1924 жыл

Жылдар
1920 · 1921 · 1922 · 1923 — 1924 — 1925 · 1926 · 1927 · 1928
Онжылдықтар
1900 жж. · 1910 жж. — 1920 жж. — 1930 жж. · 1940 жж.
Ғасырлар
XIX ғасыр — XX ғасыр — XXI ғасыр

II мыңжылдық

XVIII ғасыр

— XIX ғасыр
—  XX ғасыр

— XXI ғасыр

— XXII ғасыр

1890 жж.	1890	1891	1892	1893	1894	1895	1896	1897	1898	1899

1900 жж.	1900	1901	1902	1903	1904	1905	1906	1907	1908	1909
1910 жж.	1910	1911	1912	1913	1914	1915	1916	1917	1918	1919
1920 жж.	1920	1921	1922	1923	1924	1925	1926	1927	1928	1929
1930 жж.	1930	1931	1932	1933	1934	1935	1936	1937	1938	1939
1940 жж.	1940	1941	1942	1943	1944	1945	1946	1947	1948	1949
1950 жж.	1950	1951	1952	1953	1954	1955	1956	1957	1958	1959
1960 жж.	1960	1961	1962	1963	1964	1965	1966	1967	1968	1969
1970 жж.	1970	1971	1972	1973	1974	1975	1976	1977	1978	1979
1980 жж.	1980	1981	1982	1983	1984	1985	1986	1987	1988	1989
1990 жж.	1990	1991	1992	1993	1994	1995	1996	1997	1998	1999

2000 жж.	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009

**1924 жыл басқа күнтізбелерде**
Грегориан күнтізбесі	1924 MCMXXIV
Юлиан күнтізбесі	1923 — 1924 (14 қаңтардан бастап)
Рим қаласының құрылуынан бастап	2676 — 2677 (4 мамырдан бастап)
Византия күнтізбесі	7432 — 7433 (14 қыркүйектен бастап)
Еврей күнтізбесі	5684 — 5685 ה'תרפ"ד — ה'תרפ"ה
Ислам күнтізбесі	1342 — 1343
Армения күнтізбесі	1373 ԹՎ ՌՅՀԳ
Қытай күнтізбесі	4620 — 4621 癸亥 — 甲子 қара шошқа — көк егеуқұйрық
Ефиопия күнтізбесі	1916 — 1917
Инду күнтізбесі
- Викрам самват	1980 — 1981
- Шака самват	1846 — 1847
- Кали-юга	5025 — 5026
Иран күнтізбесі	1302 — 1303

1924 жыл — Григориан күнтізбесі бойынша аптаның екінші күні, яғни сейсенбіде басталады. Кібісе жыл.

Бұл біздің заманымыздың 1924 жылы, II мыңжылдықтың 924-жылы, XX ғасырдың 24-жылы, 20 ғасырдың 3-онжылдығының 4-жылы, 1920 жылдардың 5-жылы болып табылады.

Оқиғалар

Қаңтар

1924 жылғы қысқы Олимпиада ойындарының плакаты.

1 қаңтар – Мәскеуде «Қызыл жұлдыз» газеті шыға бастады.
22 қаңтар - Рэмси Макдональд Біріккен Корольдіктің Лейбористік партиядан шыққан алғашқы премьер-министр болып тағайындалды.
25 қаңтар - Француз Альпілерінде Шамониде 1924 жылғы алғашқы Қысқы Олимпиада ойындары ашылды.
26 қаңтар - Петроград Ленинград деп өзгертілді.
27 қаңтар – В.И. Ленин Қызыл алаңдағы мавзолейге жерленді.
31 қаңтар – КСРО Кеңестерінің екінші съезі КСРО-ның алғашқы Конституциясын бекітті.

Ақпан

1 ақпан - Ұлыбритания КСРО-ны мойындады.
7 ақпан - Италияның фашистік үкіметі Кеңес Одағын ресми түрде мойындады.
8 ақпан
- АҚШ тарихындағы алғашқы газ камерасын қолдану арқылы өлім жазасы Невада штатындағы Карсон қалалық түрмесінде орындалды. Сотталған кісі өлтіруші Джи Чжон тығыздалған камерада синил қышқылымен өлім жазасына кесілді.
- Техас штатындағы Хантсвиллдегі мемлекеттік түрмеде бес тұтқынды (барлығы афроамерикалықтар) өлім жазасына кесті, бұл штатта электрлік орындық алғаш рет қолданылды.
13 ақпан - Британия тарихындағы алғашқы ашық фашистік оқиға Лондондағы Сесил қонақ үйінде өтті, оған британдық фашистік және итальяндық жер аударылған қауымдастықтың шамамен 500 мүшесі қатысты.
15 ақпан - Американдық әскерлер Гондурастағы азамат соғысқа араласа бастады.
25 ақпан – Бұхара Коммунистік партиясы Орталық Комитетінің пленумы Орталық Азиядағы ұлттық шекараны белгілеу бастамасын мақұлдады.
29 ақпан - Аустрия мен КСРО арасында дипломатиялық қарым-қатынас орнады.

Наурыз

3 наурыз – Мұстафа Кемал басқарған Түркия Республикасының ұлы ұлттық мәжілісі Осман халифатын құлатты, VII ғасырдан бері жүрген халифаттың тарихына нүкте қойды.
10 наурыз – Түркістан Коммунистік партиясының Орталық Комитеті Орталық Азиядағы ұлттық шекараны белгілеу бастамасын мақұлдады.
25 наурыз - Грекияда екінші Грек Республикасы жарияланды.
27 наурыз - Мюнхенде мемлекетке опасыздық жасады деген күдікпен сотталған Эрих Людендорф пен Адольф Гитлер соңғы сөз сөйледі.

Сәуір

1 сәуір - Адольф Гитлер 1923 жылғы Сыра төңкерісіне қатысқаны үшін Германиядағы Ландсберг түрмесінде бес жылға бас бостандығынан айырылды (ол тоғыз айдан кем отырды).
3 сәуір - Ирландия Ұлыбритания үкіметімен Ирландия азаматын «британдық азамат» деп атау керек пе, жоқ па деген мәселеде келісімге келе алмаған соң, алғаш рет өзінің алғашқы төлқұжаттарын берді.
6 сәуір – Италиядағы жалпы сайлау өтті. Фашисттер сайлауда жеңіске жетіп, дауыстардың үштен екісін алды.
8 сәуір - Түркияда Шариғат соттары Түркия ұлы ұлттық Мәжілісінің шешімімен таратылды.
16 сәуір
- Румыния Италияға қарыздарын өтегенін мәлімдеді.
- Жапон бизнесі иммиграциялық заң жобасына наразылық ретінде АҚШ-тан келген тапсырыстарды тоқтата бастады.
- Metro Pictures, Goldwyn Pictures Corporation және Louis B. Mayer Pictures компанияларын Маркус Лоу біріктіріп, Metro-Goldwyn-Mayer (MGM) компаниясын құрды.
20 сәуір - Түркияның 105 бөлек баптан тұратын Конституциясы Түркияның ұлы ұлттық Мәжілісінде ресми дін ислам, ресми тіл түрік тілі және астанасы Анкара болатындығы туралы ережелермен бекітілді.

Мамыр

1 мамыр – Ленинград зауытынан кеңестік өндірістегі алғашқы трактор шығарылды.
4 мамыр – 1924 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының ашылу салтанаты Парижде өтті.
11 мамыр – Готтлиб Даймлер мен Карл Бенцке тиесілі компаниялардың бірігуі арқылы Mercedes-Benz компаниясы құрылды.
31 мамыр – КСРО мен Қытай арасындағы мәселелерді шешудің жалпы қағидаттары туралы келісімге қол қойылды. Елдер арасында дипломатиялық қарым-қатынас орнады.

Маусым

2 маусым - Америка Құрама Штаттарында президент Калвин Кулидж барлық байырғы американдықтардың АҚШ азаматтығын мойындайтын үнді американдықтарға азаматтық туралы заңға қол қойды.
10 маусым - Албан көтерілісі Ахмет Зогтың режимін құлатты.
18 маусым:
- Дания Кеңес Одағын ресми түрде таныды.
- Ұлыбритания Мексикамен қарым-қатынасын үзді.
20 маусым - Дүниежүзілік шахмат федерациясы құрылды.
28 маусым – Албания Республикасы КСРО-мен дипломатиялық қарым-қатынас орнатты.

Шілде

4 шілде - Цезарь салатын Мексикада итальяндық ресторатор Цезарь Кардини Тихуанадағы Caesar's мейрамханасында ойлап тапты.
5 шілде - Жазғы Олимпиада ойындарының ресми ашылу салтанаты Францияның Париж қаласындағы «Стад Коломб» стадионында өтті. Германия Ұйымдастыру комитеті шақырмағандықтан, ойындарға екінші жыл қатарынан қатыспады.
12 шілде - АҚШ әскері 1916 жылы оккупацияланған Доминикан Республикасынан кетті.
19 шілде - Аргентинада Напалпи қырғыны болған кезде, Аргентина полициясы мен малшылар 400 жергілікті Тоба халқын қырды.

Тамыз

7 тамыз - Жапония мен Кеңес Одағы қарым-қатынасты қалыпқа келтіру үшін келіссөздер бастады.
15 тамыз - Мисерикордия университеті Далласта, Пенсильвания штатында құрылды.
18 тамыз - Француздар бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияның басып алған Оффенбург пен Аппенвейер қалаларынан кетті.
28 тамыз - Грузия Кеңес өкіметіне қарсы сәтсіз көтеріліс жасады, нәтижесінде бірнеше мың адам қаза тапты.

Қыркүйек

2 қыркүйек - Германия Доус жоспары бойынша репарация ретінде алғашқы 20 миллион алтын марка төлемін жасады.
9 қыркүйек - Бельгияда 8 сағаттық жұмыс күні енгізілді.
12 қыркүйек - Түркияның оңтүстік-шығысындағы Ассирия халқының екінші көтерілісі - несториан көтерілісі басталды.
16 қыркүйек – Түркістан АССР Орталық Атқару Комитетінің кезектен тыс сессиясы Орталық Азиядағы ұлттық-мемлекеттік шекараны белгілеу жоспарын бекітті.
30 қыркүйек - Одақтас державалар халықаралық қатынастардың жақсаруына байланысты неміс флотына бақылауды жеңілдетті.

Қазан

2 қазан – Ұлттар Лигасы Ассамблеясы Женева хаттамасын Лиганы нығайту құралы ретінде қабылдады, бірақ кейіннен ол ратификацияланбады.
12 қазан – Молдова Автономиялық Кеңестік Социалистік Республикасы құрылды, оның астанасы Балта қаласында болды.
13 қазан - Қасиетті Мекке қаласын уаххабилер Сауд Арабиясының Нежд патшалығы Хиджазды жаулап алуы кезінде басып алды.
19 қазан - Сауд Арабияның негізін қалаушысы Әбділ Әзиз өзін Меккедегі қасиетті орындардың қорғаушысы деп жариялады.
25 қазан - Сэр Артур Конан Дойлдың «Үш қарғыс атқырдың басынан кешкен оқиғасы» атты Шерлок Холмс әңгімесі алғаш рет АҚШ-тағы Collier's Weekly журналында жарық көрді.
27 қазан - Өзбек Кеңестік Социалистік Республикасы және Түркімен Кеңестік Социалистік Республикасы құрылды. РСФСР-дің Түркістан АКСР-і, Бұхара Социалистік Кеңестік Республикасы және Хорезм Социалистік Кеңестік Республикасы өз қызметін тоқтатты.
28 қазан - Франция мен Кеңес Одағы алғаш рет 1917 жылы Ресей империясының орнына коммунистік үкімет орнағаннан кейін дипломатиялық қарым-қатынас орнатты.
29 қазан – Кеңестердің 5-ші Хорезм құрылтайы Орталық Азиядағы ұлттық-мемлекеттік шекараны белгілеу жоспарын бекітті.

Қараша

Қараша – Калифорниялық гризли аюын соңғы рет Секвойя ұлттық саябағында полковник Джон Р. Уайт тіркеді.
4 қараша - Стэнли Болдуин екінші рет Біріккен Корольдіктің премьер-министрі болып тағайындалды.
26 қараша – Моңғол Халық Республикасы жарияланды.

Желтоқсан

1 желтоқсан – Эстонияда Кеңес Одағы қолдаған коммунистердің мемлекеттік төңкеріс әрекеті сәтсіз аяқталды.
12 желтоқсан - КСРО Орталық Атқару Комитеті аң аулау мылтығынан басқа барлық дерлік атыс қаруын ұстауға тыйым салатын жарлық шығарды.
20 желтоқсан - Германияда Адольф Гитлер 1923 жылғы Сыра Холлындағы төңкерістегі шешуші рөлі үшін тоғыз айлық бас бостандығынан айырылғаннан кейін Ландсберг түрмесінен босатылды.
24 желтоқсан - Албания республикаға айналды.
26 желтоқсан - Франциядағы Кеңес елшісі Леонид Красин Ресей патшалық дәуірде жиналған қарыздарды өтемейтінін мәлімдеді.

Туғандар

Тағы қара: Санат:1924 жылы туғандар

1 тамыз - Жорж Шарпак, Украина физигі, 1992 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты.

Қайтыс болғандар

Тағы қара: Санат:1924 жылы қайтыс болғандар

Тағы қараңыз