Экологиялық құқық бұзушылық үшін жауапкершілік

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Экологиялық құқық бұзушылық үшін жауапкершілік. Экологиялық (табиғат қорғау) заңды орындамағаны үшін кінәлілер экологиялық құқық бұзудың түріне байланысты жауапкершілікке тартылады. Экологиялық құқық бұзушылық - бұл табиғат қорғау заңын бұзу және адам денсаулығы мен қоршаған ортаға зиянын тигізетін құқыққа қарсы іс. Тұлғаның экологиялық заңдарға қайшы келетін әрекеттері экологиялық құқық бұзудың белгілері болып табылады.

Қоршаған ортаға тигізген зардап деп, қоршаған ортаның сапасына жағымсыз өзгерту алып келген әсерлердің жиынтығын айтады.

Зардаптың екі түрлі формасын ажыратады:

  • залал (табиғи ортаның, ресурстардың, сандық немесе сапалық кемуі, яғни, экологиялық залал);
  • шығын (табиғат пайдаланушы үшін экономикалық тиімсіз салдарлар).

Экологиялық құқық бұзғандар әкімшілік, азаматтық-құқықтық, дисциплинарлық, материалдық (мүліктік), қылмыстық жазаларға тартылады.

Экологиялық құқық бұзу үшін жауапкершілік
Жауапкершілік түрі Жаза Негіздеме Жауаптылар
Әкімшілік Ескерту, айып пұл, затты тәркілеу (құқық бұзған қару); жұмыс істеу құқығынан айыру; әкімшілік қамауға алу ҚР әкімшілік құқық бұзу кодексі, 24 бап Заңды және жеке тұлғалар
Азаматтық-құқықтық ҚР азаматтық-құқықтық заңы Заңды және жеке тұлғалар
Дисциплинарлық Ескерту, сөгіс беру, қатаң сөгіс, сый ақыдан айыру, жұмыстан босату Еңбек заңы Қызметтегі (жеке) тұлғалар
Материалдық (мүліктік) Шығынды, зиянды өтеу, келтірген зиянды түзеу Еңбек заңы Жеке тұлғалар
Қылмыстық Қылмыстық жазалау, қамауға алу және т.б. ҚР қылмыстық заңы Заңды және жеке тұлғалар

Экология саласы бойынша мамандар 1997 жылы 15 маусымда қабылданған «Қоршаған табиғи ортаны қорғау» Заңын басшылыққа алады. Бұл заң бойынша мемлекеттік меншікке келтірген зияны үшін әртүрлі мөлшердегі айып пұлдар төленеді.

Мысалы:

51 бап

Бағалы ағаштар - 1 дана - 20792 теңге;
Жеке тұрған ағаш - 1 дана - 14776 теңге 1 кг үшін;
Бұталар - 1 дана - 775 теңге 1 кг;
Ағаш шарбақ - 593 теңге 1 кг;
Гүл өсіретін алаң - 1 м³ - 593 теңге 1 кг;
Бүлдірген - 4000 теңге 1 кг үшін;
Бөріқарақат - 5000 теңге 1 кг;
Өрік - 1000 теңге 1 кг;
Алмұрт - 2000 теңге 1 кг;
Алма - 1000 теңге 1 кг;
Жаңғақ - 2000 теңге 1 кг;
Саңырауқұлақтар - 1000 теңге 1 кг;
Дәрілік өсімдіктерді жинау - 500 теңге 1 кг.

[1]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Экология (оқулық) - Алматы, 2008 - ISBN 9965-32-223-6