Мазмұнға өту

Хачмас

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Қала
Хачмас
әз. Xaçmaz
Әкімшілігі
Ел

 Әзербайжан

Аудан

Хачмас ауданы

Тарихы мен географиясы
Координаттары

41°28′01″ с. е. 48°48′10″ ш. б. / 41.46694° с. е. 48.80278° ш. б. / 41.46694; 48.80278 (G) (O) (Я)Координаттар: 41°28′01″ с. е. 48°48′10″ ш. б. / 41.46694° с. е. 48.80278° ш. б. / 41.46694; 48.80278 (G) (O) (Я)

Құрылған уақыты

1938

Қала статусы

1938

Орталығының биiктігі

42 ± 1 м

Уақыт белдеуі

UTC+4:00

Тұрғындары
Тұрғыны

39 100 адам (2026)

Сандық идентификаторлары
Телефон коды

+994 2332

Хачмас картада
Хачмас
Хачмас

Хачмас (әз. Xaçmaz) — Әзербайжанның солтүстігіндегі қала. Хачмас ауданының әкімшілік орталығы. Хачмас халқының саны 2026 жылы 39 100 адамды құрады.[1]

Географиялық сипаттамасы

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Кудиалчай өзенінде орналасқан. Бакуден солтүстік-батысқа қарай 163 км жерде орналасқан Гудермес-Баку желісіндегі теміржол стансасы бар.[2]

Қала атауының шығу тегі ежелгі заманда осы аймақты мекендеген Хачматақ тайпасымен байланысты. Олар ғұндардың жауынгерлік тобына кірді және VII ғасырдың ортасына қарай бүгінгі Оғыз ауданының жерлеріне біржола қоныс аударды.[3]

Хачмаз 1938 жылы қала мәртебесін алды. Қазіргі қалада көптеген тарихи және сәулет ескерткіштері әлі күнге дейін сақталған. Мұнда Меккеге дұрыс бағытталмағандықтан «дұрыс емес» мешіт деп аталатын Жұма мешіті орналасқан. Осыған байланысты мешіттің ішіндегі намазхандар намаз оқығанда сәл оңға бұрылуға мәжбүр. Қала маңында бірнеше қорғандар орналасқан, бұл мыс дәуірінде осы аймақта адамдардың қоныстанғанын көрсетеді. Хачмастың жанында ежелгі діни ғимарат - XV ғасырға жататын Шейх Юсиф кесенесі орналасқан.

Экономикасы және инфрақұрылымы

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Қала, басқа да көптеген әзербайжан елді мекендері сияқты, жақсы дамыған кілем тоқу өнеркәсібі, консерві фабрикасы, сыра қайнату зауыты, кеден кеңсесі және келушілер үшін ашық Ахундов атындағы кітапхана бар. Қаланың көрікті жерлеріне шахмат мектебі мен теміржол вокзалы, қалалық саябақ және қала орталығындағы жасыл аймақтар кіреді.[4]

Дереккөздер

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
  1. Население Хачмаз. Тексерілді, 17 қаңтар 2026.
  2. Хачмаз. Тексерілді, 17 қаңтар 2026.
  3. Хачмаз, Азербайджан. Тексерілді, 18 қаңтар 2026.
  4. Азия. Азербайджан. Тексерілді, 18 қаңтар 2026.