдырық шашу үшін теңізден өзенге келу миграциясын анадромды миграция деп атайды. Ол лосось, бекіретәрізділерге, кейбір майшабақтарға, карптарға тән миграция.
  • Балықтардың біраз ғана түрі өзендерде тіршілік етіп, уылдырық шашу үшін теңізге барады. Мұндай миграцияны катадромдық миграция деп атайды. Бұл миграция угрларға тән. Соңында көптеген балықтар уылдырық шашу кезінде ашық теңізден жағаға, керісінше жағадан теңіздің терең қабатына қарай миграция жасайды. Оларға: теңіз майшабақтары, трескалар, пикшалар тағы басқалар жатады.

Миграция қашықтығы[өңдеу]

Балықтардың түрі мен тіршілік еткен су қоймаларының жағдайына байланысты уылдырық шашу миграциясының жолының қашықтығы түрліше болады. Мысалы, Каспий теңізінің солтүстік бөліміндегі жартылай өткінші карптар, уылдырық шашу үшін өзен бойымен не бары ондаған шақырымдай ғана көтеріледі.

  • Балықтардың уылдырық шашу миграциясының ұзақтығын білу өте қиын. Біріншіден, балықтардың уылдырық шашу мерзімі түрліше болады. Екіншіден, кейбір балықтардың уылдырық шашатын жерлеріне жарты жылдай бұрын баратын кездері де болады. Мысалы, Ақ теңіздегі семгалар, кеталар, горбушалар, неркалар т. б. балықтар өзендерге уылдырық шашу үшін екі рет шығады.

Миграция кезіндегі өзгерістер[өңдеу]

Балықтардың миграциялық қозғалысының негізі сөз жок, олардың нервтік рефлекторлық қызметіне байланысты. Миграция кезінде балықтарға әсер ететін — сигналдың қызметін атқаратын ортаның біртіндеп өтетін заңды өзгерістеріне кездеседі. Ашық теңізден жағалауға, жағалаудан өзенге қарай судың химиялық құрамында біртіндеп елеулі өзгеріс болатындығында. Судың тұздылығы, оттегінің шамасы, сілтілігі, немесе ондағы көмір қышқылының бар жоғы т. б. Миграция кезінде балықтар “шам жарығы түн көбелектерінің көру органдарын қоздырып, жарыққа жиналғаны сияқты, қоздырғыштың максимальды көзіне қарай ұмтылады”

Тағы қараңыз[өңдеу]

[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. «Омыртқалылар зоологиясы» С. П. Наумов- Алматы «Мектеп» баспасы