Шерпалар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Шерпалар (өзд. атауы — шаркхомбо) — халық, Шығыс Непалда, Үндістанда тұрады. Жалпы саны 100 мыңдай адам (2006).

Антропология жағынан үлкен моңғол нәсілінің тынық мұхиттық нәсіліне жатады. Син-тибет орталығы тобындағы кангпо тілінде сөйлейді. Жазуы тибеттік әріптерге негізделген. Будда дінін тұтынады. Шерпалар 21 руға бөлінетін “кхадеву“ және “кхаменду“ бірлестіктерінен тұрады. Ғалымдар Шерпалар 16 ғасырда Тибеттен қоныс аударған деп есептейді. Шерпалар егіншілікпен (бидай, тары, жүгері, картоп, т.б. еккен), мал шаруашылығымен (қой, қодас, т.б. өсірген) айналысады. Ұлттық тағамдары осы өнімдерге негізделген. Олар қыста “гунза“, жаз мезгілінде “йерза“ аталатын ауылдық мекендерде тұрады. Гунзалардағы баспаналар екі қабатты болып жасалынып, астыңғы бөлігі шаруашылық қарекеттер үшін пайдаланылады. Терезелері екінші қабатта, онда сонымен қатар ашық ошақ болады. Қабырғалары таспен өріліп, шатыры екі жаққа қарай жабылады. Йерзалардағы таспен көтерілген, шатыры тас плиталарымен жабылған баспаналар бір қабатты болып келеді. Дәстүрлі киімдері ұзын әрі кең көйлек. Әйелдер — жағасыз, ерлер шағын жағалы көйлектер, жүннен тоқылған шапандар киген. Ерлер — тік мата шалбар, әйелдер алжапқыш пен юбка, ұшы қайырылған, балтыр тұсы өрнектелген етік киіп жүрген. Моншақ, сырға, білезік сынды жергілікті ұсталар жасаған әшекей бұйымдармен қатар әйелдер маржаннан дайындалған заттарды да жиі таққан. Ауыз әдебиеті (аңыз, өлеңдер, мақал-мәтелдер, т.б.) сақталған.[1]


Дереккөздер[өңдеу]