Қан қызыл құмырсқа
Formica sanguinea, немесе қан қызыл құмырсқасы, Formica тұқымдасына жататын, құмырсқа қышқыл бөлу қабілетімен ерекшеленетін құмырсқа түрі. Бұл түр Орталық және Солтүстік Еуропадан Ресей арқылы Жапония, Қытай, Корея түбегі, Африка және Америка Құрама Штаттарына дейін таралған.[1] Бұл түрдің түсі қызыл және қара болып келеді, жұмысшы құмырсқаларының ұзындығы 7 мм-ге дейін жетеді.[2]
F. sanguinea колониясы еркін колония ретінде немесе Formica түрлерінің әлеуметтік паразиті ретінде өмір сүре алады, көбінесе Formica fusca, Formica japonica, Formica hayashi және Formica rufibarbis түрлерінде.[3]
Қан қызыл құмырсқалары, F. sanguinea, факультативті құл жасаушылар болып табылады, яғни олардың колониялары жалғыз өмір сүре немесе паразит ретінде тіршілік ете алады. Бұл оларды баламалы ұрпақ ұрлауды зерттеу үшін жақсы үлгі организм етеді.[3] Ұрықтанған F. sanguinea аналығы қожайынының құмырсқасы ұясына кіріп, олардың аналықтарын өлтіреді. Одан кейін қожайын жұмысшылар оны және оның балаңқұрттарын күтіп-баптайды. F. sanguinea жұмысшылары сонымен қатар жақын маңдағы ұяларға шабуылдап, дернәсілдері мен балаңқұрттарын ұрлап, болашақ жұмысшыларға айналдыру үшін оларды алып кетеді. Шабуылдар тек жаңа жұмысшыларды алу үшін ғана емес, кейде аңшылық әрекеттері болып табылады.[4]
Formica sanguinea түрінде шабуыл жасау мен қорек іздеу жұмыстарын атқаруы бойынша еңбек бөлінісі байқалмаған.[5] Дегенмен, кейбір индивидтерде басқаларға қарағанда Dufour бездерінің қосылыстары көп болғандықтан, олар шабуыл кезінде пайдалы болуы мүмкін деп болжануда.[3]
Formica sanguinea шабуыл жасау үшін ұяны анықтау үшін тыңшыларды пайдаланады. Ұя табылғаннан кейін шабуыл жасалады. Шабуыл кезінде болып жатқан әрекеттер қазу және ұяның құмырсқаларымен күресуді қамтиды. Құл етілген жұмысшылар мен қан түсті қызыл құмырсқаларының шабуылшылары дернәсілдер мен балаңқұрттарды Formica sanguinea ұясына алып кететінін байқаған. Егер колонияның мүшесі шабуыл кезінде өлсе, оны басқалар кейінірек қорек ету үшін ұяға алып қайтады. Шабуылдар жаңбырлы немесе бұлтты күндері ешқашан байқалған жоқ. Бұл жаңбырдың жер үсті жағдайларына және дабыл феромондардың тиімділігіне кері әсер етуі мүмкін деп саналады.[3]
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Topoff, H.; Zimmerli, E. (1991). "Formica wheeleri: Darwin's Predatory Slave-Making Ant?"
- ↑ Sonobe, Rikio; Onoyama, Keiichi. "Formica sanguinea"
- 1 2 3 4 Mori, A.; Grasso, D. A.; Le Moli, F. (2000). "Raiding and Foraging Behavior of the Blood-Red Ant, Formica sanguinea Latr. (Hymenoptera, Formicidae)".
- ↑ "Wood Ants". 1999.
- ↑ Kharkiv, V.A. (1995) "Effectiveness of activity and division of labor between slaves and slavemakers in colonies of Formica sanguinea (Hymenoptera, Formicidae)"