Цхалтубо
| Қала | |
| Цхалтубо | |
| груз. წყალტუბო | |
 | |
| Әкімшілігі | |
|---|---|
| Ел | |
| Аймақ | |
| Муниципалитет | |
| Тарихы мен географиясы | |
| Координаттары |
42°19′35″ с. е. 42°36′02″ ш. б. / 42.32639° с. е. 42.60056° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 42°19′35″ с. е. 42°36′02″ ш. б. / 42.32639° с. е. 42.60056° ш. б. (G) (O) (Я) |
| Алғашқы дерек |
VII ғ. |
| Қала статусы |
1953 |
| Орталығының биiктігі |
120 м |
| Уақыт белдеуі | |
| Тұрғындары | |
| Тұрғыны |
11 281 адам (2026) |
| Сандық идентификаторлары | |
| Телефон коды |
+995 436 |
Цхалтубо шекарасы
| |
Цхалтубо (груз. წყალტუბო) — Грузияның батыс-орталық бөлігіндегі курорттық қала. Имеретия аймағындағы Цхалтубо муниципалитетінің астанасы.[1] Цхалтубо халқының саны 2026 жылы 11 281 адамды құрады.[2]
Географиялық сипаттамасы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Цхалтубо екі табиғи аймақтың шекарасында орналасқан: Колхида ойпаты және Үлкен Кавказ. Қала маңындағы ойпат төбелер Самгурали жотасының сілемдеріне қосылады, ал қаланың өзі Цхалтубо өзенінің аңғарында орналасқан. Мұнда бірнеше көл бар, ал айналасы (әсіресе тауларда) тығыз бұталары бар емен, шамшат ормандарымен жабылған. Мұндағы климат ерекше жұмсақ, орташа ылғалды, ал қысы қарсыз, температурасы нөлден сәл жоғары.[3]
Тарихы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Цхалтубо 7 ғасырдағы дереккөздерде айтылған. 12-13 ғасырларда, Грузин патшалығының билігі кезінде, қоныс Цхалтубо аймағында орналасқан емдік минералды бұлақтармен байланысты болған. Құжаттарда «Маглак» моншалары туралы айтылады. Цхалтубо минералды сулары туралы аңыздар мен әңгімелер де сақталған («грузин тілінде «жылы су»). Оларды мақсатты пайдалану 7 ғасырда басталған болуы мүмкін, ал 12-13 ғасырларда олардың танымалдығы бүкіл Грузияға кең таралған. Моңғол шапқыншылығынан кейін Цхалтубо бұлақтары ішінара ұмытылып, қала Имерети билеушілеріне бағынышты болды.
17 ғасырдың ортасына дейін Цхалтубо шағын қоныс болды. Зерттеушілердің назарын мұндағы емдік бұлақтар аударды, бірақ ұзақ уақыт бойы Цкалтубо бұлақтары игерілмей қараусыз күйінде қалды. 1921 жылы Цхалтубоны курортқа айналдыру туралы шешім қабылданды, инфрақұрылым құрылды, су қасиеттері зерттелді және даму жоспары қабылданды. 1953 жылы ол қала мәртебесін алды.[4]
Экономикасы және инфрақұрылымы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Кеңес дәуірінде Цхалтубо республиканың ең ірі курорттарының бірі болды. Цхалтубо суларының негізгі табиғи емдік факторы — олардың физикалық және химиялық қасиеттері бойынша ерекше термиялық (33-35 градус Цельсий) радон минералды сулары. Жылы радон минералды сулары бірқатар маңызды емдік қасиеттерге ие. Сондықтан, тек Кеңес дәуірінде 20-ға жуық пансионат пен санаторий ашылды, бальнеология және физиотерапия бойынша ғылыми-зерттеу институты салынды. Мәскеуге тікелей теміржол қатынасы да орнатылды, бұл Цхалтубо курортының маңыздылығын көрсетеді.
Көрікті орындары
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Қаланың басты қазынасы — табиғаты, Цхалтубоның фотосуреттерінде негізінен Грузияның таулары мен үңгірлері, ұлттық саябақтары, тау өзендері мен көлдері бейнеленген. Сондай-ақ, Цхалтубо маңындағы монастырьлар мен православие шіркеулеріне баруға тұрарлық. Олардың көпшілігі христиан дінінің алғашқы жылдарынан бері сақталған.
Грузияның Цхалтубо аймағындағы табиғи көрікті жерлерге мыналар жатады:
- Прометей үңгірі;
- Сатаплиа және Цхалтубо карст үңгірлері;
- Квамли таулы ұлттық саябағы;
- Қала маңындағы шағын Сатаплия ұлттық саябақ.[5]
Галерея
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
«Мешахте» шипажайы
«Тбилиси» шипажайы
«Грузия» шипажайы
«Ая» шипажайы
Темір жол вокзалы
_WMID7140652.jpg)
.jpg)
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Города и регионы Грузии. Тексерілді, 18 ақпан 2026.
- ↑ Население Цхалтубо. Тексерілді, 18 ақпан 2026.
- ↑ Азия. Грузия. Имеретия. Тексерілді, 18 ақпан 2026.
- ↑ Цхалтубо. Тексерілді, 18 ақпан 2026.
- ↑ Цхалтубо. Тексерілді, 18 ақпан 2026.
| ||||||
