Швед корольдық ғылым академиясы
| Швед корольдық ғылым академиясы | |
| логотипі | |
| Құрылған жылы | |
|---|---|
| Президенті | |
| Орналасқан жері | |
| Заңды мекенжайы | |
| Сайты |
Сайт kva.se (ағылш.) (швед.) |

Швеция корольдік ғылым академиясы (швед. Kungliga Vetenskapsakademien) — Швеция корольдік академияларының бірі, ғылымдарды (негізінен математика және жаратылыстану ғылымдарын ) дамытуға бағытталған тәуелсіз үкіметтік емес ұйым.
Тарих
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]1739 жылы алты жас швед ғалымы, кәсіпкері және саясаткері негізін қалаған:
- натуралист Карл Линней,
- бизнесмен Джонас Альстремер,
- инженер және кәсіпкер Мортен Тривальд,
- саясаткер Андерс Йохан фон Хопкен,
- ғалым және саясаткер Стен Карл Бильке,
- саясаткер Карл Вильгельм Кадерхельм.
Академияны құрудың үлгісі ретінде Лондон Корольдік қоғамы және Францияның Корольдік ғылым академиясы қызмет етті.
Карл Линней жеребе бойынша Академияның алғашқы президенті болып сайланды[1].
Академия марапаттары
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Академия келесі халықаралық сыйлықтарды тағайындайды:
- Физика бойынша Нобель сыйлығы,
- Химия бойынша Нобель сыйлығы,
- Экономика бойынша Нобель мемориалдық сыйлығы,
- Астрономия, математика, биологиялық ғылымдар және полиартрит саласындағы Крафурд сыйлықтары,
- Логика және философия саласындағы Рольф Шок сыйлықтары ,
- Кристаллография саласындағы Грегори Аминофф сыйлығы,
- Оскар Клейн медалі,
- Радиациядан қорғау медалі (Сиверт медалі).
Академия келесі ұлттық сыйлықтарды тағайындайды:
- Жаратылыстану ғылымдары және медицина саласындағы Горан Густафссон сыйлықтары,
- Экономика немесе құқық саласындағы Зедерберг сыйлығы,
- Физика, химия, технология және биология саласындағы Тейдж Эрландер сыйлығы,
- Физика, химия, биология және математика мұғалімдеріне арналған Ингвар Линдквист сыйлықтары.
Баспа қызметі
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Академия келесі ғылыми журналдарды шығарады:
- Acta Mathematica
- Acta Zoologica
- AMBIO
- Arkiv för Matematik
- Physica Scripta
- Zoologica Scripta
Сонымен қатар, 1903 жылдан 1949 жылға дейін Академия Arkiv för matematik, astronomi och fysik журналын шығарды, ол 1949 жылы төрт түрлі журналға бөлінді: Arkiv för fysik (1949 жылдан 1974 жылға дейін жарияланған), Arkiv för Matematik Arkiv förnomiv] astronomivki және Arkiv for geofysik .
Академияның тұрақты хатшылары
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- Горан К. Ханссон, 1 шілде 2015-тен бастап
- Стаффан Нормарк, 1 жыл 2010 — 30 мамыр 2015
- Гуннар Оквист, 1 шілде 2003 — 30 мамыр 2010
- Эрлинг Норрби, 1997 — 30 мамыр 2003
- Карл-Олоф Джейкобсон, 1989—1997
- Торд Ганелиус, 1981—1989
- Карл Густаф Бернхард, 1973—1981
- Эрик Рудберг, 1959—1972
- Арне Вестгрен, 1943—1959
- Хеннинг Плейхель, 1933—1943
- Хенрик Густаф Зёдербаум, 1923—1933
- Пер Олоф Кристофер Авивиллиус, 1901—1923
- Еорг Линдхаген, 1866—1901
- Питер Фредрик Уолберг, 1848—1866
- Джонс Якоб Берцелиус, 1818—1848
- Олоф Сварц, 1811—1818
- Онс Сванберг, 1809—1811
- Онс Сванберг және Карл Густаф Шестен, 1803—1808
- Даниэль Меландерхельм және Хенрик Никандер, 1796—1803
- Йохан Карл Вилке және Хенрик Никандер, 1784—1796
- Пер Вильгельм Варгентин, 1749—1783
- Пехр Эльвиус, 1744—1749
- Якоб Фаггот, 1741—1744
- Августин Эренсверд, 1740 жылғы сәуір-маусым
- Андерс Юхан фон Хёпкен, 1739—1740, 1740—1741
Сондай-ақ қараңыз
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Сілтемелер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- kva.se Швеция корольдік ғылым академиясы(Swedish тілінде)(Ағылшын тілінде)
- Швеция Корольдік Ғылым Академиясының жаңалықтары. №4, 2010 жыл (қараша) Мұрағатталған 20 қаңтардың 2019 жылы.(Swedish тілінде)