Филдс медалі
| Филдс медалі | |
|---|---|
| |
| Филдс медалінің бет жағы | |
| Шынайы атауы | ағылш. Fields Medal фр. Médaille Fields |
| Мемлекет | Халықаралық (Халықаралық математикалық одақ) |
| Түрі | Математикадағы үздік жетістіктер үшін |
| үшін марапатталады | Математикаға қосқан ерекше үлесі және болашақ жетістіктерге негіз болғаны үшін (40 жасқа дейінгі ғалымдарға) |
| Негіздеуші | Джон Чарльз Филдс |
| Жағдайы | белсенді |
| Негізделді | 1924 жыл |
| Сайты | mathunion.org |
| Fields Medal Ортаққорда | |
Филдс медалі (ағылш. Fields Medal) немесе Филдс сыйлығы (ресми атауы — Математикадағы үздік жетістіктер үшін халықаралық медаль ағылш. International Medal for Outstanding Discoveries in Mathematics) — төрт жылда бір рет Халықаралық математикалық конгрессте 40 жасқа толмаған екі, үш немесе төрт математикке берілетін халықаралық марапат. Сыйлық канадалық математик Джон Чарлз Филдстің (1864–1932) құрметіне аталған.[1]
1936 жылдан бастап беріле бастаған бұл марапат математика саласындағы ең жоғары мәртебе болып саналады және оны жиі «математиктердің Нобель сыйлығы» деп атайды.[2][3] Алайда, Нобель сыйлығынан айырмашылығы — Филдс медалі жыл сайын емес, төрт жылда бір беріледі және лауреаттардың жасына қатаң шектеу қойылған (марапатталатын жылдың 1 қаңтарында 40 жастан аспауы тиіс). Бұл талап жас зерттеушілердің бұрынғы жетістіктерін мойындап қана қоймай, олардың болашақтағы жаңа табыстарына демеу болу мақсатында енгізілген.
Медаль таза алтыннан дайындалады. Оның бет жағында ежелгі грек ғалымы Архимедтің бейнесі және латын тіліндегі «Transire suum pectus mundoque potiri» (Өз шегіңнен асып, әлемді бағындыру) деген жазу бар. Марапат иелерін Халықаралық математикалық одақтың (IMU) атқарушы комитеті тағайындаған арнайы комитет таңдайды.
Сыйлықтың ақшалай сыйақысының мөлшері басқа халықаралық марапаттармен салыстырғанда айтарлықтай қомақты емес — оның көлемі 2006 жылдан бастап 15 000 канада долларын құрайды.[4] Бұл марапаттың негізін қалауда Джон Чарльз Филдстің рөлі зор болды: ол медальдің дизайнын өзі жасап, сыйлықтың қаржылық қорын қалыптастырды. Дегенмен, Филдс сыйлық ресми түрде бекітілгенге дейін қайтыс болып, оның жоспарларын жүзеге асыру ісін әріптесі Джон Лайтон Синг қадағалады.
Лауреаттар тізімі
[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Тағы қараңыз
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Дереккөздер
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- ↑ About Us: The Fields Medal. The Fields Institute, Торонто Университеті.
- ↑ Ball, Philip (2014). "Iranian is first woman to nab highest prize in maths" (in en). Nature. https://www.nature.com/news/iranian-is-first-woman-to-nab-highest-prize-in-maths-1.15686. Retrieved 29 March 2018.
- ↑ Fields Medal (ағыл.).
- ↑ Maths genius turns down top prize, BBC (22 August 2006).
| ||||||
