Мазмұнға өту

Хаётбегим Кадамшоева

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
(Хаетбегим Кадамшоева бетінен бағытталды)

Хаётбегим Кадамшоева
тәж. Ҳаётбегим Қадамшоева
Өмірбаяны
Партиясы КОКП (1955 жылдан)
Білімі Т.Г. Шевченко атындағы Душанбе мемлекеттік педагогикалық институты
Дүниеге келуі 19 наурыз 1932 (1932-03-19)
Хорог, Таулы Бадахшан автономиялы облысы, Тәжік КСР, КСРО
Қайтыс болуы 4 маусым 2006 (2006-06-04) (74 жас)
Душанбе, Тәжікстан
Жерленді «Сари Осиё» зираты
Әкесі Кадамшо Додихудоев
Анасы Гулбутта Бахшова
Жұбайы Худоёр Юсуфбекович Юсуфбеков

Хаётбегим Кадамшоева (тәж. Ҳаётбегим Қадамшоева, 19 наурыз 1932, Хорог4 сәуір 2006, Душанбе) — кеңестік мемлекеттік және саяси қайраткер.

Кадамшоева 1932 жылғы 19 наурызда Тәжік КСР Таулы Бадахшан автономиялы облысының Хорог қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Кадамшо Додихудоев (1902–1973) әскери қызметкер және Памирде Кеңес өкіметін орнатудың белсенді күрескері болған. Анасы Сталин атындағы колхозда жұмыс істеген.

Кадамшоева алғашқы жылдары Хорогта тұрып, ата-анасының тәрбиесінде өсті. 1938 жылы, алты жасында, жеті жылдық Киров мектебіне оқуға түсті. Мектепте оқып жүрген кезінде Кадамшоева Сталинабадтағы Таулы Бадахшан автономиялық облысындағы танымал балалар ансамблінің құрамында өнер көрсетті. Ансамбльдің ең маңызды қойылымдарының бірі 1944 жылдың көктемінде, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Абулькасим Лахути атындағы Тәжік академиялық драма театрында өтті.

1945 жылы Хорог педагогикалық училищесіне оқуға түсті. Онда ол үздік оқушы болды және қоғамдық жұмыстарға белсене қатысты. Осы себепті Кадамшоева алғашқы оқу жылында-ақ комсомолға өтіп, 1947 жылы кәсіподақ мүшесі болды.

Екінші курста Кадамшоева қаланың барлық комсомол ұйымдарын басқарып үлгерді, оның білімі, көшбасшылық қабілеті және белсенді қоғамдық жұмысы қала тұрғындарына белгілі болды.

1949 жылғы қыркүйекте ол Сталинабад мұғалімдер институтына оқуға түсті. 1951 жылғы шілдеде ол әдебиет факультетінің тәжік тілі мен әдебиеті мамандығы бойынша толық курсын бітіріп, орта мектеп мұғалімі біліктілігін алды.[1]

1948 жылдан бастап ол бастауыш және орта мектептер одағының Таулы-Бадахшан облыстық комитетінің хатшысы, сонымен қатар Жастар коммунистік одағының (ЖКО) Таулы-Бадахшан облыстық комитетінің штаттық хатшысы қызметін атқарды.

1952 жылы ол Таулы-Бадахшан облыстық комсомол комитетінің ұйымдастыру бөлімінің нұсқаушысы, 1954 жылы Тәжікстан комсомолы облыстық комитетінің үгіт-насихат және үгіт бөлімі меңгерушісінің мәдени-бұқаралық жұмыс жөніндегі орынбасары болды.

1954 жылғы ақпанда ол Мәскеуге Комсомол Орталық Комитетінің пионерлерге арналған көшбасшылық біліктілігін арттыру курсына (Комсомол облыстық комитетінің хатшыларына арналған курс) қатысу үшін барды. Наурыз айында ол XII комсомол съезіне делегат болды.

Ол 1955 жылғы сәуірде Кеңес Одағы Коммунистік Партиясына мүше болды. Сол жылдың қараша айында ол Таулы Бадахшан облыстық комсомол комитетінің хатшысы болып сайланды, онда ол облыстық комсомол комитетінің студенттер мен жас пионерлер бөлімін басқарды. Тәжікстан ЛКСМУ Таулы Бадахшан облыстық комитетінің мүшесі болды (1955–1960).

Ол Таулы Бадахшан автономиялық облысының ауылдарындағы жастарға арналған мәдени-ағарту іс-шараларына белсенді қатысты. Ауылшаруашылық өндірісін ұйымдастыруға белсенді түрде қолдау көрсетті.

1960 жылғы сәуірден бастап ол Таулы Бадахшан облыстық атқару комитетінің азаматтық хал актілерін тіркеу бөлімінің меңгерушісі болып жұмыс істеді. 1964 жылдың басында отбасының Душанбеге көшуіне байланысты өз еркімен жұмыстан кетті.

1965 жылы Хаётбегим Кадамшоева Т.Г. Шевченко атындағы Душанбе мемлекеттік педагогикалық институтының тәжік тілі мен әдебиеті сырттай бөлімін сәтті бітіріп, жоғары білім алды.

1965 жылғы мамырдан бастап Кадамшоева Тәжік КСР Ғылым академиясының Рудаки атындағы Тіл және әдебиет институтының диалектология секторындағы Памиртану тобында зертханашы болып жұмыс істеді. 1969 жылғы желтоқсанның басында ол Памир тілдері секторында аға зертханашы қызметіне ауыстырылды. 1967 жылы Памиртану тобы диалектология секторынан сол ғылыми-зерттеу институтында жеке Памир тілдері секторына бөлінді. Содан кейін, 1974 жылы сектор құрамында Тәжік КСР Ғылым академиясының Рудаки атындағы Тіл және әдебиет институтының Памиртану бөлімі құрылды.

1988 жылы Кадамшоева зейнетке шықты. Экспедиция кезінде жинаған материалдарының көп бөлігі Душанбеде Тәжік КСР Ғылым академиясының Рудаки атындағы Тіл және әдебиет институтының Памиртану бөлімінің ғылыми жинағында 1990 жылдарға дейін сақталды.[2]

Марапаттары

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  • «Еңбек ардагері» медалі (1990)
  • Бүкілодақтық Лениншіл Жас Коммунистік Одағы Орталық Комитетінің «Бүкілодақтық Лениншіл Жас Коммунистік Одағына 70 жыл» мерейтойлық төсбелгісі (1988)
  • Бүкілодақтық Лениншіл Жас Коммунистік Одағы Орталық Комитетінің Құрмет грамотасы (1950 жылдары екі мәрте)

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. История исследовательницы Памира Хаётбегим Кадамшоевой (орыс.). Тексерілді, 30 сәуір 2026.
  2. КАДАМШОЕВА Хаетбегим/KADAMSHOEVA Khayotbegim/ (орыс.). Тексерілді, 30 сәуір 2026.

Үлгі:DEFAUTLSORT:Кадамшоева, Хаётбегим