Мазмұнға өту

Әли Хаменеи өлтірілуі

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Әли Хаменеи өлтірілуі
Негізгі қақтығыс: Ирандағы соғыс (2026)
Хаменеи, 2026 жылғы 12 ақпан, өліміне 16 күн қалғанда
Хаменеи, 2026 жылғы 12 ақпан, өліміне 16 күн қалғанда
Түрі
Орналасуы

Тегеран, Иран

Координаттары

35°41′31″ с. е. 51°23′56″ ш. б. / 35.69194° с. е. 51.39889° ш. б. / 35.69194; 51.39889 (G) (O) (Я)Координаттар: 35°41′31″ с. е. 51°23′56″ ш. б. / 35.69194° с. е. 51.39889° ш. б. / 35.69194; 51.39889 (G) (O) (Я)

Жоспарлаған
Нысанасы

Әли Хаменеи мен байланысты ирандық басшылар

Күні

28 ақпан 2026

Орындаған
Нәтижесі

Сәтті

Қайтыс болғандар

8 (Хаменеиді санағанда)[1]

2026 жылғы 28 ақпанда Израильдің Тегеранға әуе соққылары кезінде Иран жоғарғы көсемі Әли Хаменеи өлтірілді. Хаменеидің өлімін Иран үкіметі 1 наурызда растады.[2] Оның өлімі Америка Құрама Штаттары мен Израильдің кең ауқымды бірлескен операциясының бөлігі ретінде болды, онда бірнеше көшбасшылардың қайда екенін анықтау үшін АҚШ Орталық барлау агенттігінің барлау мәліметтері пайдаланылды.[3]

Хаменеидің операция кезінде қаза тапқаны туралы Израильдің алғашқы хабарламаларынан кейін АҚШ президенті Дональд Трамп пен Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху Хаменеидің қайтыс болғанын мәлімдеді. Иранның мемлекеттік БАҚ-ы оның қайтыс болғанын растағаннан кейін, үкімет 40 күндік аза тұту және жеті күндік мемлекеттік демалыс жариялады. Fars News Agency Хаменеидің қызы, күйеу баласы, үш немересі[4][5] және келіні де шабуылдарда қаза тапқанын хабарлады.[6][7][8] Хаменеидің әйелі Мансуре Ходжастех Багерзаде 2 наурызда жарақаттарынан қайтыс болды.[9]

Аты аталмаған АҚШ шенеуніктерінің айтуынша, 2025 жылғы 15 маусымда он екі күндік соғыс кезінде Израильдің Хаменеиге қастандық жасау әрекетіне Трамп вето қойған.[10]

Хаменеидің өлтірілуі нәтижесінде Иран жоғарғы көсемі лауазымы бос қалды да, Уақытша басшылық кеңесі құрылды. Хаменеи шаһид делінді де, Сарапшылар кеңесі 7 күннен кейін Хаменеидің ізбасары қылып ұлын Моджтаба Хаменеиді сайлады. Осы әскери операция нәтижесінде сонымен Моджтабаның әкесі де, анасы да, әйелі де бірнеше күнде ғана бірге қайтыс болды.

Дереккөздер

[өңдеу | қайнарын өңдеу]
  1. Daughter and grandchild of Iran's Khamenei killed in US-Israeli strikes, state media says  (ағыл.). Reuters (1 March 2026). Тексерілді, 28 ақпан 2026.
  2. Иранның рухани көсемі Әли Хаменеи өлтірілді  (қаз.). baribar.kz (1 наурыз 2026). Тексерілді, 1 наурыз 2026.
  3. Barnes, Julian E.; Bergman, Ronen; Schmitt, Eric; Pager, Tyler. The C.I.A. Helped Pinpoint a Gathering of Iranian Leaders. Then Israel Struck.  (ағыл.), The New York Times (1 наурыз 2026). Мұрағат көшірмесі 1 наурыздың 2026 Wayback Machine мұрағатында
  4. Sanij, Neda. از خویشاوندان علی خامنه‌ای و تاثیرگذارترین خاندان سیاسی ایران چه می‌دانیم؟, BBC Dari (5 наурыз 2026). Тексерілді 8 наурыздың 2026.
  5. Fassihi, Farnaz. Ayatollah Ali Khamenei's Son Emerges as Leading Choice to Be His Successor  (ағыл.), The New York Times (3 наурыз 2026). Тексерілді 4 наурыздың 2026.
  6. Habibiazad, Ghoncheh Khamenei's daughter and grandchild killed in attacks, state media says. BBC News (1 наурыз 2026). Тексерілді, 1 наурыз 2026. Мұрағат көшірмесі 2 наурыздың 2026 Wayback Machine мұрағатында
  7. Khamenei's relatives killed in the attacks too  (ағыл.). BBC News (1 наурыз 2026). Тексерілді, 1 наурыз 2026. Мұрағат көшірмесі 1 наурыздың 2026 Wayback Machine мұрағатында
  8. Magdy, Sam Khamenei family members killed in attacks, Fars news agency reports  (ағыл.). Associated Press (1 March 2026). Тексерілді, 1 наурыз 2026. Мұрағат көшірмесі 1 наурыздың 2026 Wayback Machine мұрағатында
  9. Ben Ari, Lior. Reports in Iran: Khamenei's wife dies from her wounds  (ағыл.), Ynetglobal (2 March 2026). Тексерілді 2 наурыздың 2026.
  10. Holland, Steve; Nichols, Michelle; Craft, Diane. Trump vetoed Israeli plan to kill Iran's supreme leader, US officials say, Reuters (15 маусым 2025). Тексерілді 28 ақпанның 2026. Мұрағат көшірмесі 2 шілденің 2025 Wayback Machine мұрағатында