Қоректену тізбегі және пирамидалар

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

Қоректену тізбегі және пирамидалар Қоректену тізбектері - бір-бірімен қорек - тұтынушы қатынасымен байланысқан өсімдіктер, жануарлар, саңырауқұлақтар мен микроорганизмдер түрлерінің энергия ауысып отыратын қатары. Энергияның ауысып отыруы ұсақ организмдерді ірі организмдермен жеуі дегенді білдіреді. Қоректену тізбектері көп жағдайда өсімдііктерден басталып, жануарлармен аяқталып отырады.
== Қоректену тізбегінің жалғамалы тізбегі ==
Продуценттер немесе өндірушілер қорек тізбегінің бірінші жеңгейінде тұрады. Бұл организмдер күн сәулесі қуатының, көміртегі қос қышқылы және судың көмегімен қорек көзін немесе қант өндіреді.
Консументтер немесе тұтынушылар - қорек өндіруге қабілетсіз және оны өндірушілердің өзімен қоректену арқылы азық табатын организмдер.
Редуценттер - бұл өлі органикалық заттармен қоректенетін ыдыратушы организмдер. Бұған бактериялар мен саңырауқұлақтар жатады. Олар күрделі органикалық заттарды неғұрлым жай элементтерге ыдыратады.
== Қоректену тізбегінің трофикалық деңгейлері ==
Трофикалық немесе қоректік деңгейлер - бұл азық тізбегінің үзіктері.
Жасыл өсімдіктер немесе продуценттер бірінші трофикалық деңгейге жатады
Бірінші қатар консументтері немесе шөпқоректілер екінші трофикалық деңгейге, екінші қатар консументтері немесе етқоректі жануарлар үшінші трофикалық қатарға жатады
Талғаусыз қоректілер немесе өсімдікермен де, жануарлармен де қоректенетін жануарлар екінші және үшінші деңгейге жатады
Екінші қатарлы етқоректілер төртінші трофикалық деңгейге жатады.
== Трофикалық тізбектегі қуат ағыны ==
Қоректену тізбектегі қуат бір деңгейден екінші деңгейге тірі организмдер арқылы ауысады. Күн көмірсу бөдетін өсімдіктерді жарық қуатымен қамтамасыз етеді. Көміртегінің көпшілігі метаболизмге қатысады. Қалған қуат биомассаға айналады және тірі организмдердің талшықтарына сақталады. Сақталған қуат келесі деңгейлерге ауысады. Бұл деңгейлерде қуаттың көбі тыныс алу кезіндегі жылу шығаруға жұмсалса, бір бөлігі қайтадан жаңа биомассаға айналады
== Құрлықтағы қоректену тізбегі ==
Құрлықтағы қоректену тізбегі төменгі деңгейдегі өсімдіктер мен жәндіктерден тұрады, олармен неғұрлы үлкен жануарлар қоректенеді. Адам осы тізбектің ең шыңында тұр. Адамдар көптеген өсімдіктерді және жануарларды қорек етеді

Дереккөздер[өңдеу]