Хью Дэвид Политцер
| Хью Дейвид Политцер | |
| ағылш. Hugh David Politzer | |
 | |
| Туған күні | |
|---|---|
| Туған жері | |
| Ғылыми аясы | |
| Ғылыми жетекші | |
| Марапаттары |
|
Хью Дэвид Политцер (ағылш. Hugh David Politzer: 31 тамыз 1949, Нью-Йорк, АҚШ) — американдық теориялық физик және 2004 жылғы "күшті өзара әрекеттесулер теориясындағы асимптотикалық еркіндікті ашқаны үшін" физика бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (Дэвид Гросс және Фрэнк Вильчекпен бірге).
Өмірбаян
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Ол еврей дәрігерлер отбасында дүниеге келген; оның ата-анасы — хирург Алан Политцер (1910—2002) және Валери Тамар Политцер (1916—2009), Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Америка Құрама Штаттарына көшіп келген.[1] Ол 1966 жылы Бронкс мектебін бітірген. Ал 1969 жылы Мичиган университетінде бакалавр дәрежесін алған. 1974 жылы Гарвард университетінде докторлық дәрежесін алған, онда оның жетекшісі Сидни Коулман болған. 1973 жылы жарияланған алғашқы мақаласында Политцер асимптотикалық еркіндік құбылысын сипаттаған: кварктер бір-біріне жақындаған кезде, олардың арасындағы күшті өзара әрекеттесу әлсірейді. Кварктер бір-біріне өте жақын болған кезде, олардың арасындағы өзара әрекеттесу күштері соншалықты әлсірейді, олар еркін бөлшектер сияқты әрекет етеді. Принстон университетінде Гросс пен Вильчек тәуелсіз түрде ашқан бұл құбылыс кванттық хромодинамиканың, күшті өзара әрекеттесу теориясының дамуында маңызды рөл атқарды.
Дэвид Политцер мен Томас Аппелквист (неміс) шармонийдің, яғни шарм кваркынан және оның антибөлшегінен тұратын — элементар бөлшектің бар екенін болжауда маңызды рөл атқарды. Тәжірибе жасаушылар бұл бөлшекті J/ψ мезон деп атады.
1974 жылдан 1977 жылға дейін Политцер Гарвард қоғамының стипендиясының иегері болды. Содан кейін Калифорния технологиялық университетіне ауысып, теориялық физика профессоры болып жұмыс істейді. 1989 жылы ол «Семіз адам және сәби» фильмінде физик Роберт Сербердің (Манхэттен жобасына қатысушы) рөлін сомдады. Сол фильмде Пол Ньюман генерал Лесли Гроувздың рөлін ойнады.
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Алан Политцер: некролог. Басты дереккөзінен мұрағатталған 12 желтоқсан 2017. Тексерілді, 30 қыркүйек 2017.
Сілтемелер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- Х. Д. Политцер. "Атрибуцияның күрделі мәселесі." Нобель дәрісі.Мұрағатталған 23 қарашаның 2011 жылы. . Успехи Физических Ғылымы (Физикалық ғылымдардағы жетістіктер), 175-том, 12-шығарылым, 2005 жылғы желтоқсан.
- Нобель комитетінің веб-сайтынан алынған ақпарат.Мұрағатталған 29 маусымның 2018 жылы. (Ағылшын тілінде)
- Басылымдар тізімі (Ағылшын тілінде)
- Дэвид Политцердің Caltech веб-сайтындағы парақшасыМұрағатталған 27 тамыздың 2019 жылы. (Ағылшын тілінде)