Қазақстан футбол федерациясы
| Қазақстан футбол федерациясы | |
 Қазақстан футбол федерациясының логотипі | |
| Штаб-пәтері: | |
|---|---|
| Басшылары | |
| Президент | |
| Бас хатшы |
Дудин Андрей Юрьевич |
| Құрылуы | |
| Құрылды | |
| ФИФА мүшесі | |
| УЕФА-ға қабылданды | |
| Ресми сайты | |
|
010000, Астана қаласы, Б. Момышұлы даңғылы 5 А | |
Қазақстан футбол федерациясы (ҚФФ, ағылш. Kazakhstan Football Federation) — Қазақстанда футбол додалары мен біріншіліктерін ұйымдастыратын мемлекеттік ұйым. Ол Қазақстан Премьер Лигасы және Қазақстан Кубогы сияқты додалар мен Қазақстан Ұлттық футбол құрамасы ойындарын ұйымдастырады.
Бұрынғы атаулары
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- Қазақстан Республикасы футбол қауымдастығы (1992–2000)
- Қазақстан футбол одағы (2000–2007)
- Қазақстан футбол федерациясы (2007–қазіргі уақытқа дейін)
Тарихы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Қазақстан футбол федерациясы (ҚФФ) 1992 жылы Қазақ КСР футбол қауымдастығының қайта құрылуымен (1989 жылы құрылған) құрылды.[1] Сол жылы (1992), ҚФФ ФИФА мен Азия футбол конфедерациясының (АФК) қауымдастырылған мүшесі болды (немесе 1993 жылы[2]). Оның құрылуы қазақ футболын халықаралық стандарттарға сай ұйымдастырудың бастамасы болды. ҚФФ еліміздің ең ірі спорт федерациясына айналды, Қазақстандағы футбол «спорт патшасы» ретінде бағаланып, спорт сүйер қауымның таңдауы бойынша бірінші орынды иеленді.
1992 жылы федерация футболдан ұлттық лига чемпионаты мен Қазақстан кубогы сияқты кәсіби деңгейдегі түрлі жарыстарды өткізді. Қауымдастырылған мүше бола тұра, ҚФФ ұлттық құрамалар үшін ресми халықаралық жарыстарға қатысуға рұқсат етілмеді, сондықтан 1992 жылдың ортасы мен аяғында және 1994 жылдың сәуірінде ортаазиялық Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түрікменстан елдерімен бірге өңірлік жарыстарға қатысты.[3] 1994 жылы ҚФФ ақыры ФИФА мен АФК-ның толыққанды мүшесі ретінде қабылданды. АФК-ға кіру туралы шешім дауыс беруден кейін қабылданды. Ұлттық құраманың Орталық Азиядан тыс құрамамен алғашқы ойыны 1995 жылы желтоқсанда өтті. Сол жылы Қазақстанның атынан шыққан Олег Литвиненко қазан айындағы Азияның үздік ойыншысы болып танылды.
2000 жылы ҚФФ УЕФА-ның кандидаты болды және 2002 жылғы 25 сәуірде Швецияның Стокгольм қаласында өткен УЕФА конгресінде оның толық мүшелігіне ие болды.[4][5]
Мемлекеттік қаржыландырудан бас тарту
[өңдеу | қайнарын өңдеу]2021 жылы Қазақcтан ұлттық құрамасы футболдан Франция құрамасынан 0:8 есебімен ұтылғаннан кейін Азамат Айтхожин жанкүйерлерден кешірім сұрады. ол ҚФФ атынан федерацияның жаңа қаржыландыру саясаты туралы мәлімдеме жасап, 2022 жылдан бастап ұйым мемлекеттік және квазимемлекеттік құрылымдардан қаржылай қолдаудан бас тартатынын хабарлады. Айтхожиннің айтуынша, ендігі уақытта федерацияның жұмысы УЕФА ұйымының қаражаты және демеушілік қаржы есебінен қаржыландырылатын болады.
Бұған дейін, 2020 және 2021 жылдары Қазақстан футбол федерациясы мемлекеттік бюджеттен әр жыл сайын 200 миллион теңге көлемінде қаржы алған. Бұл қаражат ұлттық, жастар және жасөспірімдер құрамаларын (U17, U19, U21), сондай-ақ әйелдер, жағажай және футзал құрамаларын, сонымен бірге көзі көрмейтін спортшыларға арналған blind-football командасын халықаралық жарыстарға дайындауға жұмсалған[6].
2022 жылғы 28 ақпан күні федерация сайлау конференциясы өтті. Федерация басшылығына 6 адам үміткер тіркелді. Адильбек Джаксыбеков (қызметтегі президент ФФК), Олжас Абраев, Давид Лория[7], Әділет Барменқұлов; Берик Қаниев; Қайрат Оразбеков.
Федерация басшылары
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Президенттер
[өңдеу | қайнарын өңдеу]| № | Аты-жөні | Басқара бастады | Басқаруын аяқтады |
|---|---|---|---|
| 1 | Заманбек Нұрқаділов[8] | 1992 | 1994 |
| 2 | Тимур Сегізбаев[8] | 1994 | 1996 |
| 3 | Құралбек Ордабаев[8] | 1996 | 2000 |
| 4 | Рахат Әлиев[8] | 2000 | 2007 |
| 5 | Әділбек Жақсыбеков[9] | 2007 | 2014 |
| 6 | Ерлан Қожағапанов[10] | 2014 | 2016 |
| 7 | Сейілда Байшақов[11] | 2016 | 2018 |
| 8 | Әділбек Жақсыбеков[9] | 2018 | 2022 |
| 9 | Әділет Барменқұлов[12] | қараша 2022 | қараша 2024 |
| 10 | Марат Омаров[13] | желтоқсан 2024 | қазірге дейін |
Федерацияның Бас хатшылары
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- 2008 – 2012 – Саян Хамитжанов
- Каныш Аубакиров
- Азамат Айтхожин
- 03.2022 – 04.2023 – Олжас Абраев[14]
- 04.2023 – 12.2024 – Андрей Дудин[15]
- 12.2024 – 04.2025 – Саян Хамитжанов[16]
- 2025 жылғы сәуірден бастап – Давид Лория[17]
2022 – 2024 жылдары
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- Адилет Назарбаевич Барменкулов — президент КФФ;
- Даурен Абаев
- Кайрат Боранбаев
- Берик Каниев
- Архимед Мухамбетов
- Саян Хамитжанов
- Дархан Калетаев
- Майя Егимбаева
- Бауыржан Абдубаитов
- Эдуард Огай
- Николай Мещеряков
- Тимур Турлов
- Владимир Сидельковский
- Бегаим Киргизбаева
2022 жылғы 19 қыркүйек айында комитет құрамы жаңарды.
- Даурен Абаев
- Кайрат Айтуганов
- Сейльда Байшаков
- Абилмажен Гилимов
- Ербол Едилов
- Ерулан Жамаубаев
- Бегаим Киргизбаева
- Алексей Нефёдов
- Эдуард Огай
- Кайрат Оразбеков
- Санжар Сейтказинов
- Владимир Сидельковский
- Тимур Турлов
2024 жылдан – қазіргі уақытқа дейін
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- Омаров Марат Талғатұлы — Президент
- Боранбаев Қайрат Советайұлы
- Қырғызбаева Бегайым Сапарқызы
- Оразбеков Қайрат Айтмолдаұлы
- Турлов Тимур Русланович
- Гаджиев Гаджи Шапиевич
- Құрман Нұрсұлтан Амангелдіұлы
- Ерғалиев Әсет Арманұлы
- Ломтадзе Михаил Нугзарович
- Масудов Вахид Юнусович
- Нуну Алешандре Паррейра де Каштру
Тағы қараңыз
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Дереккөздер
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- ↑ ОСНОВНЫЕ ВЕХИ ИСТОРИИ КАЗАХСТАНСКОГО ФУТБОЛА, 1971-1989 (орыс.). Тексерілді, 10 ақпан 2011. Мұрағат көшірмесі 3 шілденің 2015 Wayback Machine мұрағатында
- ↑ AFC membership reaches 44 (ағыл.) (30 April 1993).
- ↑ Kazakhstan International Matches - Details 1992-1999 (ағыл.). rdfc.com.ne.kr. Мұрағатталған 21 тамыздың 2008 жылы.
- ↑ UEFA delegation visit Kazakhstan (ағыл.), УЕФА ресми сайты (26 June 2002). Тексерілді 21 қарашаның 2019.
- ↑ UEFA Congress (ағыл.). УЕФА ресми сайты. Тексерілді, 21 қараша 2019.
- ↑ Казахстанская федерация футбола решила отказаться от государственного финансирования (16 қараша 2021).
- ↑ Давид Лория выдвинул свою кандидатуру на пост главы Казахстанской федерации футбола.
- ↑ a b c d Адильбек Джаксыбеков избран президентом Федерации футбола Казахстана
- ↑ a b Джаксыбеков избран президентом Казахстанской федерации футбола
- ↑ Президентом ФФК избран Ерлан Кожагапанов
- ↑ Новым президентом Федерации футбола Казахстана избран Сеильда Байшаков
- ↑ Адлет Барменкулов покинет пост президента Казахстанской федерации футбола
- ↑ Марат Омаров стал президентом Федерации футбола Казахстана
- ↑ ҚФФ Атқарушы комитетінің отырысы өтті.
- ↑ ҚФФ Атқарушы комитетінің кезекті жиыны өтті.
- ↑ Саян Хамитжанов ҚФФ Бас хатшысы қызметінен кетті.
- ↑ Давид Лория Қазақстан футбол федерациясының бас хатшысы болып тағайындалды.
| ||||||||||||||||||||||
