Мазмұнға өту

Қатысушы:Nurken/зертхана/1

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Израильдің Сирияға басып кіруі
Негізгі қақтығыс: Сирия азаматтық соғысы және Араб-Израиль қақтығысы
Дата

8 желтоқсан 2024 жылдан бастап – қазірге дейін (1 жыл, 9 ай, 25 күн)

Орын

әл-Кунейтра, Даръа губерниялары, Сирия

Себеп

Асад режимінің құлауы

Статусы

Жалғасуда

Қарсыластар

 Израиль

 Сирия
Асадшыл күштер

Қолбасшылары

Беньямин Нетаньяху
Исраэль Кац
Херци Ха-Леви

Сирия Мұхаммед әл-Шараа
Сирия Мұхаммед Гази әл-Джалали
Сирия Мұхаммед әл-Башир

Тараптар күші

Израиль 6,000–10,000+ сарбаз[1]

Сирия 100,000+ сарбаз бен жауынгер[2]

Шығындар

Израиль ақпаратынша:[3]
1 сарбаз қайтыс болды
3 сарбаз жарақаттанды
(шайқастан емес)
Сирия халық қарсыласуы ақпаратынша:[4]
Бірнеше жарақаттанған
1+ көлік сынған

SNHR ақпаратынша:
35 бейбіт адам қайтыс болды
1 сарбаз қайтыс болды[a]
2025 жылғы 8 қаңтарда 26+ қамауға алынды[b][c]

SOHR ақпаратынша:
29–39 бейбіт адам қайтыс болды
27–32 сарбаз қайтыс болды[d]

Израильдің Сирияға басып кіруі (2024) — Израиль Қорғаныс Армиясының (ЦАХАЛ) әл-Асад үкіметі құлағаннан кейін Сирияның шекара маңындағы аудандарына интервенциясы.[43][44] Операция Израиль әскерлерінің Сирия шекарасын 1974 жылы 31 мамырда Қиямет күні соғысы нәтижесінде атысты тоқтату туралы келісімдер жасалғаннан кейін 50 жыл ішінде алғаш рет кесіп өткен оқиға болды.[45]

2024 жылы қараша айының соңында сириялық оппозиция Алеппо провинциясының солтүстік-батысында Сирия Араб Республикасының үкіметтік әскерлеріне қарсы шабуылды бастады. 11 күн ішінде елдің бүкіл аумағын басып өткен оппозициялық топтар Дамаск қаласын басып алып, Башар әл-Асад режимін құлатты. Осы уақытта Сирияның оңтүстігіндегі, Израиль 1967 жылы басып алған Голан жоталары аймағы ішкі қақтығыстарға тікелей қосылмады. Алайда, 8 желтоқсанда Израиль премьер-министрі Беньямин Нетаньяху Израильдің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін күш қолданатынын мәлімдеп, Голан жоталары аймағында алға жылжи бастады.[46]

Израильдің Қорғаныс министрі Исраэль Кац Израиль армиясына «жақын арада» орындау қажет төрт негізгі стратегиялық мақсат қойды:[47]

  1. Сириядағы буферлік аймақ пен басқа да стратегиялық нүктелерді толық бақылауға алу.
  2. Буферлік аймақтан тыс қауіпсіздік аймағын құру: Израильге қауіп төндіруі мүмкін барлық ауыр қару-жарақ пен террористік инфрақұрылымды жоюға назар аудару, сондай-ақ жергілікті друз және басқа аймақтық қауымдастықтармен байланыс орнату.
  3. Иранның қаруды Сирия аумағы мен шекара бекеттері арқылы Ливанға заңсыз жеткізу жолдарын қалпына келтіруді дереу тоқтату.
  4. Сирия аумағындағы стратегиялық ауыр қару жүйелерін, соның ішінде әуе шабуылына қарсы қорғаныс желілерін, зымыран жүйелерін және жағалаудағы бекіністерді жоюды жалғастыру.
Хермон тауы, Голан шыңдарындағы Бентал тауынан көрініс

8 желтоқсан: Израильдің Қорғаныс армиясы (ЦАХАЛ) Израильдің бронетанктік бөлімшелері Голан жоталарындағы шекара сызығынан өткенін хабарлады.[48] Израиль армиясы Сириямен шекараны нығайту мақсатында буферлік аймақты бақылауға алу үшін операция бастағандарын мәлімдеді.[49][50]

БҰҰ күштері аймағы (қою күлгін түспен белгіленген)

Израиль Премьер-Министрі Беньямин Нетаньяху шекара маңындағы аймаққа сапары барысында Сириядағы әл-Асад режимінің құлауына байланысты Сириямен күштерді бөлу туралы келісімнің күші жойылғанын мәлімдеді.[51][52]

Әскери шабуыл Эль-Кунейтра провинциясына дейін таралып, елеулі күштер Хан-Арнабе қаласына кірді. Израиль армиясы орнатылған буферлік аймақта өз қатысуын айтарлықтай күшейтті.[53][54] Сириялық БАҚ мәліметінше, израильдік әскерлер Аль-Баас қаласының орталығына енген.[55] Израиль ӘӘК Сирияда химиялық қару шығаратын зауытты бомбалап,[56] бұрынғы Сирия Қарулы Күштерінің әскери базаларына соққы жасауда.[57][58][59][46] Кешке қарай Израиль ӘӘК Дамаскідегі зерттеу орталығына[60][61][62] және Меззе авиабазасына әуе шабуылдарын жүргізді.[63]

9 желтоқсан: Израиль әскери-әуе күштерінің соққылары жалғасты. Израиль ӘӘК химиялық қару қоймасына,[64] Сирияның оңтүстігіндегі Дераа және Сувейда провинцияларына, Сувейданың солтүстігіндегі авиабазаға, сондай-ақ Асад әскерлерінің жеңілісінен кейін қалған қару-жарақ пен оқ-дәрі қоймаларына соққылар жасады.[65] Кешке қарай Беньямин Нетаньяху Голан биіктіктері мәңгілікке Израиль билігінде қалатынын мәлімдеді.[66][67][68] Израиль ӘӘК Латакия портын атқылады.[69][70] Бір күннің ішінде 100-ден астам соққы жасалды.[71] Израильдің жоғары лауазымды шенеунігі Сирияға жасалып жатырған соққылар «алдағы күндері жалғасатынын» айтты.[72][73]

10 желтоқсан: Израильдік танктер Сирия шекарасындағы буферлік аймақтан шығып, Дамасктан шамамен 20 км қашықтықтағы Катана елді мекенінде байқалды.[74][75][76][77] Израиль армиясы өз әскерлерінің Дамаск бағытына қарай жылжымағанын мәлімдеді.[78][79][80] Сол күні Латакия портындағы соққы нәтижесінде Израиль ӘӘК Сирия армиясының әскери кемелерін жойды,[81][82] олардың бортында «теңіз – теңіз» класты зымырандар болғаны туралы болжам айтылды.[83][84] Израиль қауіпсіздік қызметтері бұл операцияны «Әскери-әуе күштері тарихындағы ең ірі әуе операциясы» деп атады.[85] Бұрынғы көтерілісшілер қолбасшысы «ұлттық сириялық армияны қалпына келтіру үшін ондаған жылдар қажет болатынын» мәлімдеді.[86]

12 желтоқсан: Түнде Израиль ӘӘК Сирияның солтүстігіндегі нысандарға соққы берді.[87] Сол күні күндіз Израиль ӘӘК Дамаск маңына бірқатар әуе шабуылдарын жасады.[88][89][90] Сол күні Израиль әскерлері Эль-Кунейтра провинциясындағы Умм-Батна ауылына кірді. Израиль армиясының тұрғындарды ауылды тастап шығу қажеттілігі туралы ескертуінен кейін жергілікті тұрғындар көшіп кетті.[91]

12–13 желтоқсан: Сириялық дереккөздер Израиль әскерлері Дараа провинциясының оңтүстік-батысындағы Ярмук өзені бассейнінің маңында жергілікті қауым өкілдерімен ресми кездесулер өткізгенін хабарлады. Кездесулер барысында Израиль әскерлері дауыс зорайтқыштармен төмен ұшатын дрондарды пайдаланып, жергілікті халыққа шақырулар жасап, талаптарын жеткізді. Олар қауіпсіздік мәселелерімен байланысты бірқатар талап қойды: барлық қару-жарақты тапсыру, тексерістерге бағыну және кез келген әскери операцияларға қарсы тұрудан бас тарту. Сонымен қатар, Израиль әскерлері дауыс зорайтқыштар арқылы жергілікті тұрғындарды үйлерін тастап шығу қажеттілігі туралы ескерту жасады.[92][93]

13 желтоқсан: Израиль Сирия аумағына соққылар жасауды жалғастырып, бірнеше сағат ішінде 500-ден астам нысанаға шамамен 1800 бомба тастады,[94][95] сондай-ақ шекарадағы бұрынғы бөлу сызығын нығайтуды жалғастырды.[96]

14 желтоқсан: Түркия Израильге Сирияның солтүстігінде күрд жасақтарына оқ-дәрілік қолдау көрсеткен жағдайда, израильдік ұшақтарды атып түсіреміз деп сес көрсетті.[97] Израиль ӘӘК-нің жойғыш ұшақтары Сирия аумағындағы алты әскери нысанға зымыран соққыларын жасады.[98] Әсіресе, шабуыл Сирия ӘӘК-нің Думейр әуе базасына бағытталды, ол Дамаск қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 40 км жерде орналасқан.[99][100]

Израиль авиациясының соққысынан қираған әскери ұшақ, Меззе авиабазасы

15 желтоқсан: ХТШ жетекшісі және оппозиция көшбасшысы Абу Мухаммад әл-Джулани Израиль әскерін Сирияға заңсыз шабуыл жасады деп айыптады.[101]

16 желтоқсан: Израиль Тартус провинциясындағы Сирияның әуе шабуылына қарсы қорғаныс (ӘШҚҚ) жүйелеріне,[102] сондай-ақ Хама, Хомс және Латакия провинцияларындағы әскери қоймаларға соққы берді.[103][104]

18 желтоқсан: Израильдің әскери қызметкерлері Голан жоталарындағы 100 сириялық отбасын күшпен қуып шығып,[105] қару қолданамыз деп қорқытқаны туралы ақпарат пайда болды.[105]

20 желтоқсан: Израиль әскери күштері Сирияның Джамла мен Маараба ауылдарын бақылауға алды. Бұл әрекет барысында қарсы шыққан екі сириялыққа оқ атылғаны хабарланды.[106][107]

30 желтоқсан: Израиль әскерилері Мадинат-эль-Баас елді мекеніне кіріп, жергілікті әкімшілік мекемелерін тексеріп шықты.[108]

9 қаңтар: Израильдің ресми тұлғалары Сирияның тереңдігіндегі 15 километрлік «бақылау аймағы» мен 60 километрлік «ықпал аймағын» ұзақ мерзімді перспективада бақылауға алу жоспарларын жариялады.[109]

15 қаңтар: Израиль Әскери-әуе күштері Эль-Кунейтра провинциясында «Хайят Тахрир аш-Шам» (ХТШ) тобының автоколоннасына соққы жасады. Нәтижесінде ХТШ-тың екі содыры мен жергілікті ауыл әкімі қаза тапты. Бұл Израильдің Асад режимі құлағаннан кейін «ХТШ» күштеріне алғашқы шабуылы болды.[110]

31 қаңтар: Израиль әскері Башар Асадқа адал «Сирия халықтық қарсылығы» тобының содырларының шабуылына ұшырады.[111]

2 ақпан: Израиль Қорғаныс армиясы Джубата-эль-Хашаб пен оған жақын ауылдар маңында бекеттер мен әскери базалар құрды.[112]

23 ақпан: Израиль Қорғаныс армиясы Сирияда кемінде тоғыз әскери бекет салғанын растады, оның ішінде екеуі Хермон тауында, жетеуі буферлік аймақта орналасқан.[113][114][115]

26 ақпан: Израиль ӘӘК Сирияның оңтүстігіндегі әскери нысандарға соққы жасады.[116][117][118]

1 наурыз: Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху мен қорғаныс министрі Исраэль Кац Израиль Қорғаныс армиясына (ЦАХАЛ) Сириядағы Джарамана қаласындағы друз қауымын қорғауға дайындалуға бұйрық берді.[119][120]

Халықаралық реакция

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
 БҰҰ:

Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Антониу Гутерриштің өкілі Стефан Дюжаррик Израильдің Сириядағы аймағын кеңейтуі 1974 жылғы келісімді бұзу деп мәлімдеді.[121]

 Мысыр:

Мысыр Израильдің Сирияға кеңейіп жатқан басқыншылығын айыптады: «Израиль Сириядағы қазіргі тұрақсыздықты пайдаланып, өз оккупациясын кеңейтіп, жаңа шындықты күштеп енгізуде, бұл халықаралық құқықты ашық бұзу болып табылады».[122]

 Катар:

Катар Израильдің басқыншылығы мен буферлік аймақтың оккупациясын айыптап, «мұны оқиғалардың қауіпті дамуы, Сирияның егемендігі мен бірлігіне жасалған өрескел шабуыл және халықаралық құқықты өрескел бұзу» деп санады.[123]

 Иордания:

Сыртқы істер министрі Айман Сафади бұл басқыншылықты айыптап, оның халықаралық құқықты бұзатынын мәлімдеді.[124]

 Ирак:

Ирактың Сыртқы істер министрлігі Израильдің Сирияға жасаған шабуылдарын «халықаралық құқық пен тиісті халықаралық қарарларды өрескел бұзу болып табылатын әрекет» деп айыптаған мәлімдеме жасап, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесін «осы өрескел агрессияны айыптап, бұл бұзушылықтарды тоқтату үшін қажетті шаралар қабылдауға шақырды».[125]

 Иран:

Иран Сыртқы істер министрлігінің өкілі «бұл агрессия Біріккен Ұлттар Ұйымы Жарғысын өрескел бұзу болып табылады» деп мәлімдеп, «БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінен агрессияны тоқтатып, оккупациялық режимді жауапқа тарту үшін дереу әрекет етуді талап етеміз» деді.[126][127]

 Сауд Арабиясы:

Сауд Арабиясының Сыртқы істер министрлігі Израильдің басып кіруін айыптап, оның «Сирияның қауіпсіздікті қалпына келтіру мүмкіндіктерін жоятынын» мәлімдеді.[128]

 АҚШ:

АҚШ Мемлекеттік департаментінің баспасөз хатшысы Мэттью Миллер: «Әр елде террорлық ұйымдарға қарсы шаралар қабылдау құқығы бар, және әр ел, ойымша, шекарасында террорлық ұйымдар пайда болатын бос кеңістікке алаңдауы мүмкін», - деп мәлімдеді. Ол Израильдің басып кіруін уақытша шара деп атады.[129]

 БАӘ:

Израильді буферлік аймақты оккупациялағаны үшін айыптады.[130]

 Пәкістан:

Пәкістан Сыртқы істер министрлігінің өкілі мәлімдеді: бұл қадам халықаралық құқықтың ауыр бұзылуы және бұрыннан тұрақсыз аймақта қауіпті жағдайлардың туындауына әкеледі. Ол Сирияның егемендігі мен аумақтық тұтастығын толық қолдайтынын атап өтіп, Израиль тарапынан бұзушылықтарды тоқтату үшін шұғыл халықаралық шаралар қабылдауға шақырды.[131]

 Түркия:

Бірнеше өңірлік елдермен бірге Израильдің шабуылын қатаң айыптады және бұл 1974 жылғы келісімді бұзу екенін мәлімдеді. Түркия Сыртқы істер министрлігі Израильдің әрекеттері «оккупациялық менталитетті» көрсетеді деп атап өтті, әсіресе Сирияда бейбітшілік пен тұрақтылық шектелген күрделі кезеңде. Түркия Сирияның автономиясын және аумақтық тұтастығын қолдайтынын қайта мәлімдеді және өңірлік тұрақтылықты қорғаудың маңыздылығын ерекше атап өтті.[132][133]

 Франция:

Франция Сыртқы істер министрлігі Израильді «әскерін шығарып, Сирияның егемендігін және аумақтық тұтастығын құрметтеуге» шақырды және әскери күштердің орналастырылуын 1974 жылғы келісімді бұзу деді.[134]

Ресей ғылым академиясының Шығыстану институтының Араб және ислам зерттеулері орталығының жетекші ғылыми қызметкері Борис Долговтың пікірінше, Израиль басшылығы Сириядағы биліктің ауысуына қуанбауы керек. Оның айтуынша, елдегі билікті тастап кеткен Башар Асад израильдіктер үшін болжамды болған. Бұл ретте исламшы күштер өздерін қалай ұстайтынын ешкім білмейді. Сарапшының пікірінше, Сириядағы оппозициялық билік ең алдымен өзінің осал билігін сақтап қалу үшін Израильге дос болып көрінуі мүмкін. Бірақ олар өздерін одақтас ретінде көрсетпейді, себебі «Израильді жою радикалды исламды ұстанатын барлық ұйымдардың мақсаттары тізімінде».[135]

«Әл-Жазираға» берген сұхбатында Дарем университетінің халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздік пәнінің оқытушысы Роберт Гейст Пинфолд былай деді: «Голан биіктіктері Израильдің қалған бөлігін қорғау үшін буферлік аймақ болуы керек. Енді Израиль, іс жүзінде, буферлік аймағын қорғау үшін тағы бір буферлік аймақ қажет деп мәлімдейді. Бұл жағдайдың немен аяқталатынын тек болжап білуге болады».[136]

Ескертпелер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. ↑ 2024 жылғы желтоқсанда 8 бейбіт адам қайтыс болды[5]
    2025 жылғы 15 қаңтарда 1 бейбіт адам қайтыс болды[6]
    2025 жылғы 8 ақпанда 1 бейбіт адам қайтыс болды[7]
    2025 жылғы наурызда 10 бейбіт адам қайтыс болды[8]
    • 2025 жылғы 17 наурызда 3 бейбіт адам мен 1 сарбаз[9]
    • 2025 жылғы 25 наурызда 6 (қарулы) бейбіт адам қайтыс болды[10]
    2025 жылғы 3 сәуірде 9 (қарулы) бейбіт адам қайтыс болды[11][12]
    2025 жылғы 2 мамырда 4 бейбіт адам қайтыс болды[13]
    2025 жылғы 30 мамырда 1 бейбіт адам қайтыс болды[14][15]
    2025 жылғы 12 маусымда 1 бейбіт адам қайтыс болды[16][17]
  2. ↑ 2 қамауға алынды (француз журналисі мен сириялық заңгер) [18][19]
    2025 жылғы 15 ақпанда 4 Қызыл крест қызметкері қамауға түсті[20]
    2024 жылғы желтоқсан–2025 жылғы 25 ақпанда «Бейбіт халықтың қайта қамалуы»[21]
    2025 жылғы 11 наурызда 1 тұрғын қамауға түсті[22]
    2025 жылғы 21–24 наурызда 4 жас жігіт қамалды[23]
    2025 жылғы 10 мамырда 2 бейбіт адам қамалды[24]
  3. ↑ 2025 жылғы 9 маусым–8 шілдеде шамамен 13 бейбіт адам қамауға алынды[25]
    • 2025 жылғы 9 маусымда 3 бейбіт адам қамалған[26]
    • 2025 жылғы 12 маусымда 7 бейбіт адам қамалған[27]
  4. ↑ 2024 жылғы 8 желтоқсанда 1 бейбіт адам қайтыс болды[28] 2024 жылғы 9 желтоқсанда 2 бейбіт адам қайтыс болды[29] 2024 жылғы 11 желтоқсанда 1 бейбіт адам қайтыс болды [30] 2024 жылғы 29 желтоқсанда 11 адам «өлтірілгендей болды», «көбіне бейбіт халық» [31] 2025 жылғы 15 қаңтарда 1 бейбіт адам мен 2 сарбаз қайтыс болды [32] 2025 жылғы 8 ақпанда 1 бейбіт адам қайтыс болды [33] 2 soldiers killed on 25 February 2025 [34] 2025 жылғы 17 наурызда 3 бейбіт адам мен 1 сарбаз қайтыс болды [35] 2025 жылғы 23–25 наурызда 1 бейбіт адам қайтыс болды [36] 2025 жылғы 25 наурызда 7 (қарулы) бейбіт адам қайтыс болды [37] 2025 жылғы 2 сәуірде 4 сарбаз қайтыс болды [38] 2025 жылғы 3 сәуірде 9 (қарулы) бейбіт адам қайтыс болды [39] 1 civilian killed on 3 May 2025 [40] 1 civilian killed on 12 June 2025 [41] 18 soldiers killed 13–16 July 2025 [42]

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. ↑ McKernan, Bethan. Hezbollah's war with Israel left the Assad regime fatally exposed  (ағыл.), The Guardian (8 December 2024). Тексерілді 8 желтоқсанның 2024. Мұрағат көшірмесі 8 желтоқсанның 2024 Wayback Machine мұрағатында
  2. ↑ Oweis, Khaled Yacoub Syria has recruited half of planned 200,000-strong army, military sources say (ағыл.). The National. Тексерілді, 8 шілде 2025.
  3. ↑ IDF soldier killed in car crash during military activity in Golan Heights (ағыл.). Times of Israel. (2 мамыр 2025).
  4. ↑ Israeli forces come under fire in Syria in first since invasion  (ағыл.), The New Arab (1 February 2025). Тексерілді 1 ақпанның 2025. Мұрағат көшірмесі 1 ақпанның 2025 Wayback Machine мұрағатында
  5. ↑ 1,264 Civilian Deaths, Including 242 Children and 118 Women, as well as 86 Deaths due to Torture, Documented in Syria in 2024 (PDF) (Report) (in ағылшын тілі). SNHR. 2025-01-02. Retrieved 2025-03-17.
  6. ↑ 236 Civilian Deaths, Including 32 Children and 18 Women, as well as One Woman's Death due to Torture, Documented in Syria in January 2025, 21 Civilians Were Killed by SDF (PDF) (Report) (in ағылшын тілі). Syrian Network for Human Rights. 2025-02-01. Retrieved 2025-03-17.
  7. ↑ 222 Civilian Deaths, Including 17 Children and 37 Women, as well as Nine Deaths due to Torture, Recorded in February 2025 in Syria (PDF) (Report) (in ағылшын тілі). Syrian Network for Human Rights. 2025-03-01. Retrieved 2025-03-17.
  8. ↑ 1,562 Deaths, Including 102 Children and 99 Women, as well as 33 Medical Personnel, Recorded in March 2025 in Syria (PDF) (Report) (in ағылшын тілі). Syrian Network for Human Rights. 2025-04-09. Retrieved 2025-04-04.
  9. ↑ SNHR condemns double Israeli occupation airstrike that killed and injured several civilians in W. Daraa, March 17, 2025 (ағыл.). Syrian Network for Human Rights. (20 наурыз 2025). Тексерілді, 27 наурыз 2025.
  10. ↑ SNHR Condemns Dual Israeli Occupation Artillery and Air Attack on Western Daraa that Killed and Injured Civilians, Including a Woman, on March 25, 2025 (ағыл.). Syrian Network for Human Rights. (26 наурыз 2025). Тексерілді, 27 наурыз 2025.
  11. ↑ SNHR Condemns the Intensified Attacks and Wide Ground Incursions by Israeli Occupation Forces into Syrian Territority. Syrian Network for Human Rights. (5 сәуір 2025). Тексерілді, 16 сәуір 2025.
  12. ↑ The Death of 174 Civilian Including 23 Children and 13 Women, and 5 Deaths due to Torture Recorded in April 2025 in Syria (PDF) (Report). Syrian Network for Human Rights. 2025-05-02. Retrieved 2025-05-02.
  13. ↑ The Death of 157 Civilian Including 20 Children and 11 Women, and One Death due to Torture Recorded in May 2025 (PDF) (Report). Syrian Network for Human Rights. 2025-06-01. Retrieved 2025-06-05.
  14. ↑ Condemning the killing of a civilian and the injury of three others in Israeli air strikes targeting sites in Latakia and Tartous on May 30, 2025. Syrian Network for Human Rights. (2 маусым 2025). Тексерілді, 5 маусым 2025.
  15. ↑ The Death of 2818 Civilians Including 201 Children and 194 Women, and 17 Deaths due to Torture Recorded in the First Half of 2025. Syrian Network for Human Rights. (3 шілде 2025). Тексерілді, 3 шілде 2025.
  16. ↑ Documentation of the Killing of One civilian and the Arrest of Seven Others during a Ground Incursion Carried out by Israeli Occupation forces in the Town of Beit Jinn in Rif Dimashq – June 12, 2025. Syrian Network for Human Rights. (25 маусым 2025). Тексерілді, 3 шілде 2025.
  17. ↑ The Death of 2818 Civilians Including 201 Children and 194 Women, and 17 Deaths due to Torture Recorded in the First Half of 2025. Syrian Network for Human Rights. (3 шілде 2025). Тексерілді, 3 шілде 2025.
  18. ↑ SNHR Condemns Israeli Occupation Forces' Arrest of a French Journalist and Syrian Lawyer in Quneitra Governorate. Syrian Network for Human Rights. (10 қаңтар 2025). Тексерілді, 10 шілде 2025.
  19. ↑ SNHR Condemns Israeli Occupation Forces' Arrest of a French Journalist and Syrian Lawyer in Quneitra Governorate. Syrian Network for Human Rights. (10 қаңтар 2025). Тексерілді, 10 шілде 2025.
  20. ↑ SNHR Condemns Israeli Occupation Forces' Detention of an SARC Ambulance Crew in Quneitra on February 15, 2025. Syrian Network for Human Rights. (20 ақпан 2025). Тексерілді, 10 шілде 2025.
  21. ↑ SNHR Condemns Israel's Intrusion Into Syrian Affairs, Attempts to Destabilize the Region, and Ongoing Aggression Against Syrian Sovergnity. Syrian Network for Human Rights. (26 ақпан 2025). Тексерілді, 10 шілде 2025.
  22. ↑ Nine Israel occupation forces incursions into Quneitra governorate recorded in the last nine days. Syrian Network for Human Rights. (14 наурыз 2025). Тексерілді, 10 шілде 2025.
  23. ↑ Israeli occupation forces conduct three incursions in Quneitra governorate over three days. Syrian Network for Human Rights. (24 наурыз 2025). Тексерілді, 10 шілде 2025.
  24. ↑ Statement: Condemnation of the Detention of the Civilian Firas al Mohammad and His Child Bashar by Israeli Forces During the Incursion on the Village of Seyda al Hanout in Quneitra Suburbs on May 10, 2025. Syrian Network for Human Rights. (12 мамыр 2025). Тексерілді, 10 шілде 2025.
  25. ↑ Israeli ground incursions continue in southern Syria Amid Escalating Violations against Civilians. Syrian Network for Human Rights. (8 шілде 2025). Тексерілді, 10 шілде 2025.
  26. ↑ Statement: Condemnation of the Israeli Occupation forces' detention of the civilian Ahmed al-Nada and two of his sons during a ground incursion on the village of Manshiyat Suwaisa in Quneitra countryside on June 9, 2025. Syrian Network for Human Rights. (10 маусым 2025). Тексерілді, 10 шілде 2025.
  27. ↑ Documentation of the Killing of One civilian and the Arrest of Seven Others during a Ground Incursion Carried out by Israeli Occupation forces in the Town of Beit Jinn in Rif Dimashq – June 12, 2025. Syrian Network for Human Rights. (25 маусым 2025). Тексерілді, 3 шілде 2025.
  28. ↑ Amid military escalation: Israeli forces invade Al-Qunaitrah countryside, shoot young man dead and arrest civilians. SOHR. (8 желтоқсан 2024).
  29. ↑ Destroying Syrian weaponry: Israel targets weapon depots and military checkpoints of former regime kil*ling two civilians in Daraa. SOHR. (9 желтоқсан 2024).
  30. ↑ Rif Dimashq: Young man shot dead by Israeli forces in western Rif Dimashq. SOHR. (11 желтоқсан 2024).
  31. ↑ Initial death toll: 11 people, mostly civilians, kil*led due to explosion in weapons depot near Adra industrial city. SOHR. (29 желтоқсан 2024).
  32. ↑ Amid security campaign by Military Operations Administration: Three people killed in attack by Israeli drone on military convoy in Al-Qunaitrah countryside. SOHR. (15 қаңтар 2025).
  33. ↑ New attack: Civilian kil*led and another injures under Israeli attack on a vehicle in Rif Dimashq. SOHR. (8 ақпан 2025). Тексерілді, 27 наурыз 2025.
  34. ↑ Death toll update: Four people killed under Israeli airstrikes on Rif Dimashq and Daraa. SOHR. (25 ақпан 2025). Тексерілді, 27 наурыз 2025.
  35. ↑ Dea*th toll update: Four people including a military combatant kil*led under Israeli airstrikes on Daraa. SOHR. (17 наурыз 2025). Тексерілді, 27 наурыз 2025.
  36. ↑ Amid escalating movements: Israeli forces bombard positions in western Daraa and advance into Al-Quneitra. SOHR. (23 наурыз 2025). Тексерілді, 27 наурыз 2025.
  37. ↑ Amid ongoing clashes and bombardment: Seven young men killed during clashes with Israeli forces in village in Al-Yarmouk Basin. SOHR. (25 наурыз 2025). Тексерілді, 27 наурыз 2025.
  38. ↑ 15 kil*led and injured: Israeli fighter jets shell Hama Military Airport and put it out of service. SOHR. (9 сәуір 2025). Тексерілді, 2 сәуір 2025.
  39. ↑ Dramatic escalation: Nine Syrian people killed in intensive strikes by Israeli forces on west Daraa countryside. SOHR. (9 сәуір 2025). Тексерілді, 3 сәуір 2025.
  40. ↑ Ongoing violations: Civilian killed and eight combatants injured in violent Israeli strikes on different areas across Syria. SOHR. (3 мамыр 2025). Тексерілді, 7 мамыр 2025.
  41. ↑ Night raid: Young man killed by Israeli forces and others arrested in south-western Rif Dimashq. SOHR. (12 маусым 2025). Тексерілді, 12 маусым 2025.
  42. ↑ Israeli airstrikes causalities: Eight kil*led and dozens wounded mostly from Defence Ministry. SOHR. (16 шілде 2025). Тексерілді, 16 шілде 2025.
  43. ↑ Quillen, Faras Ghani,Edna Mohamed,Lyndal Rowlands,Ali Harb,Maziar Motamedi,Umut Uras,Stephen Syria war updates: Opposition takes Damascus, al-Assad flees (ағыл.). Al Jazeera. Тексерілді, 8 желтоқсан 2024.
  44. ↑ Израиль әскері Голан жотасындағы буфер аймаққа кірді (қаз.). www.azattyq.org. Тексерілді, 9 желтоқсан 2024.
  45. ↑ Quillen, Faras Ghani,Edna Mohamed,Lyndal Rowlands,Ali Harb,Maziar Motamedi,Umut Uras,Stephen Syria war updates: Opposition takes Damascus, al-Assad flees (ағыл.). Al Jazeera. Тексерілді, 8 желтоқсан 2024.
  46. 1 2 Israel grabs buffer zone in Syria’s Golan, tells villagers to stay home (ағыл.). Al Jazeera. Тексерілді, 8 желтоқсан 2024.
  47. ↑ "ВВС Израиля нанесли удары по позициям террористов на Голанских высотах; ЦАХАЛ продолжает наступление в Сирии | Израиль сегодня". www.israelhayom.co.il. Тексерілді, 9 желтоқсан 2024.
  48. ↑ Израильские танки вошли в Сирию - Газета.Ru | Новости (орыс.). Газета.Ru. (8 желтоқсан 2024). Тексерілді, 8 желтоқсан 2024.
  49. ↑ القوات "الإسرائيلية" تصل إلى وسط مدينة البعث في القنيطرة | سياسة | وكالة أنباء سرايا الإخبارية - حرية سقفها السماء (ар.). www.sarayanews.com. Тексерілді, 8 желтоқсан 2024.
  50. ↑ Израиль намерен полностью занять буферную зону на границе с Сирией - Газета.Ru | Новости (орыс.). Газета.Ru. (8 желтоқсан 2024). Тексерілді, 8 желтоқсан 2024.
  51. ↑ Нетаньяху считает утратившим силу соглашение о разделении сил с Сирией (орыс.). TACC. Тексерілді, 8 желтоқсан 2024.
  52. ↑ Нетаньяху прибыл на границу и заявил о «рухнувшем» соглашении с Сирией (орыс.). Коммерсантъ. (8 желтоқсан 2024). Тексерілді, 8 желтоқсан 2024.
  53. ↑ page, Emanuel Fabian NEW! Get email alerts when this author publishes a new article You will receive email alerts from this author Manage alert preferences on your profile page You will no longer receive email alerts from this author Manage alert preferences on your profile Reports claim Israeli tanks crossing into Syria buffer zone (ағыл.). www.timesofisrael.com. Тексерілді, 8 желтоқсан 2024.
  54. ↑ إعلام عبري: دخول بري "إسرائيلي" مع دبابات إلى القنيطرة السورية. factjo.com. (8 желтоқсан 2024). Тексерілді, 8 желтоқсан 2024.
  55. ↑ القوات "الإسرائيلية" تصل إلى وسط مدينة البعث في القنيطرة | سياسة | وكالة أنباء سرايا الإخبارية - حرية سقفها السماء (ар.). www.sarayanews.com. Тексерілді, 8 желтоқсан 2024.
  56. ↑ JPost: Израиль атаковал в Сирии завод по производству химоружия (орыс.). TACC. Тексерілді, 8 желтоқсан 2024.
  57. ↑ Израиль нанес удары по сирийским базам после свержения Асада - Газета.Ru | Новости (орыс.). Газета.Ru. (8 желтоқсан 2024). Тексерілді, 8 желтоқсан 2024.
  58. ↑ Израиль атаковал склады с оружием на юге Сирии и в Дамаске (орыс.). ВЗГЛЯД.РУ. Тексерілді, 8 желтоқсан 2024.
  59. ↑ В Дамаске произошли мощные взрывы (орыс.). TACC. Тексерілді, 8 желтоқсан 2024.
  60. ↑ СМИ: Израиль атаковал центр ракетных исследований в Сирии (орыс.). ВЗГЛЯД.РУ. Тексерілді, 8 желтоқсан 2024.
  61. ↑ Израиль ударил по исследовательскому центру в Дамаске - Газета.Ru | Новости (орыс.). Газета.Ru. (8 желтоқсан 2024). Тексерілді, 8 желтоқсан 2024.
  62. ↑ Reuters сообщил об израильских авиаударах по объектам в Дамаске. www.forbes.ru. Тексерілді, 8 желтоқсан 2024.
  63. ↑ Damascus Set Ablaze: IDF Airstrike Blows Up Mezzeh Air Base, Tanks Roll Into Southern Syria | Watch (ағыл.). The Times of India. Тексерілді, 8 желтоқсан 2024.
  64. ↑ В Израиле сообщили, что атаковали склад химоружия в Сирии - Газета.Ru | Новости (орыс.). Газета.Ru. (9 желтоқсан 2024). Тексерілді, 9 желтоқсан 2024.
  65. ↑ غارات جوية عنيفة للاحتلال الإسرائيلي على درعا جنوب سوريا (ар.). وكالة البوصلة الاخبارية. (9 желтоқсан 2024). Тексерілді, 9 желтоқсан 2024.
  66. ↑ Нетаньяху заявил, что Голаны навсегда останутся под властью Израиля (орыс.). TACC. Тексерілді, 9 желтоқсан 2024.
  67. ↑ Нетаньяху: Голанские высоты навсегда останутся под контролем Израиля (орыс.). Информационное Агентство Репорт. (9 желтоқсан 2024). Тексерілді, 9 желтоқсан 2024.
  68. ↑ Редакция Нетаньяху: Голанские высоты навсегда останутся у Израиля(ru-RU). Другая Украина. (9 желтоқсан 2024). Тексерілді, 9 желтоқсан 2024.
  69. ↑ page, Emanuel Fabian NEW! Get email alerts when this author publishes a new article You will receive email alerts from this author Manage alert preferences on your profile page You will no longer receive email alerts from this author Manage alert preferences on your profile Israel reportedly strikes Syria’s Latakia port, targeting Assad regime’s naval assets (ағыл.). www.timesofisrael.com. Тексерілді, 9 желтоқсан 2024.
  70. ↑ Israeli strike targets air defence installation near Syria's Mediterranean Latakia port.
  71. ↑ Syria latest: Israel carries out dozens of air strikes across Syria – reports (ағыл.). BBC News. Тексерілді, 9 желтоқсан 2024.
  72. ↑ Live: Israel denies leaving buffer zone as Syrian security sources say troops as close as 25km from Damascus (en-AU), ABC News (9 желтоқсан 2024). Тексерілді 10 желтоқсанның 2024.
  73. ↑ Israel attacks Syrian air bases, destroying dozens of aircraft, say Syrian sources (ағыл.). The Sydney Morning Herald. (10 желтоқсан 2024). Тексерілді, 10 желтоқсан 2024.
  74. ↑ Смирнова, Ксения Al Mayadeen: Израильские танки находятся в 21 км от Дамаска(ru-RU). Общественная служба новостей. (10 желтоқсан 2024). Тексерілді, 10 желтоқсан 2024.
  75. ↑ Al Mayadeen: израильские танки находятся в 20 км от Дамаска (орыс.). TACC. Тексерілді, 10 желтоқсан 2024.
  76. ↑ СМИ: Израильские танки подошли вплотную к Дамаску (орыс.). media.az. Тексерілді, 10 желтоқсан 2024.
  77. ↑ Al Mayadeen: израильские танки находятся в 20 км от Дамаска (орыс.). m24.ru. Тексерілді, 10 желтоқсан 2024.
  78. ↑ ЦАХАЛ опроверг продвижение войск к Дамаску (орыс.). ВЗГЛЯД.РУ. Тексерілді, 10 желтоқсан 2024.
  79. ↑ ЦАХАЛ назвал недостоверными сведения о продвижении Израиля к Дамаску (орыс.). TACC. Тексерілді, 10 желтоқсан 2024.
  80. ↑ Израиль опроверг информацию о продвижении к Дамаску (орыс.). m24.ru. Тексерілді, 10 желтоқсан 2024.
  81. ↑ Израиль Сириядағы 250-ден астам әскери нысанға шабуыл жасады (қаз.). www.azattyq.org. Тексерілді, 10 желтоқсан 2024.
  82. ↑ Израиль потопил сирийский флот и бомбит Дамаск YouTube сайтында
  83. ↑ В Израиле рассказали о ночной атаке на флот Сирии - Газета.Ru | Новости (орыс.). Газета.Ru. (10 желтоқсан 2024). Тексерілді, 10 желтоқсан 2024.
  84. ↑ Израиль подтвердил удары по сирийскому флоту (орыс.). Forbes.ru. (10 желтоқсан 2024). Тексерілді, 10 желтоқсан 2024.
  85. ↑ Israel says its air strikes destroyed most of Syria's strategic weapons stockpiles.
  86. ↑ Nelson, Mateo ‘Decades to rebuild’: Israel grabs land and wipes out Syria’s arsenal (ағыл.). Syria Direct. (10 желтоқсан 2024). Тексерілді, 11 желтоқсан 2024.
  87. ↑ Израильские ВВС вновь атаковали цели на севере Сирии | Caliber.Az (орыс.). caliber.az. (12 желтоқсан 2024). Тексерілді, 12 желтоқсан 2024.
  88. ↑ Al Watan: Израиль нанес серию ударов по окрестностям Дамаска (орыс.). TACC. Тексерілді, 12 желтоқсан 2024.
  89. ↑ Израильские самолеты нанесли ракетные удары по Дамаску (орыс.). ВЗГЛЯД.РУ. Тексерілді, 12 желтоқсан 2024.
  90. ↑ Истребители Израиля бомбят Дамаск. haqqin.az. Тексерілді, 12 желтоқсан 2024.
  91. ↑ user32 بعد توغلها بجنود وآليات عسكرية.. القوات الإسرائيلية تجبر الأهالي على إخلاء منازلهم في بلدتين بريف القنيطرة | المرصد السوري لحقوق الإنسان (ар.). (12 желтоқсан 2024). Тексерілді, 12 желтоқсан 2024.
  92. ↑ القوات الإسرائيلية تجتمع مع وجهاء بمحافظة درعا | إرم نيوز (ар.). https://www.eremnews.com. Тексерілді, 13 желтоқсан 2024.
  93. ↑ الاحتلال يطالب سكان ريف درعا الجنوبي بضرورة إخلاء مناطقهم(ar-eg). صدى البلد. (13 желтоқсан 2024). Тексерілді, 13 желтоқсан 2024.
  94. ↑ ВВС Израиля атаковали объекты армии Сирии в Латакии и Тартусе (орыс.). ВЗГЛЯД.РУ. Тексерілді, 14 желтоқсан 2024.
  95. ↑ Al Mayadeen: ЦАХАЛ сбросил 1,8 тыс. бомб для уничтожения ПВО Сирии (орыс.). TACC. Тексерілді, 13 желтоқсан 2024.
  96. ↑ ЦАХАЛ продолжает выполнять "оборонительные задачи" на границе с Сирией (орыс.). TACC. Тексерілді, 13 желтоқсан 2024.
  97. ↑ Турция заявила о готовности ударить по израильским ВВС в Сирии - Газета.Ru | Новости (орыс.). Газета.Ru. (14 желтоқсан 2024). Тексерілді, 14 желтоқсан 2024.
  98. ↑ Elnashra: ВВС Израиля ударили по шести военным объектам на территории Сирии (орыс.). TACC. Тексерілді, 14 желтоқсан 2024.
  99. ↑ BFM.ru Израиль продолжает уничтожать военные объекты сирийской армии (орыс.). BFM.ru - деловой портал. Тексерілді, 14 желтоқсан 2024.
  100. ↑ Израиль атаковал базу ВВС Сирии под Дамаском (орыс.). ВЗГЛЯД.РУ. Тексерілді, 14 желтоқсан 2024.
  101. ↑ Израиль обвинили в неправомерном нападении на Сирию - Газета.Ru | Новости (орыс.). Газета.Ru. (15 желтоқсан 2024). Тексерілді, 15 желтоқсан 2024.
  102. ↑ ТАСС: Израиль нанес мощный удар по системам ПВО Сирии в Тартусе (орыс.). TACC. Тексерілді, 16 желтоқсан 2024.
  103. ↑ Израиль наносит удары по военным складам в сирийском Тартусе - Газета.Ru | Новости (орыс.). Газета.Ru. (16 желтоқсан 2024). Тексерілді, 16 желтоқсан 2024.
  104. ↑ Израиль нанес авиаудары по военным объектам в Латакии и Тартусе (орыс.). ВЗГЛЯД.РУ. Тексерілді, 16 желтоқсан 2024.
  105. 1 2 Al Jazeera English Netanyahu says troops will remain on Mount Hermon until ‘another arrangement’ is reached. (17 желтоқсан 2024). Тексерілді, 18 желтоқсан 2024.
  106. ↑ Occupying Israeli forces open fire on Syrians protesting seizure of 2 villages in Daraa province. www.aa.com.tr. Тексерілді, 23 желтоқсан 2024.
  107. ↑ https://www.trtrussian.com/novosti/izrail-otkryl-strelbu-po-protestuyushim-sirijcam-18245656 Израиль открыл стрельбу по протестующим сирийцам(ru-RU). Израиль открыл стрельбу по протестующим сирийцам. Тексерілді, 23 желтоқсан 2024.
  108. ↑ page, Emanuel Fabian NEW! Get email alerts when this author publishes a new article You will receive email alerts from this author Manage alert preferences on your profile page You will no longer receive email alerts from this author Manage alert preferences on your profile Reports: IDF troops advance in Syria buffer zone, search government buildings in Madinat al-Baath (ағыл.). www.timesofisrael.com. Тексерілді, 9 қаңтар 2025.
  109. ↑ Eichner, Itamar. Israel plans to set zone of control in Syria amid new regime worries  (ағыл.), Ynetnews (9 January 2025). Тексерілді 12 қаңтардың 2025.
  110. ↑ First Israel strike on new Syria security forces kills 3: Medical source, monitor (ағыл.). Al Arabiya English. (15 қаңтар 2025). Тексерілді, 22 қаңтар 2025.
  111. ↑ IDF troops operating in Syria buffer zone come under fire in 1st such incident | The Times of Israel. www.timesofisrael.com. Басты дереккөзінен мұрағатталған 1 ақпан 2025. Тексерілді, 2 ақпан 2025.
  112. ↑ Israel is building outposts in Syria, raising local fears of occupation. Мұрағатталған 2 ақпанның 2025 жылы. Тексерілді 6 ақпанның 2025.
  113. ↑ page, Emanuel Fabian NEW! Get email alerts when this author publishes a new article You will receive email alerts from this author Manage alert preferences on your profile page You will no longer receive email alerts from this author Manage alert preferences on your profile IDF has built 9 military posts inside Syria buffer zone, reveals defense chief (ағыл.). www.timesofisrael.com. Тексерілді, 24 ақпан 2025.
  114. ↑ Netanyahu says Israel won't allow Syrian forces 'south of Damascus' (ағыл.). Yahoo News. (23 ақпан 2025). Тексерілді, 24 ақпан 2025.
  115. ↑ ЦАХАЛ построил 9 военных постов в буферной зоне Сирии(ru-il). Абомус Израиль. (23 ақпан 2025). Тексерілді, 24 ақпан 2025.
  116. ↑ Израиль наносит массированный ракетный удар по Сирии - Газета.Ru | Новости (орыс.). Газета.Ru. (26 ақпан 2025). Тексерілді, 26 ақпан 2025.
  117. ↑ ВВС Израиля нанесли удары по югу Сирии (орыс.). Коммерсантъ. (26 ақпан 2025). Тексерілді, 26 ақпан 2025.
  118. ↑ ВВС Израиля нанесли удар к югу от Дамаска (орыс.). Казинформ. (26 ақпан 2025). Тексерілді, 26 ақпан 2025.
  119. ↑ Israel's military is told to prepare to defend a Druze community outside Syria's capital (ағыл.). AP News. (1 наурыз 2025). Тексерілді, 6 наурыз 2025.
  120. ↑ Netanyahu tells IDF to protect 'Druze village amid clashes with terrorist' Syrian forces (ағыл.). The Jerusalem Post | JPost.com. (1 наурыз 2025). Тексерілді, 6 наурыз 2025.
  121. ↑ Qatar, Saudi Arabia, Iraq condemn Israel’s ‘dangerous’ land grab in Syria. Al Jazeera. (9 желтоқсан 2024). Тексерілді, 10 желтоқсан 2024.
  122. ↑ Egypt, Daily News Egypt condemns Israeli seizure of Syrian demilitarised zone (ағыл.). Dailynewsegypt. (9 желтоқсан 2024). Тексерілді, 9 желтоқсан 2024.
  123. ↑ Qatar Strongly Condemns Israeli Seizure of Buffer Zone with Syria (ағыл.). www.qna.org.qa. Тексерілді, 9 желтоқсан 2024.
  124. ↑ Government denounces Israel's seizure of Golan buffer zone (ағыл.). Jordan Times. (9 желтоқсан 2024). Тексерілді, 10 желтоқсан 2024.
  125. ↑ Iraq condemns Israel's seizure of Syrian lands as “blatant violation” of international law (ағыл.). Shafaq News. Тексерілді, 9 желтоқсан 2024.
  126. ↑ Iran condemns ‘violation’ of law after Israeli incursion into Golan buffer zone (ағыл.). Al Arabiya English. (10 желтоқсан 2024). Тексерілді, 10 желтоқсан 2024.
  127. ↑ Uras, Federica Marsi,Umut Blasts rock Damascus as Israel launches ‘largest air attack in history’ (ағыл.). Al Jazeera. Тексерілді, 10 желтоқсан 2024.
  128. ↑ Reuters and ToI Staff Saudi Arabia claims Israel undermining Syria’s security with buffer zone seizure (ағыл.). www.timesofisrael.com. Тексерілді, 9 желтоқсан 2024.
  129. ↑ Presse, AFP-Agence France Israel Incursion Into Syria Must Be 'Temporary': US (ағыл.). www.barrons.com. Тексерілді, 10 желтоқсан 2024.
  130. ↑ UAE strongly condemns Israel's seizure of Golan Heights Buffer Zone (ағыл.). gulfnews.com. (10 желтоқсан 2024). Тексерілді, 11 желтоқсан 2024.
  131. ↑ Pakistan strongly condemns Israeli aggression against Syria, illegal seizure of territory (ағыл.). (10 желтоқсан 2024). Тексерілді, 11 желтоқсан 2024.
  132. ↑ Agencies, Daily Sabah with Türkiye joins regional countries to condemn Israel’s Syria invasion (ағыл.). Daily Sabah. (10 желтоқсан 2024). Тексерілді, 11 желтоқсан 2024.
  133. ↑ Turkey condemns Israel’s ‘occupation mentality’ after advance into Syria (ағыл.). Al Arabiya English. (10 желтоқсан 2024). Тексерілді, 11 желтоқсан 2024.
  134. ↑ AFP and ToI Staff France urges Israel to withdraw from Syria buffer zone, ‘respect Syria’s sovereignty’ (ағыл.). www.timesofisrael.com. Тексерілді, 11 желтоқсан 2024.
  135. ↑ Политолог объяснил, чем опасны для Израиля сирийские повстанцы - Газета.Ru | Новости (орыс.). Газета.Ru. (9 желтоқсан 2024). Тексерілді, 9 желтоқсан 2024.
  136. ↑ Al Jazeera English What are Israel's plans in Syria and claims by far-right ministers to Damascus? | Inside Story. (9 желтоқсан 2024). Тексерілді, 11 желтоқсан 2024.