Мазмұнға өту

Ғыждуан

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Қала
Ғыждуан
өзб. Gʻijduvon / Ғиждувон
Әкімшілігі
Ел

 Өзбекстан

Облыс

Бұхара облысы

Аудан

Ғыждуан ауданы

Тарихы мен географиясы
Координаттары

40°06′ с. е. 64°40′ ш. б. / 40.100° с. е. 64.667° ш. б. / 40.100; 64.667 (G) (O) (Я)Координаттар: 40°06′ с. е. 64°40′ ш. б. / 40.100° с. е. 64.667° ш. б. / 40.100; 64.667 (G) (O) (Я)

Алғашқы дерек

X ғ.

Бұрынғы атаулары

Акмальабад

Қала статусы

1972

Орталығының биiктігі

256-261 м

Уақыт белдеуі

UTC+5:00

Тұрғындары
Тұрғыны

39 300 адам

Ғыждуан картада
Ғыждуан
Ғыждуан

Ғыждуан (өзб. Gʻijduvon / Ғиждувон) — Өзбекстанның Бұхара облысындағы қала, Ғыждуан ауданының әкімшілік орталығы. Ғыждуан қаласының халқы: 39 300 адам.[1]

Этимологиясы

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

«Ғиждуан» сөзінің этимологиясы жөнінде ғылыми түсініктеме жоқ, бірақ адамдардың айтуы бойынша ол тәжік тіліндегі «Киш» және «Тувон» сөздерінен шыққан, бұл «егіншілерге арналған орын» дегенді білдіреді, ал екінші нұсқа қала атауын «Гужудехон», яғни «бірнеше ауылды біріктірген жер» деген сөзбен байланыстырады.[2]

Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Ғиждуан — шағын қала. Халық саны бойынша өз елінде 41-ші орында (Өзбекстан), облыста 3-ші орында (Бұхара облысы).

Ең жақын қалалар және оларға дейінгі қашықтық: Шафырқан (15 км), Қызылтөбе (15 км), Уәбкент (16 км), Ромитан (32 км), Галаасия (33 км), Бұхара (41 км), Қаған (43 км), Канимех (43 км), Тыныштық (54 км), Зафарабат (55 км), Науаи (58 км), Қарман (58 км), Жондор (58 км), Қарауылбазар (67 км), Зиадин (84 км), Ғазған (87 км), Қаракөл (97 км), Мүбарак (102 км), Алат (106 км).[3]

Көрнекі жерлері

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Ғиждуанда маңызды сәулет ескерткіштері – Ұлықбек медресесі мен Абд-ал Халық Гиждувани (Абдалхалик Гиждувани) мазары бар. 22 жасында Әбдалхалық Ғиждувани Бұхарада атақты дінтанушы ретінде танымал болды.[4]

Ғиждуан шеберлері қаланы кесте (сюзани) мен керамика орталығы ретінде танымал етті. Кесте тігу әдетте Өзбекстанның барлық аймақтарында дәстүрлі болып табылады. Гиждуван кесте мектебінің осы аймақта қолданылатын өзіндік ерекше өрнектері мен табиғи түстері бар.[5]

Инфрақұрылымы

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Ғиждуан Өзбекстандағы Зарафшан өзені алқабының суармалы мақта аймағында орналасқан. Қалада аймақтағы шаруалар өсірген мақтаны экспортқа дайындайтын мақта өңдеу зауыты бар. Ғиждуанда үлкен сауда базары бар, оған жақын маңдағы саудагерлер тауарларын алып, ауылдағы дүкендерінде сатады. Қалада фермерлер мал сатып алып, сата алатын мал базары да бар.

Қолөнер жергілікті экономикада маңызды рөл атқарады және олардың жұмысы туристердің қызығушылығын тудырады. Қала керамикамен, ұсталықпен, зергерлік бұйымдармен, кестелермен танымал.

Қалада орта мектептер, бірнеше кәсіптік лицей, медициналық колледж, ауруханалар бар.

Дереккөздер

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
  1. Ғиждуан қаласы (Өзбекстан). Тексерілді, 17 тамыз 2025.
  2. Ғиждуан – Бұхарадағы қыш өнерінің орталығы. Тексерілді, 17 тамыз 2025.
  3. Гиждуван. Тексерілді, 17 тамыз 2025.
  4. Гиждуван. Тексерілді, 18 тамыз 2025.
  5. Гиждуван, Өзбекстан. Тексерілді, 18 тамыз 2025.