Хорезм облысы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Облыс
Хорезм облысы
өз. Xorazm viloyati
Әкімшілігі
Әкімшілік орталығы

Үргеніш

Хокимі

Пулат Бобожонов

Тарихы мен географиясы
Координаттары

41°20′ с. е. 61°00′ ш. б. / 41.333° с. е. 61.000° ш. б. / 41.333; 61.000 (G) (O) (Я)Координаттар: 41°20′ с. е. 61°00′ ш. б. / 41.333° с. е. 61.000° ш. б. / 41.333; 61.000 (G) (O) (Я)

Жер аумағы

6 312 км² (1.4 %, 11 орын)

Уақыт белдеуі

+5

Ірі қалалары

Үргеніш және Хиуа

Тұрғындары
Тұрғыны

1 601 100 адам (2011)(5.7 %, 11 орын)

Тығыздығы

254.14 адам/км² (5 орын)

Ресми тілі

Өзбек

Сандық идентификаторлары
Аббревиатура

UZ-XO

ISO 3166-2 коды

UZ-XO

Автомобиль коды

22 (1998-2008); 90 (2008 жылдан бастап)

Хорезм облысы картада

Commons-logo.svg Хорезм облысы Ортаққорда Координаттар: 41°20′ с. е. 61°00′ ш. б. / 41.333° с. е. 61.000° ш. б. / 41.333; 61.000 (G) (O) (Я)

Хорезм облысы (өз. Xorazm viloyati) – Өзбекстанның әкімшілік бірлігі. 1938 жылы 15 қаңтарда құрылған.

  • Жер аумағы — 4,5 мың км².
  • Халық саны — 688 000 адам. (1977)
  • Облыс 8 ауданға бөлінеді: 3 қала, 2 қала типтес елді мекендері бар.
  • Орталығы – Үргеніш қаласы.

Табиғаты[өңдеу]

Әмудария өзенінің төменгі ағысында орналасқан. Жері ойпатты жазық. Батысында Қарақұм шөлімен шектеседі. Климаты континенттік. Қаңтар айының орташа температурасы -4˚, -5˚С, шілдеде 28,5 абс. Максимумы 44˚С. Жауын-шашынның жылдыө орташа мөлшері 90 мм. Ірі өзені – Амудария. Оңтүстігінде шағын тұзды көлдер, батпақты, сортаң жерлер көп. Жерінің көпшілігі жыртылған. Өзен аңғарлары шалғынды және шалғынды-батпақ топырақты келеді.

Халқы[өңдеу]

Тұрғындарының негізі — өзбектер. Одан бөлек, қарақалпақ, түрікмен, орыс, татар, корейлер де тұрады.

  • Орташа тығыздығы 1 км²-ге 134,6 адамнан келеді.
  • Қала халқы 10% құрайды.
  • Ірі қалалары – Үргеніш, Хиуа.

Шаруашылығы[өңдеу]

Экономикасының негізі мақта, жібек, етті – сүтті мал, қаракөл қойы, күріш шаруашылықтарынан қалыптасады.

Өнеркәсібі[өңдеу]

Мақта тазалау, май, кірпіш машина жасау зауыттарынан, кілем тоқу фабрикаларынан, ағаш өңдеу және жиһаз комбинаттарынан құралады. 1973 жылы облыста 89 колхоз және 11 совхоз болған. 1972 жылғы мәліметтер бойынша, егісі 152,2 мың га-ны құраған болатын. Оның ішінде мақта — 104,6 мың га, дәнді дақылдар — 13,4 мың га, мал азығы — 28,8 мың га, бақша — 5,3 мың га. 1973 жылғы мал басы (мың): мүйізді ірі қара — 226,7, қой мен ешкі — 163,5, шошқа — 4,2, жылқы — 1,8. Темір жолының ұзындығы — 133 шақырым. Автомобиль жолының ұзындығы 1,6 мың км (1974). Әмудария өзенімен кеме жүзеді. Облыс аумағынан Орта Азия – Орталық, Орта Азия – Орал газ құбырлары өтеді.

Ғимараттары[өңдеу]

Педагогикалық институт, құрылыс, ауыл шаруашылығы, гидромилиорация техникумдары, медициналық, 2 педагогикалық, музыкалық оқу орындары, музыкалық драма театры, тарихи- революциялық музейі бар. Облыста «Хоразм Хақиқати» («Хорезмская правда») газеті өзбек және орыс тілдерінде шығады. [1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Қазақ Совет Энциклопедиясы, Алматы, 1976ж., 8 том
Ортаққорда бұған қатысты медиа файлдар бар: Category:Xorazm Province