2019-20 жылғы Уханьдағы жаңа коронавирус індеті

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Jump to navigation Jump to search

2019-20 жылғы Уханьдағы жаңа коронавирус індеті
12 қаңтардан бастап 2019-nCoV таралуының анимацияланған суреті.
12 қаңтардан бастап 2019-nCoV таралуының анимацияланған суреті.

Ана тіліндегі атауы қыт. 2019-2020年新型冠狀病毒肺炎事件
Дата 12 желтоқсан 2019
Орны Ошақ: Ухань, Хубэй, Қытай
Таралуы: Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азия, Америка, Батыс Еуропа, Океания
Түрі Жаңа коронавирус індеті
Себебі 2019-nCoV
Шығын
9 ақпандағы мәлімет:
Ресми расталған жағдайлар: 37,596
Ресми өлім саны: 813
Індет жайылған аймақ саны: 28
2019-20 жылғы Уханьдағы жаңа коронавирус індеті (Қытай)
Red pog.png
2019-20 жылғы Уханьдағы жаңа коронавирус індеті, Қытай
Ухань, Қытай, тіркелген жалғыз ошақтың орналасқан жері

2019-20 жылғы Уханьдағы жаңа коронавирус індеті 2019 жылы, желтоқсан айының ортасында орталық Қытайда орналасқан Хубэй провинциясына кіретін Ухань қаласының Хуанань жануар мен теңіз өнімдері базарында болған тұрғындары себебі белгісіз пневмонияға шалдыққаны анықталған кезден басталды.

Осыдан кейін Қытай ғалымдары коронавирустың жаңа түрін анықтады — 2019-nCoV. Оның генетикалық құрылымы ауыр жіті респираторлы синдромды (атипті пневмония деген атаумен танымал) қоздыратын SARS-CoV вирусына 70% ұқсайтыны белгілі болды. Осылайша олар карта құрып, жаңа вирустың гентикалық құрылымын анықтады[1][2][3][4].

22 қаңтардан бері Ухань қаласында карантин жарияланып, қоғамдық көліктер тоқтатылып, қалаға кіріп-шығуға тыйым салынған; дәл осындай карантин 24 қаңтардан бастап Уханьға шекаралас Хуанган, Эчжоу, Чиби және Чжицзян қалаларында жарияланған[5][6]. Жалпы алғанда қытайлық 14 қаладан шығуға тыйым салынған[7]. Вирус Қытайдың бірнеше әкімшілік аймақтарында анықталған.

22 қаңтар күні Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының төтенше жағдай комитетінің індетке қатысты отырысы өтті. 23 қаңтарда ДДҰ бас директоры Тедрос Аданом Гебреисус ДДҰ төтенше жағдай комитеті жаңа коронавирус індетінің өршуі ерекше қауіп төндіретіні жайлы бір тоқтамға келмегенін айтып, халықаралық деңгейде денсаулық сақтау аясында төтенше жағдай жарияланбайтынын мәлімдеді.

26 қаңтарға өзекті мәлімет бойынша вирусты 2110 адамның жұқтырғаны анықталған: Қытай (2061), Тайланд (7), Гонконг (5), Аустралия (4), Сингапур (4), Малайзия (4), Франция (3), Қытай Республикасы (3), Жапония (3), Макао (2), Вьетнам (2), Корея Республикасы (2), АҚШ (2), Непал (1), және 56 адам көз жұмған (бәрі Қытайдан).

Эпидемиология[өңдеу]

[8] 2020 жылдың 27 қаңтары белгілі болған Қытайдың ресми мәліметі бойынша 2 809 адамның вирусты жұқтырғаны тіркелген. Ауру әйгіленімдері 2019 жылдың 8 желтоқсаны мен 2020 жылдың 2 қаңтары аралығында көріне бастаған. 7 науқастың жағдай өте ауыр деп бағаланды. 11 қаңтар күні 61 жасар науқас қайтыс болса, 15 қаңтарда 69 жасар науқас вирусты жұқпа салдарынан көз жұмды. Қазіргі мәліметке сәйкес барлығы 80 адам қайтыс болған. Қайтыс болғандардың барлығы Қытайдан.

Әр ел бойынша 2019-nCoV коронавирусын жұқтырғандар саны

Індеттің басталуы жайлы алғашқы мәлімет 2019 жылдың 31 желтоқсаны жарияланды[9], ал науқастардағы алғашқы клиникалық көрініс 8 желтоқсан күні біліне бастаған[10]. Уханьдағы базар жабылып, клиникалық әйгіленімдері бар науқастар оқшауланды.

Осыдан кейін жұқпаға күдігі бар науқастармен қатынаста болған 700 адамға, оның ішінде 400 медицина қызметкеріне мониторинг жасалды[11]. ПЦР-тест көмегімен Ухань аймағындағы 41 науқаста 2019-nCoV коронавирусының бар екені анықталған[1]. Кейінірек жұбайы базарда болмаса да, ауруға шалдыққан ерлі-зайыпты жайлы ақпарат тарады, алайда осы отбасынан үш адам аталған базарда жұмыс істеген[12][13]. 2020 жылдың 9 қаңтарында Уханьда 61 жасар ер адам қайтыс болды[14]. 16 қаңтарда Қытай үкіметі Уханьда тағы да бір 69 жасар ер кісінің қайтыс болғанын мәлімдеді[15][16][17].

Қытайдан тыс алғашқы жағдай 2020 жылдың 13 қаңтары белгілі болды. Ол 8 қаңтар күні Уханьнан Бангкокқа (Тайланд) ұшып келген 61 жасар әйел. 18 қаңтарда Қытайдан тыс орын алған жағдай саны үшке таяды (Тайландта екеу, Жапонияда біреу).

Қытайдан тыс бірнеше ауруға шалдығу жағдайы тіркелгендіктен, эпидемиологтар Уханьдағы вирус жұқтырғандар саны ресми тіркелген 41 жағдайдан да көп (1-2 есе) болуы мүмкін деген шешімге келді.

Науқастарды қараған дәрігерлердің де ауруға шалдығуы — вирустың адамнан адамға берілетінін дәлелдеді.

Сингапур мен Гонконг әуежайларында Уханьнан келген жолаушыларды арнайы тексерістен өткізіп, пневмония симптомдарын сұрастырды. Тайланд, Оүтүстік Корея, Малайзия мен Филиппин әуежайларында да дәл осы шаралар қолданылды.

2020 жылдың 18 қарынан аталған бақылау шаралары АҚШ-тың үш басты әуежайларында жасала бастады — Сан-Франциско халықаралық әуежайы (SFO), Лос-Анджелес халықаралық әуежайы (LAX) және Нью-Йорктағы Джон Кеннеди атындағы халықаралық әуежай (JFK).

20 қаңтарда қытай билігі 2019-nCoV коронавирусы қоздырған жұқпаға шалдыққандар санының кенет 140-қа артуын мәлімдеді. Олардың бірнешеуі Уханьнан тыс Шэньчжэн мен Бейжіңде тіркелгені белгілі болды. Сондай-ақ тағы бір өлім мен, Оңтүстік Кореяда бір науқастың ауруға шалдыққаны хабарланды.

Қытай билігі вирустың адамнан адамға берілетінін ресми тұрде растады.

21 қаңтарда Уханьнан АҚШ-қа 15 қаңтарда қайтып келген америкалық азаматқа жаңа коронавирус жұқпасы диагнозы қойылды. Бұл Азиядан тыс орын алған алғашқы жағдай болды.

26 қаңтарда Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев жаңа коронавирустың Қазақстан аумағына таралуына жол бермеу жөнінде нақты ұйымдастыру шараларын қабылдауды тапсырылды[18]. Осыдан кейін Үкімет басшысы Асқар Мамин арнайы кеңес өткізіп, Үкіметке көші-қон бақылауын күшейтуді, Қытайдан келген барлық адамдарға тұрғылықты мекенжайы бойынша медициналық бақылау орнатуды, медициналық ұйымдардың дайындығын қамтамасыз етуді, Қытайдан келетін транзиттік жолаушыларға ҚР аумағына 72 сағаттық визасыз келу режимін уақытша тоқтатуды, "Қорғас" қазақстандық бөлігінің жұмысын уақытша тоқтатуды және басқа да алдын алу шараларын ұйымдастыруды тапсырды[19].

Әлем бойынша таралуы[өңдеу]

2019-nCoV елдер бойынша таралуы
Ел не аймақ Жұқтырған Өлім Жазылғандар Ref.
 Қытай 37,221 811 2,649 [20]
 Жапония [lower-alpha 1] 96 (26 + 70) 0 4 [20][21]
 Сингапур 43 0 6 [20][21]
 Тайланд 32 0 9 [20]
 Гонконг 29 1 0 [20]
 Корея Республикасы 27 0 3 [20][21]
 Қытай Республикасы 18 0 1 [20][21]
 Малайзия 17 0 3 [20][21]
 Аустралия 15 0 5 [20][21]
 Германия 14 0 0 [20][21]
 Вьетнам 14 0 3 [20][21]
 АҚШ 12 0 3 [20][21]
 Франция 11 0 0 [20]
 Макао 10 0 0 [20][21]
 Канада 7 0 0 [20][21]
 БАӘ 7 0 0 [20][21]
 Ұлыбритания 4 0 0 [22]
 Филиппиндер 3 1 1 [20][21]
 Үндістан 3 0 0 [20][21]
 Италия 3 0 0 [20][21]
 Ресей 2 0 0 [20][21]
 Испания 2 0 0 [20][21]
 Бельгия 1 0 0 [20][21]
 Непал 1 0 0 [20][21]
 Швеция 1 0 0 [20][21]
 Камбоджа 1 0 1 [20][21]
 Финляндия 1 0 1 [20][21]
 Шри-Ланка 1 0 1 [20][21]
28 territories 37,596 813 2,690
9 ақпандағы мәлімет

Дереккөздер[өңдеу]

  1. a b Hui, David S.; Azhar, Esam EI; Madani, Tariq A.; Ntoumi, Francine; Kock, Richard; Dar, Osman; Ippolito, Giuseppe; Mchugh, Timothy D.; Memish, Ziad A. {{{тақырыбы}}} (en) : journal. — International Journal of Infectious Diseases, 2020. — Т. 91. — б. 264—266. — ISSN 1201-9712. — Үлгі:DOI Дереккөз алу қатесі: Invalid <ref> tag; name "Hui14Jan2020" defined multiple times with different content
  2. Undiagnosed pneumonia - China (HU) (01): wildlife sales, market closed, RFI Archive Number: 20200102.6866757. International Society for Infectious Diseases. Тексерілді, 13 қаңтар 2020.
  3. Pinghui, Zhuang Wuhan pneumonia: how search for source unfolded  (ағыл.) (15 January 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 15 қаңтар 2020. Тексерілді, 16 қаңтар 2020.
  4. Wuhan seafood market pneumonia virus isolate Wuhan-Hu-1, complete genome. National Center for Biotechnology Information. Тексерілді, 20 қаңтар 2020.
  5. 湖北黃岡:城鐵站、火車站離開黃岡市區通道暫時關閉. www.hkcna.hk. Тексерілді, 23 қаңтар 2020.
  6. hermesauto Wuhan virus: China locks down Huanggang, imposes tough travel restrictions in 3 other cities, after Wuhan lockdown  (ағыл.). The Straits Times (23 January 2020). Тексерілді, 23 қаңтар 2020.
  7. https://www.telegraph.co.uk/news/2020/01/24/china-locks-eight-cities-pledges-new-hospital-within-six-days/
  8. Немісше Уикипедия мәліметтеріне сәйкес жасалған
  9. Pneumonia of unknown cause – China. Disease outbreak news. World Health Organization (5 қаңтар 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 7 қаңтар 2020. Тексерілді, 6 қаңтар 2020.
  10. Schnirring, Lisa Report: Thailand's coronavirus patient didn't visit outbreak market  (ағыл.) (14 January 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 14 қаңтар 2020. Тексерілді, 15 қаңтар 2020.
  11. Schnirring, Lisa China releases genetic data on new coronavirus, now deadly  (ағыл.) (11 January 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 11 қаңтар 2020. Тексерілді, 12 қаңтар 2020.
  12. Schnirring, Lisa Second family cluster found in Wuhan novel coronavirus outbreak  (ағыл.) (15 January 2020). Тексерілді, 16 қаңтар 2020.
  13. Wee, Sui-Lee. China Identifies New Virus Causing Pneumonialike Illness (en-US), The New York Times (8 қаңтар 2020). Тексерілді 14 қаңтардың 2020.
  14. Qin, Amy. China Reports First Death From New Virus (en-US), The New York Times (10 қаңтар 2020). Тексерілді 11 қаңтардың 2020.
  15. Schirring, Lisa Japan has 1st novel coronavirus case; China reports another death  (ағыл.) (16 January 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 20 қаңтар 2020. Тексерілді, 16 қаңтар 2020.
  16. Kyodo News China announces 2nd death from new coronavirus. Тексерілді, 16 қаңтар 2020.
  17. 武汉市卫生健康委员会 (16 қаңтар 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 20 қаңтар 2020. Тексерілді, 16 қаңтар 2020.
  18. Қытай коронавирусының таралуы: Тоқаев мәлімдеме жасады
  19. Қытай коронавирусы: Тоқаев мәлімдемесінен соң үкімет қандай шара қолданды?
  20. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa Tracking coronavirus: Map, data and timeline (English). Page created 2 February 2020 and frequently updated, with links to original sources
  21. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w Novel Coronavirus(2019-nCoV)Situation Report –19-ERRAT (February 8, 2020).
  22. Fourth patient in UK diagnosed with coronavirus (9 February 2020). Тексерілді, 9 ақпан 2020.


Дереккөз алу қатесі: "lower-alpha" деп аталған дереккөз тобында <ref> тегі бар, бірақ тиісті <references group="lower-alpha"/> тегі табылмады, немесе </ref> жабу тегін қажет етеді