Эквадор

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу

Координаттар: 1°24′00″ о. е. 78°28′00″ б. б. / 1.4° о. е. 78.466667° б. б. (G) (O)

Эквадор Республикасы
República del Ecuador
Ikwadur Republika
Flag of Ecuador.svg Герб {{{Септік}}}
Байрақ Елтаңба
Ұран: «Dios, patria y libertad»
Әнұран: «Ecuador (orthographic projection).svg»
ECU orthographic.svg
Батыс полюс картасында
Тәуелсіздік күні 24 мамыр 1822 жыл (Испаниядан)
Мемлекеттік құрылымы
Ресми тілдері Испан тілі
Елорда Кито
Ірі қалалары Кито, Гуаякиль
Үкімет түрі Парламенттік-президенттік республика
Президенті Рафаэль Корреа
Хорхе Глас[1]
Мемлекеттік діні Зайырлы мемлекет
Географиясы
Жер аумағы
• Барлығы
• % су беті
Әлем бойынша 73-шы-орын
283 560 км²
8,8
Жұрты
• Сарап (2013)
Тығыздығы

Green Arrow Up Darker.svg15 439 429[2] адам (67-шы)
47 адам/км²
Экономикасы
ЖІӨ
  • Қорытынды (2011)
  • Жан басына шаққанда

118,2 млрд. $ (71-ші)
8980 $
АДИ (2013) Green Arrow Up Darker.svg0,724[3] (жоғары) (98-шы)
Валютасы А)Ш доллары
Қосымша мәліметтер
ISO коды EC
ХОК коды ECU
Телефон коды +593
Уақыт белдеулері -5
Эквадор

Эквадор (ис. Ecuador), ресми атауы Эквадор Республикасы (ис. República del Ecuador [reˈpuβlika ðel ekwaˈðor]) — мемлекет, Оңтүстік Американың солтүстік-батысында орналасқан. Испан тілінен аударғанда «экватор» деген мағынаны білдіреді.

Батысында Тынық мұхиты шайып тұр, солтүстігінде Колумбиямен, ал шығыс пен оңтүстігінде Перумен шекаралас. Эквадордың құрамына Галопогостық аралдар кіреді.

Тарихы[өңдеу]

Испандық отарлауға дейiн[өңдеу]

Қазіргі Эквадордың аумағында әр түрлi үндiс тайпалары өмiр сүрдi - кара, киту, тумбе, каньяри және басқа. Оларлар жануарларды аулады, балықшылық және егiншiлiкпен айналысты.

Б.з. 1-шi мыңжылдық соңында жағалауда тұрған «кара» үндіс тайпасы, таулы аймақтарға шабуыл жасап, басып алды. Ондағы «киту» және т.б. тайпалардың көзін жойды. Кейіннен олар жаңа мемлекетті ашты, оны латынамерикалық әдебиетінде «Киту патшалығы» деп атайды. Біртіндеп ол нағыз мемлекетке айнала бастады.

XV ғасырда(1460 жылдар) «Киту патшалығы» Тауантинсуйу инктер тайпасымен жаулап алынды(жаулап алу 15 жыл созылды). Инктер мемлекетінің көп бөлігін кечуа үндіс тайпасы құрады. Жаулап алу нәтижесінде қазіргі Эквадор аймаіында кечуа тілі үндіс тілінде ең қатты тараған тіл болды.

Дереккөздер[өңдеу]