Ф.А.К.Э.Л.-П.О.Р.Т.О.С.
Ф.А.К.Э.Л.-П.О.Р.Т.О.С. (Альтруистерді қалыптастыру — эволюцияланушы адамдардың кандидаттары — Жалпыхалықтық бақыт теориясын әзірлеудің поэтикалық бірлестігі[1]) — 1990-жылдары және 2000-жылдардың басында болған жастардың қоғамдық ұйымы. Оның филиалдары Ресей мен Украинаның әртүрлі қалаларында тіркелген.[2] Ұйымның негізін қалаушысы — Юрий Давыдов (1954 жылы туған),[1] 1980-жылдардың басында екі рет «қоғамдық реформаторлық идеялары» үшін еріксіз түрде психиатриялық ауруханаға жатқызылған.[3]
Ұйым «Қоғамды қорғаудағы бақыт теориясы» атты газет шығарған, қайырымдылықпен айналысқан (1998–2000 жылдары ардагерлер кеңесін және балалар үйлерін азық-түлік жиынтықтарымен қамтамасыз еткен[3]), өзіне ұнаған саясаткерлердің сайлау науқандарына қатысқан (1996 жылы Ресейдегі президенттік сайлау кезінде ұйым мүшелері Михаил Горбачёвтың сайлауалды штабында жұмыс істеген). Ұйым мүшелері ерікті халық жасақтарына қатысып, Мәскеу вице-мэрі Валерий Шанцевтің сыйлығын қаланың үздік жасақшылары ретінде иеленген.[2]
Ұйым «қиын» жасөспірімдерді, соның ішінде нашақорларды қайта тәрбиелеумен айналысқан. Ол үшін Харьков маңында және Мәскеу түбінде (Люберцы ауданындағы Машково ауылында, бұрынғы «Салют» зауытының аумағында[4]) ауыл шаруашылық коммуналарын құрған. Ресейдің және ТМД елдерінің әртүрлі қалаларынан жастар бұл жерге жазғы лагерь ретінде келген. Жұмыстан бөлек, жасөспірімдер ансамбльде ойнаған, кроссқа қатысқан, компьютерлік сыныптарда оқыған. Оларға ішімдік ішуге, шылым шегуге және былапыт сөйлеуге тыйым салынған. Юрий Давыдовтың «бақыт теориясына» сәйкес, олар күн сайын өлең жазуы және эсперанто тілін үйренуі тиіс болған.[3][2]
Қылмыстық іс
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]2000 жылдың жазының соңында Машководағы коммунаға милиция мен ФСБ қызметкерлері қызығушылық таныта бастады. 2000 жылдың желтоқсанында коммунадағы екі он алты жастағы тәрбиеленуші арақ ішіп, шылым шеккені үшін ұсталды. Айтылған деректерге қарағанда, оларға коммунаны тастап кету немесе дүре соғу арасынан таңдау ұсынылған, олар дүре соғуды таңдаған. Келесі күні коммунаның аумағына Люберцы РУБОП-тың 30 қызметкері баса-көктеп кіріп, «кәмелетке толмағандарды азаптады» деген күдікпен шамамен қырық адамды ұстады. 10 мыңнан астам көркем, ғылыми және оқу әдебиеттерінен тұратын кітапхана тәркіленіп, макулатураға өткізілді. Тінту кезінде ресми тіркелген екі аңшы мылтығы мен бір пневматикалық тапанша табылған, олар рэкетирлермен қақтығыстардан кейін өзін-өзі қорғау мақсатында алынғаны айтылған.[2][3]
Кәмелетке толмағандарды азаптау, адам өлтірумен қорқыту және ауыр дене жарақатын келтіру, қарулы құрылым құру және оған қатысу, азаматтардың жеке басы мен құқықтарына қол сұғатын ұйымды ұйымдастыру баптары бойынша қылмыстық іс қозғалды.[5] Ұйымның төрт мүшесі (оның ішінде екі қыз) қамауға алынды. Олар азаптауға шағымданған: ұйым жетекшісі Юрий Давыдовтың айтуынша, оны «қысым камерасында» ұрып, үш қабырғасын сындырған, Татьяна Ломакина басына каска кигізіп, дубинкамен ұрғанын айтқан.[2]
2002 жылдың жазында Татьяна Ломакина 6 жылға бас бостандығынан айырылды, Юрий Давыдов пен Евгений Привалов 2003 жылы есі дұрыс емес деп танылып, мәжбүрлі емдеуге жіберілді.[6]
2008 жылдың мамыр айында ұйымның тағы бір қатысушысы — Юлия Приведённая ұсталды. Оны қамауға алу туралы қаулы 2001 жылдың қазан айында шығарылған болатын, Ресей бойынша іздеу жарияланған. Соған қарамастан, еркін жүріп, Мәскеудегі наразылық акцияларына үнемі қатысып отырған, көптеген азаматтық белсенділер мен құқық қорғаушыларға жақсы таныс болған.[7] Приведённая 70 күн қамауда болды, содан кейін ешқайда кетпеу туралы қолхатпен босатылды; кейін оны стационарлық психиатриялық сараптамаға жіберді. 2010 жылдың шілдесінде Мәскеу облыстық соты Ресей Федерациясының Қылмыстық кодексінің 208-бабы («Заңсыз қарулы құрылымдар құру»), 127-бабы («Бостандықтан заңсыз айыру») және 117-бабы («Азаптау») бойынша кінәлі деп танып, 4,5 жыл шартты түрде бас бостандығынан айыруға үкім шығарды. Айыптау нұсқасына сәйкес, бірлестікке кірген жасөспірімдерді, олар ережелерді бұзып, алкоголь ішкен кезде, ұрып-соғуға қатысқан; Ф.А.К.Э.Л.-П.О.Р.Т.О.С. мүшелері ұйым ғимаратында күштеп ұсталған, Юлия Приведённая және басқа жетекшілер бірлестікте тәртіп орнату үшін заңсыз қарулы құрылым құрған. Айыптау мәлімдегендей, жауынгерлік топтың қаруында заңмен рұқсат етілген газды және пневматикалық қарудан басқа, шамамен он аңшы мылтығы мен карабин болған; жасөспірімдер өз міндеттерін (әсіресе өлең жазу бойынша) орындамаған жағдайда, «портосшылар» оларды былғары қамшымен жазалаған, сондай-ақ басқа да дене жазалары қолданылған.[8][4]
Юлия Приведённаяның өзі бұл айыптардың барлығын теріске шығарды, болжалды жәбірленушілер сотта өз сөздерінен бас тартып, милицияның қысым көрсетуі нәтижесінде ұйым басшыларына қарсы куәлік беруге мәжбүр болғандарын мәлімдеді.[9] Amnesty International ұйымы Юлия Приведённая тек пікірін еркін білдіру және бірігу бостандығы құқығын пайдаланғаны үшін ғана ұсталғанын хабарлады. Юлия Приведённаяны қорғауға ресейлік құқық қорғаушылар — Людмила Алексеева, Сергей Григорьянц, Андрей Бабушкин және Виктор Черепков шықты.[7] Приведённаяның адвокаты Михаил Трепашкин болған.[4]
2010 жылдың қараша айында Ресей Федерациясының Жоғарғы соты Приведённаяға қатысты Қылмыстық кодекстің 127-бабы («Бостандықтан заңсыз айыру») бойынша үкімді іс мерзімінің өтуіне байланысты жойып, оның жазасын 3,5 жыл шартты түрде бас бостандығынан айыруға дейін жеңілдетті.[4]
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- 1 2 Вечер памяти Юрия Давыдова - организатора объединения Ф.А.К.Э.Л.-П.О.Р.Т.О.С.. Басты дереккөзінен мұрағатталған 24 қыркүйек 2023. Тексерілді, 10 қыркүйек 2023.
- 1 2 3 4 5 Неформалов приравняли к "авторитетам".. Басты дереккөзінен мұрағатталған 5 маусым 2023. Тексерілді, 10 қыркүйек 2023.
- 1 2 3 4 Политическое дело аполитичной организации и психиатрия: нестандартное решение Центра им. Сербского. Басты дереккөзінен мұрағатталған 26 тамыз 2013. Тексерілді, 10 қыркүйек 2023.
- 1 2 3 4 Суд смягчил наказание активистке объединения поэтов "П.О.Р.Т.О.С."
- ↑ Теория счастья стала составом преступления. Басты дереккөзінен мұрағатталған 5 маусым 2023. Тексерілді, 10 қыркүйек 2023.
- ↑ Дело организации "Портос". Басты дереккөзінен мұрағатталған 5 маусым 2023. Тексерілді, 10 қыркүйек 2023.
- 1 2 Месяц за решеткой без санкции суда. Басты дереккөзінен мұрағатталған 8 желтоқсан 2022. Тексерілді, 10 қыркүйек 2023.
- ↑ Оглашен приговор Юлии Приведенной. Басты дереккөзінен мұрағатталған 16 қазан 2023. Тексерілді, 10 қыркүйек 2023.
- ↑ Amnesty International: принудительная госпитализация в Москве. Басты дереккөзінен мұрағатталған 18 сәуір 2021. Тексерілді, 10 қыркүйек 2023.