Мазмұнға өту

Қырғызстанның әкімшілік бөлінісі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет

Қырғызстанның аумақтық-әкімшілік бөлінісі 3 деңгейден тұрады. Бірінші деңгейге 7 облыс және 2 республикалық маңызы бар қала кіреді. Облыстар 40 аудан және 12 облыстық маңызы бар қалаларға бөлінген. Республикалық маңызы бар Бішкек қаласы 4 қалаішілік ауданға (Ленин, Октябрь, Первомай, Свердлов) бөлінеді. Облыс аудандары ауылдық округтерге (аймақтарға) (қыр. айыл аймагы) бөлінеді. Ауылдық округтер (аймақтар) ауылдарға (қыр. айыл) бөлінеді.[1]

Бірінші деңгейдегі әкімшілік-аумақтық бірліктер

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Облыстар мен республикалық бағынышты қалалары

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Облыс Әкімшілік орталығы Аудандар саны Халқы (2011[2]),
адам.
Ауданы,
км²
Тығыздығы,
ад./км²
Қазақша атауы Қырғызша атауы
Республикалық бағынышты қала
1 Бішкек қаласы Бишкек шаары 4 859 800 170 5057,65
2 Ош қаласы Ош шаары жоқ 255 800 18,5 13827,03
Облыстар
3 Баткен облысы Баткен облусу Баткен 3 441 100 17 000 25,95
4 Жалалабат облысы Жалал-Абад облусу Жалалабат 8 1 036 700 33 700 30,76
5 Ыстықкөл облысы Ысык-Көл облусу Қарақол 5 444 500 43 100 10,31
6 Нарын облысы Нарын облусу Нарын 5 262 100 45 200 5,80
7 Ош облысы Ош облусу Ош 7 1 130 900 29 200 38,73
8 Талас облысы Талас облусу Талас 4 231 800 11 400 20,33
9 Шу облысы Чүй облусу Бішкек 8 814 900 20 200 40,34
Барлығы445 477 600199 988,527,39

Төменгі әкімшілік-аумақтық бірліктері

[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Баткен облысы

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
КартасыҚазақша
атауы
Қырғызша
атауы
Халқы
2010, мың.адам.[3]
Бағынышты ауылдық аймақтары,
қалалары және қала типті елді-мекендері [4].
Баткен ауданыБаткен району71,0Ақсай а.а., Ақтатыр а.а., Дария а.а., Қарабақ а.а., Қарабұлақ а.а., Қыштұт а.а., Самарқандек а.а., Субасы а.а., Төрткүл а.а.
Қадамжай ауданыКадамжай району159,1Айдаркен қ., Қадамжай қ., Абсамат Масалиев а.а., Ақтұрпақ а.а., Алға а.а., Бірлік а.а., Көтерме а.а., Қырғызқыстақ а.а., Майдан а.а., Марказ а.а., Оразбеков а.а., Совет а.а., Үшқорған а.а., Халмион а.а., Чаувай а.а.
Лейлек ауданыЛейлек району118,4Раззақов қ, Ақсу а.а., Бескент а.а., Жаңажер а.а., Қатраң а.а., Құлынды а.а., Лейлек а.а., Марғұн а.а., Сүмбіле а.а., Тоғызбұлақ а.а.
Баткен қаласыБаткен шаары20,0
Қызылқия қаласыКызыл-Кыя шаары44,4
Сүлікті қаласыСүлүктү шаары20,9Восточный кенті

Жалалабат облысы

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
КартасыҚазақша
атауы
Қырғызша
атауы
Халқы
2010, мың.адам.[3]
Бағынышты ауылдық аймақтары,
қалалары және қала типті елді-мекендері[4].
Ақсы ауданыАксы району114,5Керуен қ., Авлетим а.а., Ақжол а.а., Ақсу а.а., Жаңажол а.а., Жергетал а.а., Қаражығаш а.а., Қарасу а.а., Қасқасу а.а., Қызылту а.а., Мавлянов а.а., Назарлиев а.а.
Алабұқа ауданыАла-Бука району88,3Аққорған а.а., Ақтам а.а., Алабұқа а.а., Көксерек а.а., Көктас а.а., Өрікті а.а., Первомай а.а., Төрегелді Балтағұлов а.а.
Базарқорған ауданыБазар-Коргон району145,0Ақман а.а., Арстанбап а.а., Базарқорған а.а., Бесікжон а.а., Кеңес а.а., Қызылүңгір а.а., Моғол а.а., Сайдықұм а.а., Талдыбұлақ а.а.
Наукен ауданыНоокен району118,3Қошқарата қ., Арал а.а., Бүргенді а.а., Достық а.а., Масы а.а., Момбеков а.а., Науқат а.а., Сақалды а.а., Шайдан а.а.
Созақ ауданыСузак району245,0Көкжаңғақ қ., Бағыс а.а., Барпы а.а., Қараалма а.а., Қарадария а.а., Көкарт а.а., Құрманбек а.а., Қызкөл а.а., Қызылту а.а., Ленин а.а., Сайпидин Атабеков а.а., Созақ а.а., Тасбұлақ а.а., Ырыс а.а.
Тоғызтарау ауданыТогуз-Торо району22,3Атай а.а., Қарғалық а.а., Көкиірім а.а., Сарыбұлың а.а., Тоғызтарау а.а.
Тоқтағұл ауданыТоктогул району87,6Тоқтағұл қ., Абды Сүйерқұлов а.а., Аралбаев а.а., Белалды а.а., Жаңажол а.а., Кетпентөбе а.а., Қызылөзгеріс а.а., Никчесай а.а., Сарықамыс а.а., Үштерек а.а., Шолпаната а.а.
Шатқал ауданыЧаткал району22,8Сұмсар а.а., Терексай а.а., Қанышқия а.а., Шатқал а.а.
Манас қаласыМанас98,5
Қарақол қаласыКара-Көл22,7Кетпентөбе кенті
Майлысу қаласыМайлуу-Суу22,9Көктас кенті
Таскөмір қаласыТаш-Көмүр35,3Қызылжар кенті, Самалдысай кенті

Нарын облысы

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
КартасыҚазақша
атауы
Қырғызша
атауы
Халқы
2010, мың. адам.[3]
Бағынышты ауылдық аймақтары,
қалалары және қала типті елді-мекендері[4]
Ақдала ауданыАк-Талаа району30,9Ақдала а.а., Ақши а.а., Баетов а.а., Жаңаталап а.а., Жергетал а.а., Қарабүрген а.а., Көкжар а.а., Қоңаршақ а.а., Қостөбе а.а., Қызылбелес а.а., Терек а.а., Тоғалақмолда а.а., Үгіт а.а.
Атбасы ауданыАт-Башы району49,5Ақжар а.а., Ақдала а.а., Ақмойын а.а., Ақмұз а.а., Атбасы а.а., Аша-Қайыңды а.а., Басқайыңды а.а., Қазыбек а.а., Қарақойын а.а., Қарасу а.а., Талдысу а.а.
Жұмғал ауданыЖумгал району40,8Байзақ а.а., Басқуғанды а.а., Жұмғал а.а., Қабақ а.а., Көкой а.а., Құйыршық а.а., Қызылжұлдыз а.а., Сүйімбаев а.а., Түгелсай а.а., Чаек а.а., Чоңтөбе а.а.
Қошқар ауданыКочкор району58,8Аққия а.а., Қарасу а.а., Көкжар а.а., Қошқар а.а., Қостөбе а.а., Құмтөбе а.а., Сарыбұлақ а.а., Семізбел а.а., Соңкөл а.а., Далабұлақ а.а., Шолпан а.а.
Нарын ауданыНарын району44,4Аққұдық а.а., Достық а.а., Төбелі а.а., Жанбұлақ а.а., Жергетал а.а., Қазанқұйған а.а., Қарақұжыр а.а., Мыңбұлақ а.а., Онарша а.а., Ортақ а.а., Сарыой а.а., Ұшқын а.а., Шетнұра а.а., Еңбекдала а.а., Еңбекшіл а.а.
Нарын қаласыНарын34,9
КартасыҚазақша
атауы
Қырғызша
атауы
Халқы
2010, мың. адам.[3]
Бағынышты ауылдық аймақтары,
қалалары және қала типті елді-мекендері[4]
Алай ауданыАлай району73,3К. Белебаев атындағы а.а., Будалы а.а., Бүлелі а.а., Гүлше а.а., Жаңаалай а.а., Жосалы а.а., Қоңыртөбе а.а., Қабыланқол а.а., Қорыл а.а., Ленин а.а., Сарымоғол а.а., Сарытас а.а., Талдысу а.а., Үштөбе а.а.
Араван ауданыАраван району107,4Алля Анаров а.а., Керметау а.а., Маңғыт а.а., Нұрабад а.а., С. Юсупов а.а., Түйемойын а.а., Тепеқорған а.а., Шекабад а.а.
Қарақұлжа ауданыКара-Кулжа району87,9Алайкуу а.а., Қапшығай а.а., Қарағұз а.а., Қарақошқар а.а., Қарақұлжа а.а., Қасқажол а.а., Кеңес а.а., Қызылжар а.а., Ойтал а.а., Сарыбұлақ а.а., Чалмин а.а., Ылайтал а.а.
Қарасу ауданыКара-Суу району353,2Қарасу қ, Ақтас а.а., Жаңаарық а.а., Жуас а.а., Каттаталдық а.а., Қашқарқыстақ а.а., Қызылқыстақ а.а., Қызылсу а.а., Мады а.а., Нариманов а.а., Отызадыр а.а., Папан а.а., Савай а.а., Сарай а.а., Сарықолат а.а., Төлейкен а.а., Шарқ а.а.
Науқат ауданыНоокат району239,6Науқат қ., Бел а.а., Гүлстан а.а., Жаңанауқат а.а., Тоқтамат Зулпуев атындағы а.а, Исанов а.а., Қаратас а.а., Кеңес а.а., Көкбел а.а., Құлатов а.а., Қызылоктябрь а.а., Қырғызата а.а., Мирмахмудов а.а., Найман а.а., Онекібел а.а., Төлес а.а., Ынтымақ а.а.
Өзген ауданыӨзгөн району231,1Өзген қ, Ақжар а.а., Алтынбұлақ а.а., Бастөбе а.а., Денбұлақ а.а., Жалпақтас а.а., Жыланды а.а., Заргер а.а., Жазы а.а., Ирексу а.а., Қаратас а.а., Қарауыл а.а., Көлдік а.а., Құрбас а.а., Қызылоктябрь а.а., Қызылтау а.а., Мырзаәке а.а., Саламалик а.а., Төрткөл а.а., Чаңгет а.а.
Чоң Алай ауданыЧоң-Алай району25,4Жекенді а.а., Қасқасу а.а., Чоңалай а.а.

Талас облысы

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
КартасыҚазақша
атауы
Қырғызша
атауы
Халқы
2010, мың. адам.[3]
Бағынышты ауылдық аймақтары,
қалалары және қала типті елді-мекендері[4]
Бақайата ауданыБакай-Ата району44,6Ақтөбе а.а., Ақназаров а.а., Баутерек а.а., Кеңарал а.а., Бақайата а.а., Мыңбұлақ а.а., Өзгеріс а.а., Орас а.а., Шадықан а.а.
Айтматов ауданыАйтматов району58,5Ақши а.а., Аманбаев а.а., Бақайыр а.а., Бақиян а.а., Бейсеке а.а., Қарабура а.а., Көксай а.а., Маймақ а.а., Шолпанбай а.а., Шекер а.а.
Манас ауданыМанас району33,1Қайыңды а.а., Қырғызстан а.а., Май а.а., Покровка а.а., Үшқорған а.а.
Талас ауданыТалас району59,7Айдаралиев а.а., Арал а.а., Бекмолда а.а., Бердіке батыр а.а., Жергетал а.а., Долан а.а., Қалба а.а., Қарасу а.а., Көкой а.а., Қуғанды а.а., Нұржанов а.а., Өміралиев а.а., Османқұлов а.а.
Талас қаласыТалас33,1
КартасыҚазақша
атауы
Қырғызша
атауы
Халқы
2010, мың. адам.[3]
Бағынышты ауылдық аймақтары,
қалалары және қала типті елді-мекендері[4]
Аламүдін ауданыАламүдүн району149,9Ақтөбе а.а., Алаарша а.а., Аламүдін а.а., Арасан а.а., Бәйтік а.а., Васильевка а.а., Гроздь а.а., Қараағаш а.а., Көкжар а.а., Лебединовка а.а., Ленин а.а., Маёвка а.а., Төменгі Алаарша а.а., Октябрь а.а., Пригородное а.а., Тастөбе а.а., Тасмойнақ а.а.
Жайыл ауданыЖайыл району93,3Қарабалта қ, Ақбасат а.а., Жайыл а.а., Қарасу а.а., Красновосточный а.а., Қызылдиқан а.а., Полтавка а.а., Сарыбұлақ а.а., Сарықау а.а., Сосновка а.а., Степное а.а., Сусамыр а.а., Талдыбұлақ а.а.
Кемин ауданыКемин району44,3Борлы кенті, Кемин қ., Орловка қ., А. Дүйсеев а.а., Алмалы а.а., Боралдай а.а., Жаңаалыс а.а., Ильич а.а., Қарабұлақ а.а., Көкойрақ а.а., Қызылоктябрь а.а., Үлкенкемин а.а., Шымқорған а.а.
Мәскеу ауданыМосква району84,8Ақсу а.а., Александровка а.а., Бестерек а.а., Беловодское а.а., Первомай а.а., Петровка а.а., Предтеченка а.а., Садовый а.а., Сретенка а.а., Төлек а.а., Целинный а.а., Чапаев а.а.
Панфилов ауданыПанфилов району41,8Қайыңды қ., Вознесеновка а.а., Құрама а.а., Күрпілдек а.а., Орта а.а., Фрунзе а.а., Шалдыбар а.а.
Соқылық ауданыСокулук району159,7Шопоков қ, Асылбас а.а., Атбасы а.а., Военно-Антоновка а.а., Гавриловка а.а., Жаңажер а.а., Жаңамақта а.а., Қайназарова а.а., Крупская а.а., Камышановка а.а., Күнту а.а., Қызылту а.а., Төменгішу а.а., Новопавловка а.а., Орақ а.а., Первомай а.а., Саз а.а., Соқылық а.а., Төсбұлақ а.а., Фрунзе а.а.
Шу ауданыЧүй району47,7Ақбесін а.а., Бұрана а.а., Ибраимов а.а., Искра а.а., Кегеті а.а., Қосқорған а.а., Онбіржылға а.а., Сайлық а.а., Шу а.а., Шамшы а.а.
Ыстықата ауданыЫсык-Ата району133,0Қант қ, Аққұдық а.а., Бірлік а.а., Жиек а.а., Ивановка а.а., Интернационал а.а., Ыстықата а.а., Кеңбұлың а.а., Қошқарбаев а.а., Красная Речка а.а., Логвиненко а.а., Люксембург а.а., Милянфан а.а., Сынтас а.а., Новопокровка а.а., Нұрманбет а.а., Тұз а.а., Ұзынқыр а.а., Юрьевка а.а.
Тоқмақ қаласыТокмок53,7

Ыстықкөл облысы

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
КартасыҚазақша
атауы
Қырғызша
атауы
Халқы
2010, мың.адам.[3]
Бағынышты ауылдық аймақтары,
қалалары және қала типті елді-мекендері[4].
Ақсу ауданыАк-Суу району63,9Ақбұлың а.а., Ақши а.а., Бөрібас а.а., Жырғалаң а.а., Қаражал а.а., Қарақол а.а., Керегетас а.а., Бозұшық а.а., Октябрь а.а., Отрадное а.а., Тепкен а.а., Теплоключенка а.а., Шелпек а.а., Еңілшек а.а.
Жетіөгіз ауданыЖети-Өгүз району82,5Ақтөбе а.а., Ақширақ а.а., Алдашев а.а., Барысқауын а.а., Дарқан а.а., Жарғылшақ а.а., Жетіөгіз а.а., Қызылсу а.а., Липенка а.а., Орғашар а.а., Светлая Поляна а.а., Тамға а.а., Ырдық а.а.
Ыстықкөл ауданыЫсык-Көл району76,0 Шолпаната қ., Абдрахманов а.а., Ананьево а.а., Бостері а.а., Қараой а.а., Құмбел а.а., Өрік а.а., Семёнов а.а., Тамшы а.а., Темір а.а., Торыайғыр а.а., Үлкен Сарыой а.а.
Тоң ауданыТоң району49,4Ақтерек а.а., Болат Мәмбетов а.а., Қажысай а.а., Көлтөр а.а., Көкмойнақ а.а., Күншығыс а.а., Төрткүл а.а., Тоң а.а., Ұлақол а.а.
Түп ауданыТүп району59,2Ақбұлақ а.а., Ақбұлың а.а., Арал а.а., Ыстықкөл а.а., Қарасаев а.а., Құтырғы а.а., Михайловка а.а., Сантас а.а., Сарыбұлақ а.а., Талдысу а.а., Тоғызбұлақ а.а., Түп а.а., Үлкентас а.а.
Балықшы қаласыБалыкчы43,2Ортатоғай кенті
Қарақол қаласыКаракол67,1Пристань-Пржевальск кенті

Дереккөздер

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
  1. Қырғызстан Республикасының әкімшілік-аймақтық және аймақтық бірліктерінің белгілеу мемлекеттік классасификаторы = Кыргыз Республикасынын администрациялык-аймактык жана аймактык бирдиктердин объектилерин белгилөө тутумунун мамлекеттик классификатору  Бішкек: Қырғыстан Республикасының ұлттық статистика комитеті, 2012. — 88 б.
  2. 1 қаңтардағы тұрғылықты халық саны. Кыргызстан. Тексерілді, 31 наурыз 2012.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 Қырғыстан Республикасының демографиялық жылнамасы 2006-2010 жж  Бішкек: Қырғыстан Республикасының Ұлттық статистика комитеті, 2011. — 346 б.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Қырғыз Республикасының әкімшілік-аймақтық және аймақтық бірліктерінің белгілеу мемлекеттік классасификаторы = Кыргыз Республикасынын администрациялык-аймактык жана аймактык бирдиктердин объектилерин белгилөө тутумунун мамлекеттик классификатору  Бішкек: Қырғыстан Республикасының ұлттық статистика комитеті, 2012. — 88 б.