Мазмұнға өту

Шымтай хан

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет

Шымтай хан
Лауазымы
Ақ Орданың 8-ші ханы
1344 — 1361
Ізашары Мүбәрәк Қожа хан
Ізбасары Ұрыс хан
Өмірбаяны
Діні Ислам
Дүниеге келуі белгісіз
Қайтыс болуы 1361 (1361)
Династия Ордаежендіктер
Әкесі Ерзен хан

Шымтай хан - Ақ Орданың ханы. Ерзен ханның ұлы. Мүбәрәк Қожа ханның інісі. Оның баласы атақты Ұрыс хан.[1]

Шымтай 1344 жылы Ақ Орданың ханы болып атанды. Муин ад-Дин Натанзи 17 жыл билік құрғаны туралы жазып кеткен. Өзінің күш-жігерін елдегі тұрақтылықты қалпына келтіруге бағыттағап, ешқандай сыртқы саяси белсенділік танытпады. Алтын Орда ханы Жәнібек Шымтайдың қызметіне араласпай, өз бетінше билік жүргізді. Ақ Орданың барлық хандарының ішінде Шымтай ең қуатты хан болды, оның билігі берік болып, билеуі ішкі жанжалсыз өтті.

Шымтайдың билігінің аяғында Бердібектің Алтын Орда билігіне келуіне байланысты, ордада саяси дағдарыс басталды. Бердібектің өлімінен кейін Шымтайға бүкіл ордаға хан болуды ұсынады, бірақ ол бас тартты. Шымтай Алтын Орданың ыдырауы қайтымсыз екенін түсініп, ондағы тақ үшін таластың орнына Ақ Орда мемлекетін сақтап қалуды ойлады. Оның үстіне Хорезм мен Моғолстанның күшейуі өз иеліктерінің шекараларына қауіпті еді. Шымтай 1361 жылы қайтыс болды. Одан кейін оның ұлы Ұрыс хан Ақ Орданың ханы болды.[2]

Ізашары:
Мүбәрәк Қожа хан
Ақ Орда ханы
1344-1361
Ізбасары:
Ұрыс хан

Дереккөздер

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
  1. Сабитов Ж. М. Генеалогия Джучидов в 13-18 веках // Генеалогия Торе. — Алма-Ата, 2008. — 326 с. — 1000 экз. — ISBN 9965-9416-2-9
  2. https://e-history.kz/media/upload/1466/2015/06/12/c60112a6306cf724edc0c3060e660c65.pdf

Тағы қараңыз

[өңдеу | қайнарын өңдеу]