Қарақалпақ асханасы

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Қарақалпақ асханасы - қазақ, ноғай, өзбек, түркімен сияқты халықтардың асханасымен ұқсас келеді.

Ет өнімдері[өңдеу]

Ет өнімдерінен сиыр, қой, түйе, жылқы, қоян және үй құстарының еттерін пайдаланады. Әсіресе, қой мен сиыр еті. Қарақалпақтар мұсылман халқы болғандықтан, шошқа етін тұтынбайды.

Ерекшеліктері[өңдеу]

Бидай ұнынан жасалған шелпек барлық дерлік тамақпен бірге беріледі. Тамақты сүт қосылған қара шаймен немесе көк шаймен ішеді. Бұл дәстүр сонау орта ғасырлардағы көшпенділер өмірінен бері келе жатыр. Бұл тек қарақалпақтарда ғана емес, сондай-ақ қазақ және түркімен халықтарында да бар.

Кең таралған тағамдары[өңдеу]

  • Кең таралған тағамдары — гүртік, палау, лағман, манпар, шауле, мәнті, самса, тұшпаралар, шорпа, шорпа-машаба, кеспе сорпа.Қарақалпақтардың кең тараған тағамдарының бірі — жуери гүртік пен май гүртік. Бұлар бұрыннан келе жатқан тағамдар, алайда бұларды қарақалпақ әйелдері қазір де дайындайды.
  • Турама (дурама) — қарақалпақтардың бешбармағы, үзбе кеспе қосып дайындалатын майдалап туралған ет.
  • Балық – қарақалпақтардың сүйікті асы болып келген. Балықты көбінесе, қуырып жейді. Сондай-ақ, араластырып даярлайтын тағам түріне қарма, уылдырық нан, қақпаш (кептірілген балық) жатады. Қарақалпақтардың күнделікті қорегінде сүт тағамы, қауын мен асқабақ көбірек. [1]

Негізгі тағамдары мен сорпалары[өңдеу]

  • Димлама — пияз немесе басқа да көкөніс қосып дайындалатын бұқтырылған ет
  • Долма — голубцы
  • Кабоб — кәуап
  • Қуырдақ — көкөністен жасалған тұздық қосылған қуырылған ет
  • Катыкли — қатық қосып жасалған сорпа
  • Лағман
  • Мәнті
  • Мошкичири — маш қосылған күріш ботқа
  • Машхурда — маш қосылған күріш сорпасы
  • Нарын — ет қосылған кеспе
  • Палау
  • Самса — бәліштер
  • Угра (кеспе)
  • Чалоп — қатық қосылған салқын сорпа
  • Чучвара — тұшпара.
  • Шауле — күріш ботқасы.

Шурпа — ет қосылған картопты сорпа.

Сүттен дайындалатын тағамдар[өңдеу]

  • Қатық — қайнатылған сүттен дайындалатын сусын.
  • Сүзбе — қатықты суынан сыздықтатып алғаннан кейін шығатын сүзбелі тағам.
  • Құрт — сүзбеге тұз қосып, пішінін дөңгелетіп, кептіріп дайындалатын жеңсік ас.
  • Айран — пісірілген сиыр, қой, ешкі сүтінің жылы кезінде ашытқы қосып, ұйытып дайындайтын қышқыл дәмді тағам.
  • Қымыз — бие сүті.

Дереккөздер[өңдеу]

  1. Исай Абрамович Фельдман Кухня народов СССР. — Киев, 1990. — С. 238. — ISBN 5-88520-098-Х.

Сыртқы сілтемелер[өңдеу]