Харьков ауданы
| Харьков ауданы | |||||
| укр. Харківський район | |||||
 | |||||
| |||||
| Әкімшілігі | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Ел | |||||
| Кіреді | |||||
| Енеді |
15 громада | ||||
| Әкімшілік орталығы | |||||
| Тарихы мен географиясы | |||||
| Координаттары |
50°04′11″ с. е. 36°16′46″ ш. б. / 50.06972° с. е. 36.27944° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 50°04′11″ с. е. 36°16′46″ ш. б. / 50.06972° с. е. 36.27944° ш. б. (G) (O) (Я) | ||||
| Жер аумағы |
3 222,5[1] км² | ||||
| Уақыт белдеуі |
+2 | ||||
| Тұрғындары | |||||
| Тұрғыны |
1 729 049[2] адам (2022) | ||||
| Тығыздығы |
536,56 адам/км² | ||||
|
khrda.gov.ua (укр.) | |||||
|
| |||||
 Харьков ауданы Ортаққорда
Координаттар: 50°04′11″ с. е. 36°16′46″ ш. б. / 50.06972° с. е. 36.27944° ш. б. (G) (O) (Я) | |||||
Харьков ауданы (укр. Харківський район) — шығыс Украинаның Харьков облысындағы ауданы. Әкімшілік орталығы — Харьков қаласы. Халық саны — 1 729 049 адам (2022 жылғы шамалау).[2]
2020 жылғы 18 шілдедегі Украинаның әкімшілік реформасы аясында Харьков облысының аудандарының саны жетіге дейін қысқартылды, ал Харьков ауданының аумағы айтарлықтай кеңейтілді. Бір таратылған аудан, Дергачи ауданы, сондай-ақ Новая Водолага ауданының құрамына кіретін Люботин муниципалитеті мен бұрын облыстық маңызы бар қала ретінде енгізілген және ауданға жатпайтын Харьков қаласы Харьков ауданына біріктірілді.[3][4] 2020 жылғы қаңтардағы болжалды ақпарат бұрынғы Харьков ауданы халқының саны 176 186 адам болды деген.[5]
Географиясы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Харьков ауданы Харьков облысының солтүстігінде орналасқан.
Жер аумағы — 3 222,5 шаршы километр.[1]
Аудан солтүстігінде Ресейдің Белгород облысының Белгород ауданымен, тағы Украинаның шығысында Чугуев ауданымен, оңтүстігінде Берестин ауданымен, батысында Богодухов ауданымен шектеседі.
Тарихы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]
1923 жылғы 7 наурызда Украин КСР үкіметі Бүкілукраина Орталық Атқару Комитеті Төралқасының 1923 жылғы 7 наурыздағы №315 қаулысымен республика аумағында әкімшілік бөліністің жаңа жүйесін қабылдады. Уез бен болыстың орнына аудандар мен округтер құрылды. Харьков облысында 10 уездің орнына 5 аудан, ал 227 болыстың орнына 77 аудан құрылды. Бұл аудандарға 2020 жылғы шілдеге дейін қазіргі Харьков ауданының аумағында болған Люботин, Харьков, Липцы, Циркуны, Мерефа және Коротыч кірді.
Қырық жылдан астам уақыт ішінде ауданның аумағы әкімшілік-аумақтық тұрғыдан бес рет өзгерді. Осылайша, 1939 жылғы 19 ақпанда Харьков ауданынан Дергачи ауданына 10 кенттік пен 9 ауылдық кеңес жылжытылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, 1950 жылдардың соңына дейін, аудан Харьков ауылдық ауданы деп аталды.
Украин Кеңестік Социалистік Республикасының Жоғарғы Кеңесі Президиумының 1965 жылғы 4 қаңтардағы қаулысынан 2012–2020 жылдарға дейін Харьков ауданының шекаралары өзгермеген. 2012–2020 жылдардағы шекаралар шегінде ауданның аумағы 1 364 км² болды.
2020 жылы Харьков облысы аудандарын «оңтайландыру» аясында Верховна Рада жеті аудан ғана қалдырды, олардың қатарында Харьков ауданы да болды. 2020 жылғы 17 шілдедегі қаулыға сәйкес Харьков облысының жаңа бөлінісі бекітіліп, Харьков ауданы ірілендірілді, құрамына:
- бұрынғы Харьков ауданы;
- Дергачи ауданы;
- Новая Водолага ауданының солтүстік бөлігі;
- сондай-ақ облыстық маңызы бар қалалар — Харьков пен Люботин кірді.
Әкімшілік бөлінісі
[өңдеу | қайнарын өңдеу]2020 жылғы шілдеден бергі реформадан бері аудан 15 громадаға бөлінеді.[4]
- Безлюдовка қалалық громадасы (орталығы — Безлюдовка ауылы, бұрынғы Харьков ауданынан);
- Дергачи қалалық громадасы (орталығы — Дергачи қаласы, бұрынғы Дергачи ауданынан);
- Харьков қалалық громадасы (орталығы — Харьков қаласы, бұрынғы Харьков облысынан);
- Люботин қалалық громадасы (орталығы — Люботин ауылы, бұрынғы Люботин муниципалитетінен);
- Липцы қалалық громадасы (орталығы — Липцы ауылы, бұрынғы Харьков ауданынан);
- Малая Даниловка қалалық громадасы (орталығы — Малая Даниловка ауылы, бұрынғы Дергачи ауданынан);
- Мерефа қалалық громадасы (орталығы — Мерефа ауылы, бұрынғы Харьков ауданынан);
- Новая Водолага қалалық громадасы (орталығы — Новая Вололага ауылы, бұрынғы Новая Водолага ауданынан);
- Песочин қалалық громадасы (орталығы — Песочин ауылы, бұрынғы Харьков ауданынан);
- Пивденное қалалық громадасы (орталығы — Пивденное қаласы, бұрынғы Харьков ауданынан);
- Рогань қалалық громадасы (орталығы — Рогань ауылы, бұрынғы Харьков ауданынан);
- Солоницевка қалалық громадасы (орталығы — Солоницевка ауылы, бұрынғы Дергачи ауданынан);
- Циркуны қалалық громадасы (орталығы — Циркуны ауылы, бұрынғы Харьков ауданынан);
- Ольховка қалалық громадасы (орталығы — Ольховка ауылы, бұрынғы Харьков ауданынан);
- Высокий қалалық громадасы (орталығы — Высокий ауылы, бұрынғы Харьков ауданынан).
Белгілі тұлғалары
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- Иван Дмитриевич Серко (1605–1680), украин казактары әскери басшысы
- Григорий Саввич Сковорода (1722–1794), украин философы
- Дмитрий Иванович Яворницкий (1855–1940), украин академигі
- Клавдия Ивановна Шульженко (1906–1984), кеңестік әнші мен актриса
- Гнат Мартынович Хоткевич (1877–1938), украин жазушысы мен бандурашысы
Дереккөздер
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- ↑ a b Децентралізація в Україні (укр.). decentralization.gov.ua. Тексерілді, 2 қаңтар 2026.
- ↑ a b Чисельність наявного населення України на 1 січня 2022 — Украина мемлекеттік статистика қызметі. Мұрағат көшірмесі 4 шілденің 2022 Wayback Machine мұрағатында
- ↑ Про утворення та ліквідацію районів. Постанова Верховної Ради України № 807-ІХ. (укр.), Голос України (18 шілде 2020). Тексерілді 3 қазанның 2020.
- ↑ a b Нові райони: карти + склад (укр.). Міністерство розвитку громад та територій України.
- ↑ Чисельність наявного населення України на 1 січня 2020 року / Population of Ukraine Number of Existing as of January 1, 2020 — Украина мемлекеттік статистика қызметі. Мұрағат көшірмесі 28 қыркүйектің 2023 Wayback Machine мұрағатында