Цикадалар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Цикадалар
цикадалардың түрлерi
цикадалардың түрлерi
Ғылыми топтастыруы
Дүниесі: Жануарлар
Жамағаты: Буынаяқтылар
Табы: Жәндіктер
Сабы: Жартылай қатты қанаттылар‎
Кіші сабы: Auchenorrhyncha
Infraorders

Cicadomorpha
Fulgoromorpha

Цикалдар (лат. Auchenorrhyncha, Cicadinea) – теңқанаттылар отрядының бір отряд тармағы. Жер шарында кең тараған, 17 мыңнан астам түрі белгілі. Дене тұрқы 3 — 65 мм, қанатын жайғанда ұзындығы 18,5 см. Басы қысқа, маңдайындағы күрделі екі көзі арасында үшбұрыш болып орналасқан 3 қарапайым көздері бар. Мұртшасы өте қысқа, қанаттары әдетте мөлдір, жүйкесі айқын көрінеді, кейде қаралау, ақ не айқын түсті. Дыбыс шығаратын аппараты жақсы жетілген ересектері сәске түсте ұзақ уақыт дыбыс шығарып тұрады. Цикалдарлардың дернәсілі топырақ арасында өсімдік тамыры сөлін сорып, негізінен 4 жыл, ал Солт. Америкада тіршілік ететін түрі 17 жыл өмір сүреді де, нимфаға (шала түрленіп дамитын жәндіктердің соңғы сатысы) айналып, ағаш, бұтаға көтеріліп өсімдік сөлімен қоректенетін ересек цикадаға айналады. Бұлар жылына 1 — 2 ұрпақ береді. Цикалдарлардың кейбір түрі — а. ш. дақылдарының зиянкестері, олар өсімдіктерде вирус ауруларын таратады.

Ciлтемелер :[өңдеу]

«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9, XVIII том