Хантавирусқа қарсы вакцина
Хантавирусқа қарсы вакцина — Hantavax сауда белгісімен сатылатын, адамдарды бүйрек синдромы бар геморрагиялық қызбадан (БСГҚ) немесе хантавирустық өкпе синдромынан (ХӨС) қорғайтын вакцина. Жедел хантавирустық инфекциялар әлем бойынша сырқаттанушылық пен өлім-жітімнің жоғары көрсеткіштеріне себепші болғандықтан, бұл вакцина өте маңызды деп саналады. Мәселен, 1950 жылдан 2007 жылға дейін Қытайда шамамен 1,5 миллион жұқтыру жағдайы және 46 000 өлім тіркелген деп есептеледі. Сондай-ақ, 2005–2010 жылдар аралығында Финляндияда 32 000 жағдай, ал 1996–2006 жылдар аралығында Ресейде 90 000 жағдай орын алған.[1]
Тарихы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Алғашқы хантавирус вакцинасы 1990 жылы БСГҚ-ның ең ауыр түрлерінің бірін қоздыратын Хантаан өзені вирусына қарсы қолдану үшін жасап шығарылды.[2] Қытайда жыл сайын кеміргіштердің миынан немесе жасуша дақылынан алынған вакцинаның екі миллионға жуық дозасы егіледі деп есептеледі. Бұл вакцинаның кеңінен қолданылуы Қытайдағы БСГҚ жағдайларының 2007 жылға қарай 20 000-нан азаюына септігін тигізген маңызды факторлардың бірі болуы мүмкін.[1]
Вакцина қолданылатын басқа хантавирустардың қатарына Сеул (SEOV) вирусы жатады. Дегенмен, бұл вакцина еуропалық хантавирустарға, соның ішінде Пуумала (PUUV) және Добрава-Белград (DOBV) вирустарына қарсы тиімді емес деп есептеледі. 2019 жылғы жағдай бойынша Еуропада немесе АҚШ-та қолдану үшін ешқандай хантавирус вакцинасы мақұлданбаған.[1] Қазіргі уақытта адамға арналған HTNV/PUUV ДНҚ-хантавирус вакцинасының 2-фазалық зерттеуі жүргізілуде.[3]
I–II кезеңдегі клиникалық сынақтарда тағы үш вакцина үміткері зерттелді. Олардың қатарына рекомбинантты вакцина және HTNV мен PUUV вирустарынан алынған вакциналар жатады. Дегенмен, олардың болашағы әзірге белгісіз.[1]
2026 жылғы 7 мамырда Бат университетінің халықаралық ғалымдар тобы MV Hondius кемесіндегі хантавирус өршуіне жауап ретінде жаңа вакцина әзірлеп жатқаны хабарланды.[4]
Тағы қараңыз
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- 1 2 3 4 Schmaljohn, C. S. (2012). "Vaccines for hantaviruses: Progress and issues". Expert Review of Vaccines 11 (5): 511–513. doi:10.1586/ERV.12.15. PMID 22827236. https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA583184.pdf.
- ↑ Lee HW, Ahn CN, Song JW, Back LJ, Seo TJ, Park SC. Field trial of an inactivated vaccine against hemorrhagic fever with renal syndrome in humans. Arch Virol. 1990;1(Suppl):35–47.
- ↑ Phase 2a Immunogenicity Study of Hantaan/Puumala Virus DNA Vaccine for Prevention of Hemorrhagic Fever. ClinicalTrials.gov. (14 сәуір 2014). Тексерілді, 22 желтоқсан 2015.
- ↑ Hantavirus outbreak: Bath scientists working on vaccine (ағыл.). BBC News. (7 мамыр 2026). Тексерілді, 7 мамыр 2026.