Өспен

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search
Ауыл
Өспен
Әкімшілігі
Ел

 Қазақстан

Статусы

Ауылдық округ орталығы

Облысы

Қарағанды облысы

Ауданы

Шет ауданы

Ауылдық округ

Успен ауылдық округі (Шет ауданы)

Тарихы мен географиясы
Құрылған уақыты

1847

Бұрынғы атаулары

Нілді

Координаттары

48°39′56″ с. е. 72°42′43″ ш. б. / 48.66556° с. е. 72.71194° ш. б. / 48.66556; 72.71194 (G) (O) (Я)Координаттар: 48°39′56″ с. е. 72°42′43″ ш. б. / 48.66556° с. е. 72.71194° ш. б. / 48.66556; 72.71194 (G) (O) (Я)

Уақыт белдеуі

UTC+6:00

Тұрғындары
Тұрғыны

1016 адам (2009)

Сандық идентификаторлары
Автомобиль коды

09

Өспен картада
Өспен
Өспен
Өспен картада
Өспен
Өспен

ӨспенҚарағанды облысы Шет ауданындағы ауыл, Успен ауылдық округі орталығы.

Халқы[өңдеу]

Жергілікті тұрғындар саны 1999 жылы 1335 адам (700 еркек және 635 әйел) болса, 2009 жылы 1016 адамды (540 еркек және 476 әйел) құрады.[1]

Географиялық орны[өңдеу]

Аудан орталығы - Ақсу-Аюлы ауылынан батысқа қарай 70 км-дей жерде.

Тарихы[өңдеу]

Іргесі орыс көпесі Н.Ушаков ашқан мыс кен орнының негізінде 1847 жылы қаланған. XIX ғасырда Нілді болысының, кейіннен Нілді және басқа болыстар біріктіріліп, Асан Қайғы болысы ұйымдастырылған кезеңде осы болыстың орталығы болды. Асан Қайғы болысының негізінде 1928 жылы Асан қайғы ауданы құрылып, 1929 жылы С.Сейфуллиннің ұсынысымен Жаңаарқа аудандық болып қайта құрылғанда Успен руднигі деген атаумен осы ауданның құрамына кірді. Өспен кенішінде 1905 жылы желтоқсан айында ел тарихында елеулі орын алған жұмысшылар ереуілі болды (Кеніш жұмысшылырының ереуілдегі қойған талаптары: азық түлікті реттеп, киім кешек бөлсін; жұмысшылардың еңбек ақысын арттырсын; жұмысшылардың қазарма үйі оңдалсын; Ресейдегі мектептер үлгісімен жақын арада 4 бөлімді орыс - қазақ мектебі салынсын;). Сол кезеңде, яғни 1906-1909 жылдары Өспендегі мектепте қазақ халқының даңқты ұлдарының бірі С.Сейфуллин оқыды. Қазақстандағы метталогения мектебінің негізін қалаушы, геология саласының көрнекті маманы Қаныш Сәтбаев Өспен мыс қорыту зауытында болып, онда ғылыми барлау жұмыстарын жүргізген.[2]

Дереккөздер[өңдеу]

  1. 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халық санағы
  2. Қаныш Сатпаев. Энциклопедия / Бас редактор Б.Ө.Жақып. — Алматы «Қазақ энциклопедиясы», 2011 жыл. ISBN 9965-893-74-8