Мазмұнға өту

Қазақстанның көне қалалары тізімі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Байырғы қазақ қалалары
АтыҚұрылған кезіГеографиялық орналасуыҚосымша мәлімет
1АққорғанXV-XVIII ғасырларСайрамнан 110 км алшақ жерде орналасқан.
2АркөкXV-XVI ғасырларСырдария алқабы.Сырдария алқабындағы оқиғаларға байланысты деректерде жиі аталатын ортағасырлық қала.
3Басқамыр
Қиян (Хиям)
VIII-XI ғасырларЖезқазған қаласынан 83 км жерде орналасқан.Орталық Қазақстанды мекендеген оғыз-бесене тайпалары мәдениетінің айқын көрінісі. Зерттеулер мен заттай деректер Басқамыр қаласының VІІІ-ХІ ғасырларда болғанын дәлелдейді. Есқұла шоқысының биік төбесіндегі тас мұнара - Хан тұрғызған әскери бақылау орны деген болжам бар.
4Қойлық
(Қаялық)
IX-XIII ғасырларШымкент облысы, Созақ ауданында орналасқан.Іле алқабындағы ортағасырлық қала. Қарлұқ қағаны Арыслан ханның ордасы болған.
5Асанас
(Аснас, Ашнас)
1220 жылдан бері белгіліҚызылорданың оңтүстігінде, Сырдарияның сол жағалауынан 25 км алшақ жердегі Іңкәрдария аңғарында орналасқан.Сырдария алқабындағы жергілікті жартылай отырықшы оғыз тайпалары салған ортағасырлық қала.
6АтлахVI-XII ғасырларЖазба деректерге қарағандаТалас алқабында болған.
7БаласағұнҚала XV ғасырға дейін өмір сүрген.Шу алқабындағы ежелгі қала.Әр кезде Батыс Түрік, Қарлұқ қағанаттарының, Қарахан, Қарақытай мемлекеттерінің астанасы болған.
8БаршынкентҚызылорда облысы, Сырдария өзенінің оң жағында орналасқан.
9БасқамырVIII-XI ғасырларда өмір сүрген қала.Жезқазған қаласынан 83 км қашық жерде орналасқан.
10ЖанкентX-XII ғасырларда оғыз билеушілерінің мекені болған қала.Қазалыдан (Қызылорда облысы) оңтүстік-батысқа қарай 20 км жжерде орналасқан.
11Женд
(Жаңқала)
IX-XVII ғасырларда өмір сүрген қала.Қызылордадан оңтүстікке қарай 115 км жерде орналасқан.
12ЖікілХІІ ғасырға дейін өмір сүрген ортағасырлық қала.Талас алқабында, Тараз қаласынан 5 км алшақ жерде орналасқан.
13Исфиджаб, Испенджаб
(қазіргі Сайрам)
Тарихи деректерде VII ғасырдан белгілі. ХІ ғасырда Сайрам атанған.Шымкент қаласының шығысына қарай Талас Алатауының баурайында орта ғасырда өмір сүрген қала.Сайрам қазақ хандығы тұсында (XV-XVIII ғ.) ірі сауда, қолнер және діни орталық болған.
14ҚарнақХІІІ-ХVIII ғ.Түркістанның солтүстік батысынан 25 км женрде орналасқан.Қалада ежелден мыс,шойын қорыту,қорғасын балқыту,оқдәрі жасау кәсібі дамыған.Түркістандағы атақты мыс қазан ХІV ғасырда осы Қарнақта құйылған.
15ҚостөбеІ-VII ғ.Отырар алқабындағы ерте ортағасырлық қала. Арыс өзенінің сол жағалауында, Шәуілдір кентінен оңтүстікке қарай 10 км жерде орналасқан.
16ҚұйрықтөбеVI-XIII ғ.Шымкент облысы, Темір стансасынан 14 км жерде орналасқан.
17ҚұланVII-XII ғ.Жамбыл облысы, Луговое стансасына жақын орналасқан.
18ҚұмкентIX-XIV ғ.Шымкент облысы, Шолаққорған кентінен 30 км жерде орналасқан.
19МеркеVII-XIII ғ.Жамбыл облысындағы Мерке кенті қала жұртына орналасқан.
20НаукентVI-XII ғ.Жетісудағы ортағасырлық қала.
21Отырарортағасырлық қалаСырдарияның орта алқабында, темир жол стансасынан солтүстік-батысқа қарай 7 км жерде орналасқан.V-XV ғасырларда маңызды сауда, ғылым-білім орталығы болған.
22Сарайшықортағасырлық қала (ХІ-ХVI ғ.)Атыраудан 40 км жерде, Жайық өзенінің оң жақ жағасында орналасқан.XIII-XIV ғасырларда Ноғай ордасының, Қасым ханның тұсында қазақ хандығының астанасы болған.
23Сауранортағасырлық қала (XIII-XIV ғ.)Түркістанның солтүстік-батысына қарай 30 км жерде орналасқан.
24Созақортағасырлық қала (VІ-ХІХ ғ.)Шымкент облысындағы Созақ кенті қала жұртына орналасқан.
25Суяберте ортағасырлық қала (V-VІ ғ.)Шу бойындаБатыс Түрік, Түргеш, Қарлұқ қағанаттарының астанасы болған.
26Сүткентортағасырлық қала (VІ-ХV ғ.)Сырдарияның сол жақ жағалауындағы Қаракөл сайында орналасқан.
27Сығанақ
(Сунақ)
ортағасырлық қала (VІ-ХVІІІ ғ.)Сырдария бойында, Төменарық темір жол стансасынан 10 км жерде орналасқан.
28Талғар
(Тальхиз)
Жетісудағы ортағасырлық қала (ХІ-ХІV ғ.)Алматының шығысында 25 км жерде, Талғарөзенінің оң жақ жағалайында орналасқан.