С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті
Logotype of Kazakh National Medical University.gif
Main building, Kazak National Medical University.jpg
Ұраны:
лат. Erat. Est. Fuit.
(Болған. Бар. Болады.)[1]
Университет атауы
Халықаралық атауы Kazakh National Medical University named after S.D. Asfendiyarov
Бұрынғы атауы 1930-1963 – Қазақ мемлекеттік медицина институты
1963-1995 – Алматы мемлекеттік медицина институты
1996-2001 – С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ Мемлекеттік медицина университеті
Жалпы сипаттамасы
Құрылған жылы 1930 жыл 2 желтоқсан
Түрі Ұлттық университет
Орналасуы
Орналасқан жері Қазақстан Қазақстан, Алматы қаласы
Мекенжайы 05000, Төле би көшесі, 84
Әкімшілік
Ректоры Айқан Ақанұлы Ақанов
Негізгі көрсеткіштер
Мамандар 1712
Ғылым докторы 167
Студенттер Шамамен 11 000
Магистратура 140
Докторантура 52
Марапаттары Еңбек Қызыл Туы ордені
Сайты Ресми сайты

С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті (ҚазҰМУ, БАҚ және мерекелік іс-шараларда «Бірінші медициналық» (Первый медицинский) қолданылады, Alma mater) — 1930 жылы негізі қаланған[2] Қазақстандағы тұңғыш және жетекші[3] медициналық жоғары оқу орындарының бірі. ЮНЕСКО-ның Университеттердің Халықаралық анықтама кітабына (ағылш. International Handbook of Universities (IHU)) енгізілген жоғары оқу орындарының бірі[4].

С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университетінде Қазақстанның атақты ғалым-оқытушылары, ҚР Ұлттық ғылым академиясының, Ресей медицина ғылымдарының академиясы, Халықаралық академиялардың академиктері жұмыс істейді. Университеттің академиялық штаты мынадай: 1712 мамандандырылған оқытушы, оның ішінде ҚР Ұлттық Ғылым академиясының 6 академигі, 3 мүше-корреспонденті, 2 Ресей Ғылым академиясының академигі, 167 медицина ғылымдарының докторы, 454 ғылым кандидаты және доцент , 7 «ҚР Үздік оқытушысы»

ҚазҰМУ миссиясы[өңдеу]

С.Ж.Асфендияров атындағы Қазақ Ұлттық Медицина Университеті – бұл шетелдік және отандық ғалымдарды кеңінен тартумен қоса әрдайым ғылыми әлеуетін арттыра отырып, медициналық және фармациялық білім беру біліктілік-бағыттау моделін жүзеге асыру арқылы фармация және денсаулық сақтау саласында бәсекеге қабілетті мамандарды көпсалалы дайындау бойынша Орта Азияда көшбасшы, инновациялы-бағытталған және әлеуметтік – жауапты университет[5]

Университет құндылықтары[өңдеу]

С.Ж.Асфендияров атындағы ҚазҰМУ-дың барлық деңгейдегі білім алушыларының, қызметкерлерінің және оқытушыларының мінез-құлқын анықтайтын жеті негізгі құндылықтары (2014 жылы 28 қаңтарда ҚазҰМУ Ғылыми кеңесінде бекітілген):[6]

  1. Елге қызмет (лат. Servire)
  2. Кәсіпке адалдық (лат. Officium)
  3. Шаңырақ мәртебесі (лат. Honor)
  4. Ұстаздарға ізет (лат. Veneratio)
  5. Шәкіртке ілтипат (лат. Respectus)
  6. Ұрпаққа ұлағат (лат. Successio)
  7. Болашаққа ұмтылыс (лат. Objectare)

ҚазҰМУ символдары[өңдеу]

Логотипі[өңдеу]

Университет логотипі

Логотиптің ортасында «Ұ» әрібі (университеттің ұлттық мәртебесін айқындап, оның терең тарихын шертеді) орналасқан. Әріптің аясында Қазақстан Республикасының мемлекеттiк туы бейнеленген, бұл университеттің ҚР мемлекеттік рәміздеріне деген құрметін білдіреді. Әріптің төменгі жағында «1930» саны, яғни ең алғашқы университеттің құрылған жылы бейнеленген. Осының бұл композицияны даңқтың, гүлденудің және мәңгіліктің белігісі ретінде лавр ағашының бұтақтары көмкеріп тұр.

«Ұ» әрібін орала көмкеріп тұрған жылан мен әріптің жазылуынан пайда болатын крест – медицинаның дәстүрлі символы.[7]

Туы[өңдеу]

Ақ матаның үстінде университет логотипі бейнеленген. Ақ түс – тазалықтың, үміттің символы, сондай-ақ медицинаның кәсіби түсі – ақ халат.[8]

Гимн[өңдеу]

Гимнің авторы – стомотология факультетінің 1966 жылғы түлегі – Төрехан Әбіш. Гимнің толық нұсқасын университеттің ресми сайтынан көруге болады.[9]

« ...Жаралған ерекше маман бар,

Еңбегін бағалап адамдар,

Жаныңа араша болсам деп,

Түн қатып ұйқысыз алаңдар....

»

Халықаралық ынтымақтастығы[өңдеу]

ҚазҰМУ таяу және қиыр шетелдермен әріптестік келісім шарт орнатқан, солардың ішінде: Нагасаки Университеті (Нагасаки, Жапония)[10], Азия-Тынық мұхиты университеті (Жапония), Parkway College (Сингапур), Перуджи Университеті (Перуджа, Италия), Оңтүстік Дунай Университеті (Кремс, Аустрия); Қырғыз Мемлекеттік медицина Академиясы (Бішкек, Қырғыз Республикасы), А. Богомольц атындағы Ұлттық медицина университеті (Киев, Украина), Ұлттық фармация университеті (Харьков, Украина), И. Сеченов атындағы Мәскеу медициналық академиясы (Мәскеу, Ресей) және т.б. Жалпы алғанда университеті 27 мемлекеттің 102 жоғары оқу орындарымен және Жапония, Германия, Ресей Федерациясы және АҚШ сияқты мемлекеттердің ғылыми және медициналық орталықтарымен байланыс орнатқан[11]. Халықаралық университеттер бірлестігі (ағылш. International Association of Universities, IAU)[12], Университеттердің Еуропалық Ассоциациясы (ағылш. European University Association (EUA))[13] сияқты 9 халықаралық бірлестіктердің мүшесі. 2013-2014 оқу жылы бойынша әлемнің 14 мемлекетінен университетте 88 визитинг-профессор өз дәрісін берді. Университетте әлемнің 15 мемлекетінен студенттер білім алуда:

Тарихы[өңдеу]

Қазақ ОАК Президиум отырысының №68 Протоколы
ҚазММИ ректоратының ғимраты. 1930 жыл.

Алматыда медицина институтын ашу жайлы шешім РКФСР ХКК 1930 жылы 10 маусым күнгі «РКФСР қарамағындағы жоғары оқу орындарына 1930-1931 оқу жылына арналған қабылдау желісі, құрылымы мен контингенті» атты Қаулысымен қабылданды. Бұл Қаулының қосымшасында «...Алматы. Медицина институты. Емдеу ісі. Қабылдау: 1930/1931 қыс – 100 адам» деген аса маңызды жазу жолдары болды. Бұл Қаулы Қазақстанда медициналық институташу туралы алғашқы құжат болды.

Қазақ КСР Денсаулық сақтау халық коммисариатының 30 қараша 1930 жылғы № 260 Бұйрығымен медициналық институттың директоры болып 1912 жылы Петербургтегі Әскери-медициналық академиясын бітіріп келген Санжар Жаппарұлы Асфендияров тағайындалды.[14]

Институттың 1931 жылғы штаты мынадай болды: 5 профессор, 4 доцент, 13 ассистент және 2 оқытушы. Профессорлар: С.Ж. Асфендияров (қоғамдық ғылымдар кафедрасының меңгерушісі), Авербург В.В. (гистология кафедрасының меңгерушісі), Захваткин В.А. (биология кафедрасының меңгерушісі), Исаев П.О. (морфология, кейіннен қалыпты анатомия кафедрасының меңгерушісі), Литвинова Н.Н. (химия кафедрасының меңгерушісі).

1936 жылы институтты 66 түлек бітіріп шықты.[15]. Балалар дәрігерінің жетіспеушілігі 1938 жылы педиатрия факультетінің ашылуына себепші болды. Факультеттің алғашқы деканы және ұйымдастырушысы – Саратов университетінің медицина факультетінің түлегі – А.И. Малинин болды.[16]

Соғыс жылдары[өңдеу]

Мәншүк Мәметова

Соғыс жылдары университет қабырғасынан фронтқа 84 оқытушы және 262 студент аттанды. Соғыс жылдары институтты 2000 дәрігер аяқтады, солардың ішінде 75% фронтқа аттандырылды. Соғыс жылдары өлмес ерлік жасаған, қаһарман қазақ қызы, Кеңес Одағының БатырыМәншүк Жиенғалиқызы Мәметова және артиллерия полкының командирі Владимир Семёнович Иванилов (қайтыс болғаннан кейін Кеңес Одағының Батыры атағы берілген) осы институттың түлектері.

Соғыс жылдары эпидемиялық қауіптің артуына байланысты 1943 жылы институттың үшінші факультеті – санитарлық-гигиеналық факультеті ашылды.

Университет оқытушыларының арасында 4 «Жауынгерлік Қызыл ту» орденінің, 59 «Қызыл жұлдыз» орденінің, 1 «III дәрежелі Даңқ» орденінің (Елжан Құсайынұлы Мұхамеджанов) иегерлері бар.

XX ғасыр[өңдеу]

КСРО ЖК Президиумы. Грамота.

Кейін студенттер саны артып, сәйкесінше факультеттер саны да арта бастады, мәселен 1951 жылы фармация факультеті, ал 1959 жылы стоматология факультеті ашылды.

1981 жылы мамандарды дайындау ісіндегі және ғылымға қосқан үлестері үшін медициналық институт Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды.

Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің 11 қаңтар 1989 жылғы № 17 Қаулысымен институтқа С.Ж. Асфендияров есімі берілді.

XXI ғасыр[өңдеу]

ҚР Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтің 5 шілде 2001 жылғы № 648 «Жекелеген мемлекеттік жоғары оқу орындарына ерекше мәртебе беру туралы»[17] Жарлығымен институт Қазақ ұлттық медицина университеті статусына ие болды.

2011 жылы С.Ж. Асфендияров атындағы ҚазҰМУ Ғылыми Кеңесінің шешіміне сәйкес, ректордың бұйрығымен 10 мамыр 2011 жылғы №291 бұйрығы негізінде, бұрыннан жұмыс істеп келе жатқан «Симуляция орталығы» ТМД-да теңдесі жоқ «Тәжірибелік дағдылар орталығы» болып қайта құрылды[18][19]. 2011 жылдың 16 қыркүйегінде салтанатты түрде ашылып, орталыққа атақты балалар хирургі, профессор, АМК академигі, ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, ҚазҰМУ түлегі — Қасен Қожақанұлы Қожақанов есімі берілді.

Тәжірибелік дағдылар орталығының құрылымына төмендегі бөлімшелер қарайды[20].

  1. Медициналық симуляция орталығы
  2. Коммуникативті дағдылар орталығы
  3. Фармацевтикалық дағдылар орталығы
  4. Тіс емдеу дағдылар орталығы
  5. Білімдер мен дағдыларды тәуелсіз бағалау орталығы.
  6. Апат медицинасы орталығы.
  7. Компьютерлік сынып

Университет атауы[өңдеу]

Осы кезге дейін университеттің ресми атауы 4 мәрте өзгертілді:

  • 19301963 жылдары — Қазақ мемлекеттік медицина институты
  • 19631995 жылдары — Алматы мемлекеттік медицина институты
  • 19962001 жылдары — С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ мемлекеттік медицина университеті[21]
  • 2001 жылдан бастап — С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті

Ректорлары мен директорлары[өңдеу]

Санжар Асфендияров

Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы Денсаулық сақтау халық коммисариатының 30 қараша 1930 жылғы № 260 Бұйрығымен медициналық институттың директоры болып 1912 жылы Петербургтегі Әскери-медициналық академиясын бітіріп келген Санжар Жапарұлы Аспандияров тағайындалды. ҚазҰМУ ректорының қызметінде осы университеттің 4 түлегі — Самарин Р.И. (19601963) Мәскеев Қ.М. (19751986), Момынов Т.Ә. (19952008), Ақанов А.А. (2008 жылдан бастап) болған.

  • 19431951Василий Иванович Зюзин — фтизиатр, медицина ғылымдарының докторы (1944), профессор (1944), ҚазКСР еңбек сіңірген дәрігері (1943), Қазақ КСР еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1947). 1925 жылы Дондағы Ростов қаласында Дон мемлекеттік университетінің медицина факультетін бітірген. Медицина ғылымдарының 3 докторын, 14 кандидаттарын дайындаған.[24].
  • 19511954Қарынбаев Сибұғатулла Рысқалиұлыанатом, медицина ғылымдарының кандидаты (1947), профессор, Қазақ КСР еңбек сіңірген дәрігер (1950). 1929 жылы А.В.Луначарский атындағы Астрахань мемлекеттік медицина интитутына түсіп, оны 1934 жылдың 1 шілдесінде бітірген. ҚазММИ анатомия кафедрасының тұңғыш қазақ аспиранты. [25]
  • 19541955Сидоров Семен Михайлович — сот дәрігері, медицина ғылымдарының докторы (1945), профессор (1945), Қазақ КСР ғылымына еңбек сіңірген қайраткер (1960). 1931 жылы Омбы қаласындағы медицина институтын тәмамдаған. 26 медицина ғылымының кандидатын дайындады.[26]
  • 19551960Корякин Иван Сергеевичгигиенист, медицина ғылымдарының докторы (1949), профессор (1960), Қазақ КСР еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1956). 1927 жылы Қазан мемлекеттік университетінің медицина факультетін бітірді. 28 кандидат, 3 медицина ғылымдарының докторын даярлады.
  • 19601963Роман Иванович Самаринтерапевт, медицина ғылымдарының докторы (1960), профессор (1961). 1939 жылдан КПСС мүшесі. Алматы медицина иснтитутының емдеу факультетін бітірген (1941).
  • 19631975Қарынбаев Сибұғатулла Рысқалиұлы — екінші мәрте.
  • 19751987Қуаныш Мүбәракұлы Мәскеевфтизиатр, медицина ғылымдарының докторы (1972), профессор (1974), Қазақстан ғылымына еңбек сіңірген қайраткер (1981). 1955 жылы ҚазММИ-ның емдеу факультетін бітірген. Оның жетекшілігімен 20-ға жуық медицина ғылымдарының докторлары мен кандидаттары дайындалды.
  • 19871995Белозеров Евгений Степановичинфекционист, медицина ғылымдарының докторы (1974), профессор (1975), Қазақ КСРО еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1990). Свердловск медицина институтының педиатрия факультетін 1961 жылы бітірген. 300-ден аса ғылыми еңбектері, оның ішінде монографиялар және медицина институты студенттеріне арналған оқулықтары мен оқу құралдары жарық көрген.
  • 19952008Момынов Талғат Әшірұлы — дәрігер-фтизиатр. (1992) медицина ғылымдарының докторы, (1994) профессор, (2004) ҚР ҰҒА академигі. 1976 жылы Алматы мемлекеттік медицина институтын бітірген.
  • 20082015Айқан Ақанұлы Ақанов — денсаулық сақтау ісінің ұйымдастырушы, медицина ғылымдарының докторы (1992), профессор (1994), ҚР еңбек сіңірген қайраткер, ҚР Денсаулық сақтау ісінің үздігі, «Мәдениет» қайраткері. 1974 жылы Алматы мемлекеттік медицина институтын емдеу ісі мамандығы бойынша бітірген. 17 ғылым кандидатын және 15 ғылым докторларын дайындады. Рекстордың тұсында мемлекет тарапынан бөлінетін қаржы 3,2 млрд. теңгеден 13 млрд. теңгеге дейін өсті, студенттер саны 10 мыңнан, ал білікті педагогтардың саны 1,7 мыңға жетті, сондай-ақ университет ғимараты үлкен жөндеу жұмысынан өтті. 2015 жылдың 29 желтоқсанында Айқан Ақанұлы өз еркімен қызметінен кететіндігін жария етті[27][28]

Факультеттер мен кафедралар[өңдеу]

Университетте 5 факультет, 106 кафедра мен модуль бар, солардың ішінде 62 клиникалық кафедра.

Университетте білім беру қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде келесі мамандықтар бойынша өтеді:

Мамандықтың аталуы Оқу мерзімі
Клиникалық практикамен
айналысу құқығы жоқ
Клиникалық практикамен
айналысу құқығы жоқ
Жалпы медицина 5 5+2
Стоматология  5 5+1
Денсаулық сақтау және әлеуметтік қамтамасыз ету (медицина)
Қоғамдық денсаулық сақтау  5
Фармация  5
Медицина-профилактикалық ісі 5
Мейірбике ісі 4
Әлеуметтік ғылымдар және бизнес
Менеджмент 4
Менеджмент (күндізгі қысқартылған) 2
Техникалық ғылымдар және технологиялар
Фармацевтикалық өндіріс технологиясы 2

Жалпы медицина факультеті[өңдеу]

Университет 2007 жылдың 1 қыркүйегінен бастап «Жалпы медицина» мамандығы бойынша мамандарды дайындауда. Жалпы медицина факультетінде 2015-2016 оқу жылы бойынша 7107 студент оқиды, соның ішінде 948 шетел азаматтары. Факультетте 13 мемлекеттен 26 ұлт өкілдері оқуда, олардың басым бөлігі, шамамен 67 % Үндістан азаматтары. «Жалпы медицина» мамандығы бойынша оқу құрылымы келесідей.

Инфрақұрылым[өңдеу]

Университеттің жалпы ауданы - 47 068 м². Инфрақұрылымы: 7 оқу корпусы, 1604 орынды 7 жатақхана, 6 институт, 3 клиника және 3 клиникалық база, 11 орталық, 3 мектеп, Халық денсаулығына қауіп-қатерді бағалау зертханасы, Ұжымдық пайдаланудағы Геномдық зертхана, Республикалық ғылыми-медициналық кітапханасы, Республикалық медицина тарихы мұражайы, «Concordia» театры, 102 орынды тест орталығы, спорт залы және спорт алаңы бар.

Институттар[өңдеу]

Клиникалар[өңдеу]

Қазіргі таңда ҚазҰМУ құрамында заманауи құралдармен жабдықталған, көптеген ауруларға кешенді диагностика мен амбулаториялық емдеу жүргізуге мүмкіндік беретін 3 университеттік клиника жұмыс істейді.

Әйгілі түлектері және қызметкерлері[өңдеу]

Уиверситетте 44 Қазақ КСР Еңбек сіңірген дәрігерлері (Қарынбаев С.Р., Зюзин В.И. және т.б.), 16 Қазақстан Республикасы мемлекеттік сыйлығының лауреаттары (Алдашев А.А., Әлиев М.Ә., Ормантаев К.С. және т.б.) жұмыс істеген. Сибуғатулла Қарынбаев, Александр Сызғанов және тағыда 13 университет оқытушылары КСРО жоғары наградасы – «Ленин» орденінің иегері. Қазіргі таңда университеттің түлектері Қазақстан Республикасында, Ресей Федерациясында және басқа да әлем елдерінде, сондай-ақ университеттің өзінде де жұмыс істеуде:

Қасен Қожақанұлы Қожақановғалым, медицина ғылымдарының докторы (1994), профессор (1994).
Александра Александровна БувановаСоциалистік еңбек ері, Шымкент қаласындағы № 1 перзентханадағы дәрігер-акушер.
Ысқақ Әлібекұлы ӘлібековСоциалистік еңбек ері, Қазақ КСР еңбек сіңірген дәрігері (1961).
Дарья Владимировна КлебановаҚазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2009). Республикасының Парламентінің мәжіліс депутаты.
Боронина Раиса СтепановнаСоциалистік еңбек ері. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты.
Бахия Атшабарұлы Атшабаровғалым, медицина ғылымдарының докторы (1967), профессор (1969), Қазақстан ғылым академиясының корреспондент мүшесі (1975), Қазақстанның еңбек сіңірген дәрігері (1961).

Төрегелді Шарманов[өңдеу]

Төрегелді Шарманұлы Шарманов1930 жылы 19 қазанда Қарағанды облысының Ұлытау ауданында дүниеге келген[29]. Қарағанды мемлекеттік медицина институтын бітірген. Кейін Қазақ Ұлттық медицина университетінің аспирантурасына түсіп, тәмамдаған. Медицина ғылымының докторы, профессор, Ресей медицина ғылымдары академиясының және Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының академигі, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Қазақ тағамтану академиясының және Профилактикалық медицина академиясының негізін қалаушысы және оның президенті, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының тағамтану жөніндегі эксперттер комитетінің мүшесі. «Қазан революциясы», «Халықтар достығы», «Парасат» ордендерімен марапатталған. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының Л.Бернард атындағы сыйлығының (2005) иегері.[30]

ҚазҰМУ нутрициология кафедрасы 1993 жылдың 23 қазанында шыққан ҚР ДСМ №446 бұйрығының және 1993 жылғы 16 қарашада өткен ҚазҰМУ Ғылыми кеңесінің шешімі негізінде 1994 жылы 1 қыркүйектен бастап құрылды. Қазіргі таңда осы кафедраның құрметті меңгерушісі. Сондай-ақ ҚазҰМУ бақылау Кеңесінің төрағасы.

Бүкіл әлем бойынша алғаш рет бие сүтінен балмұздақ, шоколад және басқа да сүт өнімдерін жасаған Қазақ тағамтану академиясының академиктерінің бірі.[31][32]

Камал Ормантаев[өңдеу]

Камал Сәруарұлы Ормантаев — дәрігер-педиатр, Қазақстандағы балалар хирургиясының, педиатриясының, травматологиясының және анестезиологиясының негізін салушы. Камал Сәруарұлы 1936 жылы 11 қыркүйекте Қызылорда облысы, Қармақшы ауданы, Октябрь совхозында дүниеге келген. 1959 жылы Алматы мемлекеттік медицина институтының педиатрия факультетін бітірген. Медицина ғылымдарының докторы (1971). Профессор (1972 жылдан бастап). Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының академигі (1994 жылдан бастап). 310 астам ғылыми жұмыстардың авторы. Камал Сәруарұлының басқаруымен 125 кандидаттық және 25 докторлық диссертация қорғалған. 1968 жылдан бастап Қазақ Ұлттық медицина университетінің балалар хирургиясы кафедрасының меңгерушісі. Қазіргі таңда осы кафедраның құрметті меңгерушісі. 1978 жылдан бастап 1980 және 1989 жылдан бастап 1991 жылдар аралығында ҚазҰМУ педиатрия факультетінің деканы. 1993-2001 жылдары ҚР педиатрия және балалар хирургиясының Ғылыми орталығының директоры. Өзінің бір сөзінде балалар хиригиясының атасы былай дейді:

« ...Күні бүгінге дейін мыңдаған баланың өмірін сақтап (10 500 операция жасаған[33]) қалдым, жүздеген шәкірт өсірдім. Қарап отырсам осылардың барлығы менің ғұмырлық жылнамамның бір-бір парақшалары іспетті... »

Қуаныш Мәскеев[өңдеу]

Мәскеев Қуаныш Мүбәракұлы

Қуаныш Мүбәракұлы Мәскеев1932 жылы 12 ақпанда Қарағанды облысы, Егіндібұлақ ауданында туылған фтизиатр, медицина ғылымдарының докторы (1972), профессор (1974), ҚР ғылымына еңбек сіңірген қайраткер (1981), академик (1995). 1955 жылғы ҚазҰМУ түлегі. 1975 жылы университет ректоры қызметіне тағайындалды, осы қызметті 1987 жылдың сәуір айына дейін атқарды. Осы аралықта университетте оқу-әдістемелік орталық және ақпарат зертханасы ұйымдастырылды, оқыту процесін компьютерлендіру және лингафонизациялау басталды, шетелдік студенттер үшін факультет ашылды, көптеген кафедралар қайта жабдықталды, техникалық құралдар мен кітапхана қоры екі есеге арттырылды, институт мұражайының іргесі қаланды, 38 доктор және 350 ғылым кандидаттары, т.б. дайындалды. Қазіргі таңда пульмонология кафедрасының профессоры. Еңбек Қызыл Ту ордені және медальдармен марапатталған.

Мұхтар Әлиев[өңдеу]

Мұхтар Әлиев.jpg

Мұхтар Әлиұлы Әлиев1933 жылы 2 ақпанда Қызылорда облысы Жаңақорған ауданынында дүниеге келген. ҚазҰМУ түлегі. хирург, медицина ғылымдарының докторы (1974), профессор (1976) Қазақстан Республикасының ғылым академиясының академигі (1989), Қазақстан Республикасының медицина ғылымдары академиясының президенті және негізін салушы (1995), Халық қаһарманы (1995), Хирургтардың Халықаралық ассоциациясының мүшесі.[34] 1963-1969 жылдар аралығында Алматы медицина институтында аспирант, ассистент, 1976-1980 жылдары кафедра меңгерушісі. 1998 жылы Халықаралық медицина ғылымдары академиясының президенті және негізін салушы (Брюссель, Бельгия)[34]. Қазақстанда ең алғаш өт қабын, бүйрек үсті безін, өкпені эндоскопиялық жолмен алып тастау отасын жасаған. Мұхтар Әлиевтің бастамасымен мүшелердің трансплантация орталығы ашылған.

Кеңесбай Үшбаев[өңдеу]

Үшбаев Кеңесбай Үшбайұлы

Кеңесбай Үшбайұлы Үшбаев1940 жылы 2 шілдеде Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданы, Асысаға ауылында дүниеге келген, ғылым қайраткері, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты[35][36], әлемдегі алғашқы қазақ фармацевтика ғылымдарының докторы. ҚазҰМУ түлегі (1965). Көптеген монографиялар мен 150 астам ғылыми жұмыс авторы. Автор более 150 научных работ и множества монографий. Қазіргі таңда профилактикалық медицина академиясының академигі, ҚазҰМУ Ғылыми кеңесінің фармация бойынша кандидаттық пен докторлық диссертация қорғау жөніндегі төрағасы.

Алшынбай Рақышев[өңдеу]

Алшынбай Рақышұлы Рақышев1931 жылы 19 сәуірде Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданында дүниеге келген. Нейроморфолог, медицина ғылымдарының докторы (1968), профессор (1969), Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясының академигі (2003). 1956 жылы қазіргі Қарағанды мемлекеттік медицина академиясын бітірген[37]. 1969-1977 жылдар аралығында ҚазҰМУ оқу iстерi жөнiндегi проректоры, кафедра меңгерушісі болып жұмыс істеді.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. [Ұран университеттің бас ғимаратының жоғарғы жағында және ҚазҰМУ-дың 85 жылдығына орай тұрғызылған колоннадада жазылған]
  2. КазНМУ им. С.Асфендиярова отмечает 85-летие  (орыс.)
  3. Қазақстанның медициналық ЖОО ұлттық (бас) рейтингі
  4. International Handbook of Universities (IHU).
  5. Университет миссиясы
  6. Университет құндылықтары
  7. Университет логотипі
  8. Университет туы
  9. Университет Гимні
  10. International Agreements on Academic Cooperation  (ағыл.)
  11. ҚазҰМУ әріптестерінің тізімі
  12. New Members at the IAU  (ағыл.)
  13. EUA Members Directory  (ағыл.)
  14. Университет тарихы
  15. Алматы. Энциклопедия / Гл. ред. М. Қ. Қозыбаев — Алматы: Қазақ Кеңес энциклопедиясының Бас редакторы, 1983. — Б. 355—356. — 608 б. — 60 000 таралым.  (орыс.)
  16. Университет тарихы
  17. ҚР Президентінің Жекелеген мемлекеттік жоғары оқу орындарына ерекше мәртебе беру туралы" Жарлығының
  18. АМСК жөніндегі халықаралық конференция қатысушылары ТМД-да теңдесі жоқ Тәжірибелік машық орталығына барды
  19. [http://pharmnews.kz/news/v_almaty_otkryt_novyj_medicinskij_centr_prakticheskikh_navykov_analogov_kotoromu_net_ni_v_odnoj_iz_stran_sng/2011-09-17-154 В Алматы открыт новый Медицинский центр практических навыков, аналогов которому нет ни в одной из стран СНГ]  (орыс.)
  20. Қасен Қожақанов атындағы Тәжірбиелік дағдылар орталығы
  21. С.Д.Асфендияров атындағы Алматы мемлекеттiк медицина институтын С.Д.Асфендияров атындағы Қазақ мемлекеттiк медицина университетi етiп қайта құру туралы
  22. Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. Алматы: Арыс, 2002. 358-360 б.
  23. АТАН ҚОМЫНДА ТУҒАН АДАМ
  24. Зюзин Василий Иванович  (орыс.). AZ Library. Басты дереккөзінен мұрағатталған 22 сәуір 2013. Тексерілді, 17 сәуір 2013.
  25. Екі рет министр, екі рет ректор болған
  26. Сидоров Семен Михайлович
  27. С.Асфендияров атындағы ҚҰМУ ректоры өз еркімен қызметінен кететіндігін жария етті
  28. Айқан Ақанұлының қызметтен кету жайлы жазған өтініші:
    « Жасым 65-ке тақады және 2 жыл бойы зейнетақы алып келемін. Біздің Президентіміз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев өте дұрыс айтады: Зейнеткерлер осынау қиын-қыстау кезеңде жас қуатты басшыларға орын босату тиіс. »
  29. Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5
  30. Төрегелді Шарманұлы Шарманов
  31. Бие сүтінен жасалған балмұздақ пайдалы деп табылды
  32. Академия питания презентовала йогурты, шоколад, торты и мороженое из кобыльего молока  (орыс.)
  33. 10 500 Балалар хирургиясының атасы Камал Ормантаев жасаған операцияның саны осындай
  34. a b Мұхтар Әлиұлы Әлиев // «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия — Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2004. — Т. I. — ISBN 9965-9389-9-7.
  35. Казахстанский Фармацевтический Вестник, №12 (352), 2010 г., (HTML version)
  36. «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, IX том
  37. Алшынбай Рақышев // «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия — Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2006. — Т. IV. — ISBN 9965-9908-6-7.