Үздік деректі толықметражды фильм үшін Оскар сыйлығы
| Үздік деректі толықметражды фильм үшін Оскар сыйлығы | |
|---|---|
| |
| 2026 жылғы жеңімпаз:Ешкім мырза Путинге қарсы | |
| Шынайы атауы | ағылш. Academy Award for Best Documentary Feature Film |
| Мемлекет |  АҚШ
|
| үшін марапатталады | үздік деректі толықметражды фильм |
| Негіздеуші | Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы |
| Жағдайы | белсенді |
| Негізделді | 1942 |
| Алғашқы иегері | «Черчилльдің аралдары» (1942) |
| Соңғы иегері | «Ешкім мырза Путинге қарсы» (2026) |
| Сайты | oscars.org |
Үздік деректі толықметражды фильм үшін Оскар сыйлығы (ағылш. Academy Award for Best Documentary Feature Film) — Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясының 1942 жылдан бастап жыл сайын үздік деректі туындыларға беретін беделді марапаты.
1942 жылы бұл санаттағы алғашқы марапаттар «Кукан» (Kukan) және «Бүгінгі түннің нысанасы» (Target for Tonight) фильмдеріне Арнайы жүлде ретінде табысталды.[1] Содан бері, 1946 жылды есептемегенде, бұл марапат жыл сайын конкурстық негізде тұрақты түрде беріліп келеді.[2] Барлық жеңімпаз фильмдердің және номинанттардың басым бөлігінің көшірмелері Академияның фильмдер мұрағатында сақтаулы.[3]
Бұл санатта нақты оқиғаларға, зерттеулерге және шынайы өмір бейнелеріне негізделген, ұзақтығы 40 минуттан асатын фильмдер бақ сынайды.
1943 жылы толықметражды және қысқаметражды деректі фильмдер үшін бірыңғай ортақ номинация болды. 1944 жылдан бастап бұл санаттар екіге бөлінді. Теориялық тұрғыдан деректі фильмдер «Үздік фильм» номинациясына да үміткер бола алады, бірақ іс жүзінде осы уақытқа дейін бірде-бір деректі туынды бұл санатта тіпті номинацияға да іліккен емес (Мысалы, 2004 жылы америкалық «Фаренгейт 9/11» деректі фильмі Канн фестивалінің ең жоғары марапаты — «Алтын пальма бұтағына» лайық деп танылды).
Деректі фильмдердің «Үздік фильм» номинациясына өте алмауы — кино әлеміндегі ең көп талқыланатын тақырыптардың бірі. Соңғы жылдары «Мұхиттағы менің мұғалімім» немесе «Мариупольдегі 20 күн» сияқты фильмдердің танымалдылығы бұл мәселені қайта күн тәртібіне шығарды.
Жеңімпаздар және номинанттар тізімі
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Лауреаттар осы түспен белгіленген.
1943—1950
[өңдеу | қайнарын өңдеу]| Жыл | Фильм | Түпнұсқа атауы | Номинант(тар) |
|---|---|---|---|
| 1943 (15-ші) [note 1] |
Мидуэй шайқасы | The Battle of Midway | Джон Форд (АҚШ Әскери-теңіз күштері) |
| Кокода шебі! | Kokoda Front Line! | Кен Г. Холл (Австралия ақпараттық бюросы) | |
| Мәскеу тойтарыс береді | Moscow Strikes Back | Арткино (КСРО) | |
| Соғысқа кіріспе | Prelude to War | Фрэнк Капра (АҚШ Әскери ақпарат басқармасы) | |
| Африка: Жеңіске кіріспе | Africa, Prelude to Victory | «Уақыт шеруі» (The March of Time) | |
| Жауынгерлік есеп | Combat Report | АҚШ армиясының байланыс әскері | |
| Сағат бойынша бағындыру | Conquer by the Clock | Фредерик Ульман кіші және Славко Воркапич | |
| Жартышарды тұрғызған дән | The Grain That Built a Hemisphere | Уолт Дисней | |
| Фермер Генри Браун | Henry Browne, Farmer | АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігі | |
| Шекарадан жоғары | High Over the Borders | Канада ұлттық кинокеңесі | |
| Шығыстағы үлкен бәс | High Stakes in the East | Нидерланд ақпарат бюросы | |
| Жауынгер Қытайдың ішінде | Inside Fighting China | Канада ұлттық кинокеңесі | |
| Бұл — бәріміздің соғысымыз | It's Everybody's War | АҚШ Әскери ақпарат басқармасы | |
| Британияны тыңдаңыз | Listen to Britain | Британия ақпарат министрлігі | |
| Кішкентай Бельгия | Little Belgium | Бельгия ақпарат министрлігі | |
| Кішкентай бостандық аралдары | Little Isles of Freedom | Виктор Столофф және Эдгар Лоу | |
| Мистер Көпсөйлегіш | Mr. Blabbermouth | АҚШ Әскери ақпарат басқармасы | |
| Мистер Гардения Джонс | Mr. Gardenia Jones | АҚШ Әскери ақпарат басқармасы | |
| Жаңа рух | The New Spirit | Уолт Дисней | |
| Жеңіс бағасы | The Price of Victory | Уильям Х. Пайн | |
| Кеме дүниеге келді | A Ship Is Born | АҚШ Сауда флоты | |
| Жиырма бір миль | Twenty-One Miles | Британия ақпарат министрлігі | |
| Біз өлуден бас тартамыз | We Refuse to Die | Уильям С. Томас | |
| Ақ бүркіт | The White Eagle | Concanen Films | |
| Қанаттарыңды қатайт | Winning Your Wings | АҚШ Әскери-әуе күштері | |
| 1944 (16-шы) [note 2] |
Шөлдегі жеңіс | Desert Victory | Британия ақпарат министрлігі |
| Отпен шоқыну | Baptism of Fire | АҚШ армиясы | |
| Ресей үшін шайқас | The Battle of Russia | АҚШ Әскери департаменті | |
| Алеут аралдарынан есеп | Report from the Aleutians | АҚШ армиясының киноқызметі | |
| Әскери департаменттің есебі | War Department Report | АҚШ Стратегиялық қызметтер басқармасы | |
| 1945 (17-ші) |
Жауынгер ханым | The Fighting Lady | Эдвард Стейхен (АҚШ Әскери-теңіз күштері) |
| Жаудың жауап алуына қарсылық көрсету | Resisting Enemy Interrogation | АҚШ Әскери-әуе күштері | |
| 1946 (18-ші) |
Шынайы даңқ | The True Glory | Ұлыбритания мен АҚШ үкіметтері |
| Соңғы бомба | The Last Bomb | АҚШ Әскери-әуе күштері | |
| 1948 (20-шы) |
Өлім жобасы | Design for Death | Сид Роджелл, Терон Варт және Ричард Флейшер |
| Медицинаға саяхат | Journey into Medicine | АҚШ Мемлекеттік департаменті | |
| Әлем бай | The World Is Rich | Пол Рота | |
| 1949 (21-ші) |
Құпия өлке | The Secret Land | Орвилл О. Далл |
| Жақ ашпайтын адам | The Quiet One | Дженис Лоеб | |
| 1950 (22-ші) |
Удидегі таң | Daybreak in Udi | Crown Film Unit |
| Кэндзи үйіне оралады | Kenji Comes Home | Пол Ф. Херд |
1951—1960
[өңдеу | қайнарын өңдеу]| Жыл | Фильм | Түпнұсқа атауы | Номинант(тар) |
|---|---|---|---|
| 1951 (23-ші) |
Титан: Микеланджело хикаясы | The Titan: Story of Michelangelo | Роберт Снайдер |
| Осы қолдармен | With These Hands | Джек Арнольд және Ли Гудман | |
| 1952 (24-ші) |
Кон-Тики | Kon-Tiki | Олле Нордемар |
| Мен ФБР үшін коммунист болдым | I Was a Communist for the F.B.I. | Брайан Фой | |
| 1953 (25-ші) |
Бізді қоршаған теңіз | The Sea Around Us | Ирвин Аллен |
| Алдамшылар | The Hoaxters | Дор Шэри | |
| Навахо | Navajo | Холл Бартлетт | |
| 1954 (26-шы) |
Тірі шөл | The Living Desert | Уолт Дисней |
| Эверестті бағындыру | The Conquest of Everest | Джон Тейлор, Леон Клор және Грэхем Тарп | |
| Патшайымның тәж кию рәсімі | A Queen Is Crowned | Каслтон Найт | |
| 1955 (27-ші) |
Жоғалып бара жатқан прерия | The Vanishing Prairie | Уолт Дисней |
| Стратфорд хикаясы | The Stratford Adventure | Гай Гловер | |
| 1956 (28-ші) |
Хелен Келлер өз тарихында | Helen Keller in Her Story | Нэнси Гамильтон |
| Жүрек жылытатын жота | Crèvecoeur | Рене Рисашер | |
| 1957 (29-шы) |
Үнсіз әлем | Le Monde du silence | Жак-Ив Кусто |
| Жалаңаш көз | The Naked Eye | Луис Клайд Стоумен | |
| Таулар қалқыған жерде | Where Mountains Float | Данияның үкіметтік фильмдер комитеті | |
| 1958 (30-шы) |
Альберт Швейцер | Albert Schweitzer | Джером Хилл |
| Бауэриде | On the Bowery | Лайонел Рогозин | |
| Тореро! | Torero! | Мануэль Барбачано Понсе | |
| 1959 (31-ші) |
Ақ сахара | White Wilderness | Бен Шарпстин |
| Антарктика арқылы өту | Antarctic Crossing | Джеймс Карр | |
| Жасырын әлем | The Hidden World | Роберт Снайдер | |
| Психиатриялық күтім | Psychiatric Nursing | Натан Цукер | |
| 1960 (32-ші) |
Серенгети өлмеуі тиіс | Serengeti darf nicht sterben | Бернхард Гржимек |
| Ғарыш үшін жарыс | The Race for Space | Дэвид Л. Волпер |
1961—1970
[өңдеу | қайнарын өңдеу]| Жыл | Фильм | Түпнұсқа атауы | Номинант(тар) |
|---|---|---|---|
| 1961 (33-ші) |
Ұшатын құйрықты ат | The Horse with the Flying Tail | Ларри Лансбург |
| Жұмақтағы бүлікші | Rebel in Paradise | Роберт Д. Фрейзер | |
| 1962 (34-ші) |
Аспан жоғарыда, лай төменде | Le Ciel et la Boue | Артур Кон және Рене Лафуит |
| Ұлы Олимпиада | La Grande Olimpiade | XVII Олимпиада ойындарын ұйымдастыру комитеті | |
| 1963 (35-ші) |
Қара түлкі: Адольф Гитлердің өрлеуі мен құлдырауы | Black Fox | Луис Клайд Стоумен |
| Алворада (Бразилияның өзгеретін бейнесі) | Alvorada | Хуго Нибелинг | |
| 1964 (36-шы) [note 3] |
Роберт Фрост: Әлеммен ғашықтар ерегісі | Robert Frost: A Lover's Quarrel... | Роберт Хьюз |
| Буын мен тізбек | Le Maillon et la Chaine | Поль де Рубэ | |
| Янкилер келе жатыр | The Yanks Are Coming | Маршалл Флаум | |
| 1965 (37-ші) |
Күнсіз әлем | Le Monde sans soleil | Жак-Ив Кусто |
| Ең таңдаулы сағаттар | The Finest Hours | Джек Ле Виен | |
| Қарашадағы төрт күн | Four Days in November | Мел Стюарт | |
| Адамдық Голландия | Alleman | Берт Ханстра | |
| 14-18 | 14-18 | Жан Аурель | |
| 1966 (38-ші) |
Элеонора Рузвельт хикаясы | The Eleanor Roosevelt Story | Сидни Глейзер |
| Арденн шайқасы... Өжет мылтықтар | The Brave Rifles | Лоуренс Э. Маскотт | |
| Форт-Роуд көпірі | The Forth Road Bridge | Питер Миллс | |
| Менің халқымды жібер | Let My People Go | Маршалл Флаум | |
| Мадридте өлу | Mourir à Madrid | Фредерик Россиф | |
| 1967 (39-шы) |
Соғыс ойыны | The War Game | Питер Уоткинс |
| Данышпанның бейнесі | The Face of a Genius | Альфред Р. Кельман | |
| Канада тікұшағы | Helicopter Canada | Питер Джонс және Том Дейли | |
| Шынымен де үлкен отбасы | The Really Big Family | Алекс Грассхофф | |
| Тыйым салынған жанартау | Le Volcan Interdit | Гарун Тазиев | |
| 1968 (40-шы) |
Андерсон взводы | La Section Anderson | Пьер Шёндёрффер |
| Фестиваль | Festival | Мюррей Лернер | |
| Өнім | Harvest | Кэрролл Бэллард | |
| Патша хикаясы | A King's Story | Джек Ле Виен | |
| Күйіп кететін уақыт | A Time for Burning | Уильям Джерси | |
| 1969 (41-ші) [note 4] |
Өзіңе саяхат | Journey into Self | Билл Макгоу |
| Азық-түлік мәселесі туралы бірнеше жазба | A Few Notes on Our Food Problem | Джеймс Блю | |
| Аңызға айналған чемпиондар | The Legendary Champions | Уильям Кайтон | |
| Басқа дауыстар | Other Voices | Дэвид Х. Сойер | |
| 1970 (42-ші) |
Артур Рубинштейн – Өмірге құштарлық | L'Amour de la vie | Бернар Шеври |
| Тау қозғалғанға дейін | Before the Mountain Was Moved | Роберт К. Шарп | |
| Шошқа жылында | In the Year of the Pig | Эмиль де Антонио | |
| Мексикадағы Олимпиада | Olimpiada en México | XIX Олимпиада ойындарын ұйымдастыру комитеті | |
| Қасқыр адамдар | The Wolf Men | Ирвин Ростен |
1971—1980
[өңдеу | қайнарын өңдеу]| Жыл | Фильм | Түпнұсқа атауы | Номинант(тар) |
|---|---|---|---|
| 1971 (43-ші) |
Вудсток | Woodstock | Боб Морис |
| Құдайлар арбасы | Chariots of the Gods | Харальд Райнль | |
| Джек Джонсон | Jack Johnson | Джим Джейкобс | |
| Кинг: Фильмдік жазба... Монтгомериден Мемфиске дейін | King: A Filmed Record... | Эли Ландау | |
| Қош бол | Say Goodbye | Дэвид Х. Воуэлл | |
| 1972 (44-ші) |
Хеллстром хроникасы | The Hellstrom Chronicle | Уолон Грин |
| Алясканың жабайы табиғатындағы көл | Alaska Wilderness Lake | Алан Ландсбург | |
| Кез келген жексенбіде | On Any Sunday | Брюс Браун | |
| Ра экспедициялары | The RA Expeditions | Леннарт Эренборг және Тур Хейердал | |
| Өкініш пен аяныш | The Sorrow and the Pity | Марсель Офюльс | |
| 1973 (45-ші) |
Марджо | Marjoe | Ховард Смит және Сара Керночан |
| Маймыл және супер-маймыл | Ape and Super-Ape | Берт Ханстра | |
| Малкольм Икс | Malcolm X | Марвин Уорт және Арнольд Перл | |
| Мэнсон | Manson | Роберт Хендриксен және Лоуренс Меррик | |
| Үнсіз революция | The Silent Revolution | Эккехард Мунк | |
| 1974 (46-шы) |
Ұлы америкалық ковбой | The Great American Cowboy | Кит Меррилл |
| Әрқашан жаңа бастама | Always a New Beginning | Джон Д. Гуделл | |
| Берлин үшін шайқас | Battle of Berlin | Бенгт фон зур Мюлен | |
| Шектен тыс саяхат | Journey to the Outer Limits | Александр Грассхофф | |
| От қабырғалары | Walls of Fire | Гертруда Росс Маркс және Эдмунд Ф. Пенни | |
| 1975 (47-ші) |
Жүрек пен сана | Hearts and Minds | Питер Дэвис және Берт Шнайдер |
| Антония: Әйел портреті | Antonia: A Portrait of the Woman | Джуди Коллинз және Джилл Годмилоу | |
| Сын-қатер... Қазіргі заманғы өнерге тағзым | The Challenge... | Герберт Клайн | |
| 81-ші соққы | The 81st Blow | Жако Эрих, Дэвид Бергман және Хаим Гури | |
| Жабайы және батыл | The Wild and the Brave | Натали Р. Джонс және Юджин С. Джонс | |
| 1976 (48-ші) |
Эвересттен шаңғымен түскен адам | The Man Who Skied Down Everest | Ф. Р. Кроули, Джеймс Хагер және Дейл Хартлеб |
| Калифорниялық Рейх | The California Reich | Уолтер Ф. Паркс және Кит Ф. Критчлоу | |
| Өміріміз үшін күрес | Fighting for Our Lives | Глен Пирси | |
| Ғажайып машина | The Incredible Machine | Ирвин Ростен | |
| Аспанның екінші жартысы: Қытай естеліктері | The Other Half of the Sky | Ширли Маклейн | |
| 1977 (49-шы) |
Харлан округі, АҚШ | Harlan County, U.S.A. | Барбара Коппл |
| Голливуд сот алдында | Hollywood on Trial | Джеймс Гутман және Дэвид Хелперн кіші | |
| Шектен тыс | Off the Edge | Майкл Ферт | |
| Жел адамдары | People of the Wind | Энтони Ховарт және Дэвид Кофф | |
| Жанартау: Малкольм Лоуридің өмірі мен өліміне зерттеу | Volcano | Дональд Бриттейн және Роберт Дункан | |
| 1978 (50-ші) |
ДеБолттар деген кім? Және олар он тоғыз баланы қайдан алды? | Who Are the DeBolts? | Джон Корти, Дэн Макканн және Уоррен Л. Локхарт |
| Театр көшесінің балалары | The Children of Theatre Street | Роберт Дорнхельм және Эрл Мак | |
| Биік шөп циркі | High Grass Circus | Билл Бринд, Торбен Шиолер және Тони Ианзело | |
| Шагалға тағзым: Махаббат түстері | Homage to Chagall | Гарри Раски | |
| Одақ қыздары | Union Maids | Джим Кляйн, Джулия Рейхерт және Майлз Могулеску | |
| 1979 (51-ші) |
Қорқып түзетілгендер! | Scared Straight! | Арнольд Шапиро |
| Ғашықтар желі | The Lovers' Wind | Альбер Ламорис | |
| Саздан жасалған жұмбақ қамалдар | Mysterious Castles of Clay | Алан Рут | |
| Раони | Raoni | Жан-Пьер Дютилло, Барри Уильямс және Мишель Гаст | |
| Сәбилермен және баннерлермен: Әйелдердің төтенше бригадасының хикаясы | With Babies and Banners | Энн Болен, Лин Голдфарб және Лоррейн Грей | |
| 1980 (52-ші) |
Үздік бала | Best Boy | Айра Вол |
| Желдегі ұрпақ | Generation on the Wind | Дэвид А. Вассар | |
| Қашықтықты бағындыру | Going the Distance | Пол Коуэн және Жак Бобет | |
| Өлім алаңы | The Killing Ground | Стив Сингер және Том Пристли | |
| Үйдегі соғыс | The War at Home | Гленн Силбер және Барри Александр Браун |
1981—1990
[өңдеу | қайнарын өңдеу]| Жыл | Фильм | Түпнұсқа атауы | Номинант(тар) |
|---|---|---|---|
| 1981 (53-ші) |
Маодан Моцартқа дейін: Исаак Стерн Қытайда | From Mao to Mozart | Мюррей Лернер |
| Эйджи | Agee | Росс Спирс | |
| Тринитиден кейінгі күн | The Day After Trinity | Джон Х. Элс | |
| Алдыңғы шеп | Front Line | Дэвид Брэдбери | |
| Сары жұлдыз: Еуропадағы еврейлерді қуғындау 1933-45 | The Yellow Star | Бенгт фон зур Мюлен және Артур Кон | |
| 1982 (54-ші) |
Геноцид | Genocide | Арнольд Шварцман және Рабби Марвин Хиер |
| Жел мен тасқынға қарсы: Кубалық одиссея | Against Wind and Tide | Сюзанна Бауман, Пол Нешамкин және Джим Берроуз | |
| Бруклин көпірі | Brooklyn Bridge | Кен Бернс | |
| Түн ортасына сегіз минут қалғанда: Доктор Хелен Калдикотт портреті | Eight Minutes to Midnight | Мэри Бенджамин, Сюзанна Симпсон және Бойд Эстус | |
| Сальвадор: Тағы бір Вьетнам | El Salvador: Another Vietnam | Гленн Силбер және Тете Васконселлос | |
| 1983 (55-ші) |
Тағы бір жоғалған бала | Just Another Missing Kid | Джон Зарицкий |
| Балтадан кейін | After the Axe | Стурла Гуннарссон және Стив Лукас | |
| Бен диірмені | Ben's Mill | Джон Кэрол және Мишель Шалуфур | |
| Біздің суда | In Our Water | Мег Свитцгейбл | |
| Жизель портреті | A Portrait of Giselle | Джозеф Виши | |
| 1984 (56-ші) |
Ол маған билегім келетіндей сезім береді | He Makes Me Feel Like Dancin' | Эмиль Ардолино |
| Қараңғылық балалары | Children of Darkness | Ричард Котук және Ара Чекмаян | |
| Алғашқы байланыс | First Contact | Боб Коннолли және Робин Андерсон | |
| Қару кәсібі | The Profession of Arms | Майкл Брайанс және Тина Вильен | |
| Қызыл түсті көру | Seeing Red | Джеймс Кляйн және Джулия Рейхерт | |
| 1985 (57-ші) |
Харви Милктің уақыты | The Times of Harvey Milk | Роб Эпштейн және Ричард Шмичен |
| Жоғары мектептер | High Schools | Чарльз Гуггенхайм және Нэнси Слосс | |
| Халық атымен | In the Name of the People | Алекс В. Дрехслер және Фрэнк Кристофер | |
| Марлен | Marlene | Карел Дирка және Зеб Браун | |
| Көше тәртібі | Streetwise | Шерил Макколл | |
| 1986 (58-ші) |
Сынbroken Rainbow | Broken Rainbow | Мария Флорио және Виктория Мадд |
| Пласа-де-Майо аналары | Las Madres | Сусана Блауштейн Муньос және Лурдес Портильо | |
| Жасырынған сарбаздар | Soldiers in Hiding | Джафет Ашер | |
| Бостандық мүсіні | The Statue of Liberty | Кен Бернс және Бадди Сквайрс | |
| Аяқталмаған іс | Unfinished Business | Стивен Окадзаки | |
| 1987 (59-шы) |
Арти Шоу: Уақыт — сенде бардың бәрі | Artie Shaw: Time Is All You've Got | Бриджит Берман |
| Америкадағы панасыздар | Down and Out in America | Джозеф Фьюри және Милтон Джастис | |
| Чили: Қашан аяқталады? | Chile: Hasta Cuando? | Дэвид Брэдбери | |
| Исаак Америкада: Исаак Башевис Сингермен саяхат | Isaac in America | Кирк Саймон және Амрам Новак | |
| Апартеид куәгері | Witness to Apartheid | Шэрон И. Софер | |
| 1988 (60-шы) |
Он жылдық түскі ас: Алгонкин дөңгелек үстелінің тапқырлығы мен аңызы | The Ten-Year Lunch | Авива Слезин |
| Сыйлыққа көз тігу: Американың азаматтық құқықтар жылдары | Eyes on the Prize | Кэлли Кроссли және Джеймс А. ДеВинни | |
| Тозақ оты: Хиросимадан келген саяхат | Hellfire: A Journey from Hiroshima | Джон Джакерман және Джон В. Дауэр | |
| Бикини радиосы | Radio Bikini | Роберт Стоун | |
| Уақыт тігісі | A Stitch for Time | Барбара Хербич және Сирил Кристо | |
| 1989 (61-ші) |
Терминус қонақүйі: Клаус Барбидің өмірі мен уақыты | Hôtel Terminus | Марсель Офюльс |
| Ақыл айқайы — Бейерс Ноде: Африканердің сөзі | The Cry of Reason | Роберт Билхаймер және Рональд Микс | |
| Адасып кетейік | Let's Get Lost | Брюс Вебер және Нан Буш | |
| Орындалатын уәделер | Promises to Keep | Джинни Дуррин | |
| Винсент Чиннді кім өлтірді? | Who Killed Vincent Chin? | Рене Таджима-Пенья және Кристин Чой | |
| 1990 (62-ші) |
Ортақ жіптер: Көрпеден алынған хикаялар | Common Threads | Роб Эпштейн және Билл Кутюрье |
| Адам Клейтон Пауэлл | Adam Clayton Powell | Ричард Килберг және Ивонн Смит | |
| Крэк АҚШ: Қоршаудағы округ | Crack USA | Винс ДиПерсио және Уильям Гуттентаг | |
| Бүкіл адамзат үшін | For All Mankind | Ал Райнерт және Бетси Бройлс Брейер | |
| Супер басшы: Эрл Уорреннің өмірі мен мұрасы | Super Chief | Джудит Леонард және Уильям Джерси |
1991—2000
[өңдеу | қайнарын өңдеу]| Жыл | Фильм | Түпнұсқа атауы | Номинант(тар) |
|---|---|---|---|
| 1991 (63-ші) |
Америкалық арман | American Dream | Барбара Коппл және Артур Кон |
| Алпысыншы жылдардағы Беркли | Berkeley in the Sixties | Марк Китчелл | |
| Бомба құрастыру | Building Bombs | Марк Мори және Сьюзан Робинсон | |
| Мәңгілік белсенділер: Авраам Линкольн бригадасы ардагерлерінің хикаялары | Forever Activists | Джудит Монтелл | |
| Уолдо Солт: Сценаристтің саяхаты | Waldo Salt: A Screenwriter's Journey | Роберт Хиллマン және Юджин Корр | |
| 1992 (64-ші) |
Жұлдыздар көлеңкесінде | In the Shadow of the Stars | Элли Лайт және Ирвинг Сараф |
| Жұмыс орнындағы өлім | Death on the Job | Винс ДиПерсио және Уильям Гуттентаг | |
| Түрмедегі мерзім: Үлкен үйдегі өмір | Doing Time | Алан Рэймонд және Сьюзан Рэймонд | |
| Мазасыз ар-ұждан: 1933-1945 жылдардағы Германиядағы Гитлерге қарсылық | The Restless Conscience | Хава Кохав Беллер | |
| Заң бойынша жабайы | Wild by Law | Лоуренс Хотт және Дайан Гэри | |
| 1993 (65-ші) |
Панама алдауы | The Panama Deception | Барбара Трент және Дэвид Каспер |
| Ойымызды өзгерту: Доктор Эвелин Хукердің хикаясы | Changing Our Minds | Дэвид Хаугланд | |
| Кувейт оттары | Fires of Kuwait | Салли Дандас | |
| Азат етушілер: Екінші дүниежүзілік соғыстағы екі майдандағы шайқас | Liberators | Билл Майлз және Нина Розенблюм | |
| Киноға арналған музыка: Бернард Херрманн | Music for the Movies | Маргарет Смилоу және Рома Баран | |
| 1994 (66-шы) |
Мен уәдемін: Стэнтон бастауыш мектебінің балалары | I Am a Promise | Сьюзан Рэймонд және Алан Рэймонд |
| Доктор Питердің хабар тарату таспалары | The Broadcast Tapes of Dr. Peter | Дэвид Паперни және Артур Гинсберг | |
| Тағдыр балалары: Сицилиялық отбасыдағы өмір мен өлім | Children of Fate | Сьюзан Тодд және Эндрю Янг | |
| Жақсылыққа немесе жамандыққа | For Better or For Worse | Дэвид Коллиер және Бетси Томпсон | |
| Штаб | The War Room | Д. А. Пеннебейкер және Крис Хегедус | |
| 1995 (67-ші) |
Майя Лин: Күшті, айқын көрініс | Maya Lin: A Strong Clear Vision | Фрида Ли Мок және Терри Сандерс |
| Қамқор қыздың шағымдары | Complaints of a Dutiful Daughter | Дебора Хоффманн | |
| D-күні: Естеліктер | D-Day Remembered | Чарльз Гуггенхайм | |
| Менің санаымдағы еркіндік | Freedom on My Mind | Конни Филд және Мэрилин Малфорд | |
| Гарлемдегі ұлы күн | A Great Day in Harlem | Джин Бах | |
| 1996 (68-ші) |
Анна Франкты еске алу | Anne Frank Remembered | Джон Блэр |
| Азамат Кейн үшін шайқас | The Battle Over Citizen Kane | Томас Леннон және Майкл Эпштейн | |
| Кішкентай ғажайыптар | Small Wonders | Аллан Миллер және Уолтер Шойер | |
| Хэнк Аарон: Арманға ұмтылу | Hank Aaron: Chasing the Dream | Майкл Толлин және Фредрик Голдинг | |
| Траблсам-Крик: Ортабатыс хикаясы | Troublesome Creek | Жанна Джордан және Стивен Ашер | |
| 1997 (69-шы) |
Біз патша болған кезде | When We Were Kings | Леон Гаст және Дэвид Соненберг |
| Сызық патшасы: Эл Хиршфельд хикаясы | The Line King | Сьюзан У. Драйфус | |
| Мандела | Mandela | Джо Менелл және Ангус Гибсон | |
| Сюзанн Фаррелл: Қол жетпес муза | Suzanne Farrell: Elusive Muse | Энн Белль және Дебора Диксон | |
| Шындықты айт та қаш: Джордж Селдес және америкалық баспасөз | Tell the Truth and Run | Рик Голдсмит | |
| 1998 (70-шы) |
Үйге барар ұзақ жол | The Long Way Home | Марвин Хиер және Ричард Транк |
| 4 кішкентай қыз | 4 Little Girls | Спайк Ли және Сэм Поллард | |
| Айн Рэнд: Өмір сезімі | Ayn Rand: A Sense of Life | Майкл Пакстон | |
| Тік түстер | Colors Straight Up | Мишель Охайон және Джулия Шахтер | |
| Уэйко: Әрекет ережелері | Waco: The Rules of Engagement | Дэн Гиффорд және Уильям Газеки | |
| 1999 (71-ші) |
Соңғы күндер | The Last Days | Джеймс Молл және Кеннет Липпер |
| Дэнсмейкер | Dancemaker | Мэттью Даймонд және Джерри Купфер | |
| Ферма: Ангола, АҚШ | The Farm: Angola, USA | Джонатан Стэк және Лиз Гарбус | |
| Ленни Брюс: Шындықты айтуға ант беремін | Lenny Bruce: Swear to Tell the Truth | Роберт Б. Уайди | |
| Хабарлауға өкінемін | Regret to Inform | Барбара Соннеборн және Джанет Коул | |
| 2000 (72-ші) |
Қыркүйектегі бір күн | One Day in September | Артур Кон және Кевин Макдональд |
| Buena Vista Social Club | Buena Vista Social Club | Вим Вендерс және Ульрих Фельсберг | |
| Шыңғыс блюзі | Genghis Blues | Роко Белич және Адриан Белич | |
| Арқанда | On the Ropes | Нанетт Бурштейн және Бретт Морген | |
| Ішекті аспаптарда сөйлеу | Speaking in Strings | Паола ди Флорио және Лилибет Фостер |
2001—2010
[өңдеу | қайнарын өңдеу]| Жыл | Фильм | Түпнұсқа атауы | Номинант(тар) |
|---|---|---|---|
| 2001 (73-ші) |
Бөгде адамдардың құшағында: Киндертранспорт хикаялары | Into the Arms of Strangers | Марк Джонатан Харрис және Дебора Оппенгеймер |
| Мұра | Legacy | Тод Лендинг | |
| Түннің күнге ұласуы | Long Night's Journey into Day | Дебора Хоффманн және Фрэнсис Рейд | |
| Скоттсборо: Америкалық трагедия | Scottsboro: An American Tragedy | Дэниел Анкер және Барак Гудман | |
| Дыбыс пен қаһар | Sound and Fury | Джош Аронсон және Роджер Вайсберг | |
| 2002 (74-ші) |
Жексенбі күнгі таңертеңгі кісі өлтіру | Murder on a Sunday Morning | Жан-Ксавье де Лестрад және Дени Понсе |
| Жерасты балалары | Children Underground | Эдет Белзберг | |
| Лалидің туыстары: Мақта мұрасы | LaLee's Kin | Дебора Диксон және Сьюзан Фромке | |
| Уәделер | Promises | Б.З. Голдберг және Джастин Шапиро | |
| Әскери фотограф | War Photographer | Кристиан Фрай | |
| 2003 (75-ші) |
Колумбина үшін боулинг | Bowling for Columbine | Майкл Мур және Майкл Донован |
| Данангтан келген қыз | Daughter from Danang | Гейл Долгин және Висенте Франко | |
| Жұмақ тұтқыны | Prisoner of Paradise | Малкольм Кларк және Стюарт Сендер | |
| Арбау | Spellbound | Джеффри Блитц және Шон Уэлш | |
| Құстардың қоныс аударуы | Winged Migration | Жак Перрен | |
| 2004 (76-шы) |
Жеңгетайлар үйінде туғандар | Born into Brothels | Росс Кауффман және Зана Бриски |
| Жылаған түйенің хикаясы | The Story of the Weeping Camel | Бямбасурэн Даваа және Луиджи Фалорни | |
| Аса үлкен мен | Super Size Me | Морган Сперлок | |
| Тупак: Қайта тірілу | Tupac: Resurrection | Кэролин Али және Лорен Лазин | |
| Сенім иірімі | Twist of Faith | Кирби Дик және Эдди Шмидт | |
| 2005 (77-ші) |
Соғыс тұманы | The Fog of War | Эррол Моррис және Майкл Уильямс |
| Балсерос | Balseros | Карлес Бош және Хосеп Мария Доменек | |
| Фридмандарды ұстау | Capturing the Friedmans | Эндрю Джареки және Марк Смерлинг | |
| Менің сәулетшім | My Architect | Натаниэль Кан және Сьюзан Р. Бер | |
| Жерасты ауа райы | The Weather Underground | Сэм Грин және Билл Сигел | |
| 2006 (78-ші) |
Пингвиндер шеруі | March of the Penguins | Люк Жаке және Ив Дарондо |
| Дарвиннің қорқынышты түсі | Darwin's Nightmare | Юбер Сопер | |
| Энрон: Бөлмедегі ең ақылды жігіттер | Enron: The Smartest Guys in the Room | Алекс Гибни және Джейсон Клиот | |
| Мердербол | Murderball | Генри Алекс Рубин және Дана Адам Шапиро | |
| Көше шайқасы | Street Fight | Маршалл Карри | |
| 2007 (79-шы) |
Ыңғайсыз шындық | An Inconvenient Truth | Дэвис Гуггенхайм |
| Бізді зұлымдықтан құтқар | Deliver Us from Evil | Эми Берг және Фрэнк Доннер | |
| Бөлшектелген Ирак | Iraq in Fragments | Джеймс Лонгли және Джон Синно | |
| Иисус лагері | Jesus Camp | Хайди Юинг және Рэйчел Грейди | |
| Менің елім, менің елім | My Country, My Country | Джослин Глатцер және Лаура Пойтрас | |
| 2008 (80-шы) |
Қараңғы жаққа такси | Taxi to the Dark Side | Алекс Гибни және Ева Орнер |
| Көрінетін шек жоқ | No End in Sight | Чарльз Фергюсон және Одри Маррс | |
| «Оралу» операциясы: Соғыс уақытындағы тәжірибені жазу | Operation Homecoming | Ричард Роббинс | |
| Сико | Sicko | Майкл Мур және Меган О’Хара | |
| Соғыс биі | War/Dance | Шон Файн және Андреа Никс Файн | |
| 2009 (81-ші) |
Сым үстіндегі адам | Man on Wire | Саймон Чинн және Джеймс Марш |
| Сатқындық | The Betrayal (Nerakhoon) | Эллен Курас және Тависук Пхрасават | |
| Дүние шетіндегі кездесулер | Encounters at the End of the World | Вернер Херцог және Генри Кайзер | |
| Бақ | The Garden | Скотт Хэмилтон Кеннеди | |
| Судағы қиындықтар | Trouble the Water | Карл Дил және Тиа Лессин | |
| 2010 (82-ші) |
Қойнау | The Cove | Луи Психойос және Фишер Стивенс |
| Бирма ВЖ | Burma VJ | Андерс Остергаард және Лизе Ленсе-Мёллер | |
| Тағам корпорациясы | Food, Inc. | Роберт Кеннер және Элиза Перлштейн | |
| Америкадағы ең қауіпті адам | The Most Dangerous Man in America | Джудит Эрлих және Рик Голдсмит | |
| Үйге қайтар жол | Which Way Home | Ребекка Каммиса |
2011—2020
[өңдеу | қайнарын өңдеу]| Жыл | Фильм | Түпнұсқа атауы | Номинант(тар) |
|---|---|---|---|
| 2011 (83-ші) |
Ішкі іс | Inside Job | Чарльз Фергюсон және Одри Маррс |
| Сыйлықтар дүкені арқылы шығу | Exit Through the Gift Shop | Бэнкси және Джейми Д’Круз | |
| Газ елі | Gasland | Джош Фокс және Триш Адлесик | |
| Рестрепо | Restrepo | Тим Хетерингтон және Себастьян Юнгер | |
| Қалдықтар аралы | Waste Land | Люси Уокер және Ангус Эйнсли | |
| 2012 (84-ші) |
Жеңілмегендер | Undefeated | Т. Дж. Мартин, Дэниел Линдсей және Рич Миддлмас |
| Тозақ және қайта оралу | Hell and Back Again | Данфунг Деннис және Майк Лернер | |
| Ағаш құласа: Жерді азат ету майданының тарихы | If a Tree Falls | Маршалл Карри және Сэм Каллман | |
| Жоғалған жұмақ 3 | Paradise Lost 3: Purgatory | Джо Берлингер және Брюс Синофски | |
| Пина | Pina | Вим Вендерс және Джан-Пьеро Рингель | |
| 2013 (85-ші) |
Қант адамын іздеу | Searching for Sugar Man | Малик Бенджеллуль және Саймон Чинн |
| 5 сынған камера | 5 Broken Cameras | Эмад Бурнат және Гай Давиди | |
| Күзетшілер | The Gatekeepers | Дрор Море, Филиппа Коварски және Эстель Фиалон | |
| Обаны қалай жеңуге болады | How to Survive a Plague | Дэвид Френс және Ховард Гертлер | |
| Көрінбейтін соғыс | The Invisible War | Кирби Дик және Эми Зиринг | |
| 2014 (86-шы) |
Жұлдыз болудан жиырма фут | 20 Feet from Stardom | Морган Невилл, Гил Фризен және Кейтрин Роджерс |
| Өлтіру актісі | The Act of Killing | Джошуа Оппенгеймер және Синне Бирг Sørensen | |
| Сүйкімді және боксшы | Cutie and the Boxer | Захари Хейнзерлинг және Лидия Дин Пилчер | |
| Лас соғыстар | Dirty Wars | Ричард Роули және Джереми Скейхилл | |
| Алаң | The Square | Джехан Нуджейм және Карим Амер | |
| 2015 (87-ші) |
Citizenfour: Сноуденнің шындығы | Citizenfour | Лаура Пойтрас, Матильда Бонфуа және Дирк Вилуцки |
| Вивиан Майерді іздеу | Finding Vivian Maier | Джон Малуф және Чарли Сискел | |
| Вьетнамдағы соңғы күндер | Last Days in Vietnam | Рори Кеннеди және Кевин Макалестер | |
| Жер тұзы | The Salt of the Earth | Вим Вендерс, Жулиану Рибейру Салгаду және Давид Розье | |
| Вирунга | Virunga | Орландо фон Эйнсидель және Джоанна Натасегара | |
| 2016 (88-ші) |
Эми | Amy | Асиф Кападиа және Джеймс Гей-Рис |
| Картель елі | Cartel Land | Мэттью Хейнеман және Том Йеллин | |
| Үнсіздік көзқарасы | The Look of Silence | Джошуа Оппенгеймер және Синне Бирг Sørensen | |
| Мисс Симонмен не болды? | What Happened, Miss Simone? | Лиз Гарбус, Эми Хобби және Джастин Уилкс | |
| От үстіндегі қыс: Украинаның еркіндік үшін күресі | Winter on Fire | Евгений Афинеевский және Ден Толмор | |
| 2017 (89-шы) |
О. Джей: Америкада жасалған | O.J.: Made in America | Эзра Эдельман және Кэролайн Уотерлоу |
| Теңіздегі өрт | Fire at Sea | Джанфранко Рози және Донателла Палермо | |
| Мен сенің негрің емеспін | I Am Not Your Negro | Рауль Пек, Реми Греллети және Эбер Пек | |
| Жанданған өмір | Life, Animated | Роджер Росс Уильямс және Джули Голдман | |
| 13-шы | 13th | Ава ДюВерней, Спенсер Эверик және Ховард Бариш | |
| 2018 (90-шы) |
Икар | Icarus | Брайан Фогель және Дэн Коган |
| Абакус: Түрмеге жабу үшін тым кішкентай | Abacus: Small Enough to Jail | Стив Джеймс, Марк Миттен және Джули Голдман | |
| Беттер, ауылдар | Faces Places | Аньес Варда, JR және Розали Варда | |
| Алепподағы соңғы адамдар | Last Men in Aleppo | Ферас Файяд, Карим Абид және Сорен Стин Йесперсен | |
| Күшті арал | Strong Island | Янс Форд және Джослин Барнс | |
| 2019 (91-ші) |
Еркін өрлеу | Free Solo | Элизабет Чай Васархели, Джимми Чин, Эван Хейз және Шеннон Дилл |
| Хейл округі бүгін таңертең, бүгін кешке | Hale County This Morning, This Evening | РаМелл Росс, Джослин Барнс және Су Ким | |
| Алшақтықты ескеру | Minding the Gap | Бинг Лю және Дайан Куон | |
| Әкелер мен балалар туралы | Of Fathers and Sons | Талал Дерки, Ансгар Фрерих, Ева Кемме және Тобиас Н. Зиберт | |
| RBG: Рут Бейдер Гинзбург | RBG | Бетси Уэст және Джули Коэн | |
| 2020 (92-ші) |
Америкалық зауыт | American Factory | Стивен Богнар, Джулия Рейхерт және Джефф Рейхерт |
| Үңгір | The Cave | Ферас Файяд, Кристин Барфод және Сигрид Дьеркьер | |
| Демократияның шеті | The Edge of Democracy | Петра Коста, Джоанна Натасегара, Шейн Борис және Тиаго Паван | |
| Сама үшін | For Sama | Ваад Аль-Катиб және Эдвард Уоттс | |
| Бал елі | Honeyland | Любомир Стефанов, Тамара Котевска және Атанас Георгиев |
2021—2030
[өңдеу | қайнарын өңдеу]| Жыл | Фильм | Түпнұсқа атауы | Номинант(тар) |
|---|---|---|---|
| 2021 (93-ші) |
Менің мұхиттағы мұғалімім | My Octopus Teacher | Пиппа Эрлих, Джеймс Рид және Крейг Фостер |
| Ұжым | Collective | Александр Нанау және Бьянка Оана | |
| Крип лагері | Crip Camp | Николь Ньюнэм, Джим ЛеБрехт және Сара Болдер | |
| Тыңшы агент | The Mole Agent | Майте Альберди және Марсела Сантибаньес | |
| Уақыт | Time | Гаррет Брэдли, Лорен Домино және Келлен Куинн | |
| 2022 (94-ші) |
Жанның жазылуы | Summer of Soul | Ахмир «Questlove» Томпсон, Джозеф Патель, Роберт Файволент және Дэвид Динерштейн |
| Өрлеу | Ascension | Джессика Кингдон, Кира Саймон-Кеннеди және Натан Трусделл | |
| Аттика | Attica | Стэнли Нельсон және Трейси А. Карри | |
| Қашу | Flee | Йонас Поэр Расмуссен, Моника Хеллстрём, Синне Бирг Sørensen және Шарлотта де ла Гурнери | |
| Отпен жазу | Writing with Fire | Ринту Томас және Сушмит Гхош | |
| 2023 (95-ші) |
Навальный | Navalny | Дэниел Роэр, Одесса Рэй, Дайан Беккер, Мелани Миллер және Шейн Борис |
| Тыныстағанның бәрі | All That Breathes | Шонак Сен, Аман Манн және Тедди Лейфер | |
| Барлық сұлулық пен қантөгіс | All the Beauty and the Bloodshed | Лаура Пойтрас, Ховард Гертлер, Джон Лайонс, Нан Голдин және Йони Голихов | |
| Махаббат оты | Fire of Love | Сара Доса, Шейн Борис және Ина Фичман | |
| Жаңқалардан жасалған үй | A House Made of Splinters | Саймон Леренг Вильмонт және Моника Хеллстрём | |
| 2024 (96-шы) |
Мариупольдегі 20 күн | Мстислав Чернов, Мишель Мизнер және Рейни Аронсон-Рат | |
| Боби Уайн: Халық президенті | Bobi Wine: The People's President | Мозес Бвайо, Кристофер Шарп және Джон Баттсек | |
| Мәңгілік естелік | The Eternal Memory | Майте Альберди | |
| Төрт қыз | Four Daughters | Каутер Бен Ханья және Надим Шейхруха | |
| Жолбарысты өлтіру | To Kill a Tiger | Ниша Пахуджа, Корнелия Принсипе және Дэвид Оппенгейм | |
| 2025 (97-ші) |
Басқа жер жоқ | No Other Land | Базель Адра, Рэйчел Шор, Хамдан Баллал және Юваль Абрахам |
| Қара жәшік күнделіктері | Black Box Diaries | Шиори Ито, Эрик Няри және Ханна Аквилин | |
| Фарфор соғысы | Porcelain War | Брендан Белломо, Слава Леонтьев, Аниэла Сидорска және Пола ДюПре Песмен | |
| Мемлекеттік төңкеріс саундтрегі | Soundtrack to a Coup d'Etat | Йохан Гримонпрез, Даан Милиус және Реми Греллети | |
| Қант қамысы | Sugarcane | Джулиан Брэйв Нойзкэт, Эмили Касси және Келлен Куинн | |
| 2026 (98-ші) |
Ешкім мырза Путинге қарсы | Mr. Nobody Against Putin | Дэвид Боренштейн, Павел Таланкин, Хелле Фабер және Альжбета Караскова |
| Алабама шешімі | The Alabama Solution | Эндрю Джареки және Шарлотт Кауфман | |
| Мені жақсы қырымнан көр | Come See Me in the Good Light | Райан Уайт, Джессика Харгрейв, Тиг Нотаро және Стеф Уиллен | |
| Тастарды жарып өту | Cutting Through Rocks | Сара Хаки және Мохаммадреза Эйни | |
| Мінсіз көрші | The Perfect Neighbor | Гита Гандбир, Алиса Пейн, Никон Кванту және Сэм Бисби |
Ескертпелер
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- ↑ 1943 жылы толықметражды және қысқаметражды деректі фильмдер «Үздік деректі фильм» атты бір ортақ санатта бақ сынасты. 25 номинанттың ішінен 4 фильмге арнайы жүлде берілді.
- ↑ Бастапқыда сегіз фильм ұсынылды, бірақ комитет тізімді бес фильмге дойін қысқартты.
- ↑ Бастапқыда номинант ретінде «Терминус» фильмі жарияланды, бірақ кейінірек оның іріктеу кезеңіне дейін жарыққа шыққаны анықталып, номинациясы қайтарып алынды.
- ↑ Жеңімпаз ретінде бастапқыда «Жас америкалықтар» фильмі жарияланды. Бірақ марапаттаудан кейін фильмнің іріктеу талаптарына сәйкес келмейтіні анықталып (ертерек шыққан), жеңіс келесі үміткер «Өзіңе саяхат» фильміне берілді.
Тағы қараңыз
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Дереккөздер
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- ↑ Fisher, Bob The Drive to Archive: Academy Pushes to Preserve Docs. International Documentary Association (2012).
- ↑ 19th Academy Awards (1946): Nominees and Winners-Cinema Sight by Wesley Lovell
- ↑ Academy Award-Winning Documentaries (4 September 2014).
