AFI нұсқасы бойынша 100 жылдағы 100 үздік фильм

Америка кино институтының рейтингтері

100 жыл… 100 фильм (1998 және 2007) 100 жыл… 100 жұлдыз (1999) 100 жыл… 100 комедия (2000) 100 жыл… 100 шытырман оқиға (2001) 100 жыл… 100 құштарлық (2002) 100 жыл… 100 қаһарман мен зұлым (2003) 100 жыл… 100 ән (2004) 100 жыл… 100 дәйексөз (2005) 100 жыл… үздік кино музыкасы (2005) 100 жыл… 100 шабыт (2006) 100 жыл… үздік киномюзиклдер (2006) 100 жанрлық фильм (2008)

Америка кино институтының нұсқасы бойынша үздік 100 америкалық фильмнің тізімі алғаш рет 1998 жылы жасалып, кейін 2007 жылы жаңартылды.

Тізім 400 үміткердің арасынан іріктелді. Оны таңдауға киноиндустрияның 1500-ден астам өкілі (режиссерлер, сценаристер, актерлер, операторлар және т.б.), сондай-ақ кино тарихшылары мен киносыншылар қатысты. 1998 және 2007 жылғы нұсқалардың екеуінде де Орсон Уэллстің «Азамат Кейн» туындысы ең үздік фильм деп танылып, рейтингтің көшін бастады.

Критерийлері

Фильмдер келесі критерийлер бойынша бағаланды:

• Толықметражды фильм: Көркем фильм форматындағы, ұзақтығы кемінде 60 минут болатын туындылар.
• Америкалық фильм: Фильм ағылшын тілінде түсіріліп, негізгі қаржыландыру немесе өндірістік жұмыстары АҚШ-қа тиесілі болуы тиіс. (Кейбір туындылар, атап айтқанда, «Үшінші адам», «2001: Ғарыш одиссеясы» және «Арабиялық Лоуренс» — Ұлыбританияда жасалған, бірақ америкалық студиялар тарапынан қаржыландырылып, таратылған. «Сақиналар әміршісі» Жаңа Зеландияда түсірілгенімен, америкалық инвестиция есебінен жасалған).
• Сыншылардың мойындауы: Баспасөз беттерінде ресми түрде жоғары бағалануы.
• Негізгі марапаттардың иегері: Киноқоғамдастық ұйымдары мен ірі кинофестивальдердің бәсекелі марапаттарына ие болуы.
• Уақыт сынынан өткен танымалдылық: Инфляцияны есепке алғандағы кассалық түсімдер, телетрансляциялар және бейнебасылымдардың сатылымы мен жалға алу көрсеткіштері.
• Тарихи маңыздылығы: Техникалық жаңашылдық, тың баяндау тәсілдері немесе басқа да іргелі жетістіктері арқылы кино өнерінің тарихында із қалдыруы.
• Мәдени ықпалы: Фильмнің стиль мен мазмұн тұрғысынан америкалық қоғамға тигізген әсері.

Тізім

№	1998 жылғы тізім	Режиссері	Жыл	2007 ж қарай позицияның өзгеруі		1998 ж бері позицияның өзгеруі	2007 жылғы тізім	Режиссері	Жыл
1	Азамат Кейн	Орсон Уэллс	1941	▬		▬	Азамат Кейн	Орсон Уэллс	1941
2	Касабланка	Майкл Кёртис	1942	▼ 1		▲ 1	Өкіл әке	Фрэнсис Форд Коппола	1972
3	Өкіл әке	Фрэнсис Форд Коппола	1972	▲ 1		▼ 1	Касабланка	Майкл Кёртис	1942
4	Жел өтіндегі тағдырлар	Виктор Флеминг	1939	▼ 2		▲ 20	Құтырған бұқа	Мартин Скорсезе	1980
5	Арабиялық Лоуренс	Дэвид Лин	1962	▼ 2		▲ 5	Жаңбыр астында ән салу	Стэнли Донен және Джин Келли	1952
6	Оз елінің сиқыршысы	Виктор Флеминг	1939	▼ 4		▼ 2	Жел өтіндегі тағдырлар	Виктор Флеминг	1939
7	Түлек	Майк Николс	1967	▼ 10		▼ 2	Арабиялық Лоуренс	Дэвид Лин	1962
8	Портта	Элиа Казан	1954	▼ 11		▲ 1	Шиндлердің тізімі	Стивен Спилберг	1993
9	Шиндлердің тізімі	Стивен Спилберг	1993	▲ 1		▲ 52	Вертиго	Альфред Хичкок	1958
10	Жаңбыр астында ән салу	Стэнли Донен және Джин Келли	1952	▲ 5		▼ 4	Оз елінің сиқыршысы	Виктор Флеминг	1939
11	Бұл ғажайып өмір	Фрэнк Капра	1946	▼ 9		▲ 65	Үлкен қаланың оттары	Чарли Чаплин	1931
12	Сансет бульвары	Билли Уайлдер	1950	▼ 4		▲ 84	Іздеушілер	Джон Форд	1956
13	Квай өзеніндегі көпір	Дэвид Лин	1957	▼ 23		▲ 2	Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт	Джордж Лукас	1977
14	Джазда тек қана қыздар	Билли Уайлдер	1959	▼ 8		▲ 4	Психо	Альфред Хичкок	1960
15	Жұлдызды соғыстар: Эпизод IV - Жаңа үміт	Джордж Лукас	1977	▲ 2		▲ 7	2001: Ғарыш одиссеясы	Стэнли Кубрик	1968
16	Барлығы Ева туралы	Джозеф Лео Манкевич	1950	▼ 12		▼ 4	Сансет бульвары	Билли Уайлдер	1950
17	Африкалық патшайым	Джон Хьюстон	1951	▼ 48		▼ 10	Түлек	Майк Николс	1967
18	Психо	Альфред Хичкок	1960	▲ 4		Жаңа	Генерал	Клайд Бракмэн және Бастер Китон	1926
19	Қытай кварталы	Роман Полански	1974	▼ 2		▼ 11	Портта	Элиа Казан	1954
20	Көкектің ұясы	Милош Форман	1975	▼ 13		▼ 9	Бұл ғажайып өмір	Фрэнк Капра	1946
21	Ыза шоғы	Джон Форд	1940	▼ 2		▼ 2	Қытай кварталы	Роман Полански	1974
22	2001: Ғарыш одиссеясы	Стэнли Кубрик	1968	▲ 7		▼ 8	Джазда тек қана қыздар	Билли Уайлдер	1959
23	Мальта сұңқары	Джон Хьюстон	1941	▼ 8		▼ 2	Ыза шоғы	Джон Форд	1940
24	Құтырған бұқа	Мартин Скорсезе	1980	▲ 20		▲ 1	Жатпланеталық	Стивен Спилберг	1982
25	Жатпланеталық	Стивен Спилберг	1982	▲ 1		▲ 9	Құйқылжықты өлтіру	Роберт Маллиган	1962
26	Доктор Стрейнджлав	Стэнли Кубрик	1964	▼ 13		▲ 3	Мистер Смит Вашингтонға барады	Фрэнк Капра	1939
27	Бонни мен Клайд	Артур Пенн	1967	▼ 15		▲ 6	Тал түс	Фред Циннеман	1952
28	Бүгінгі күннің ақыретзаманы	Фрэнсис Форд Коппола	1979	▼ 2		▼ 12	Барлығы Ева туралы	Джозеф Лео Манкевич	1950
29	Мистер Смит Вашингтонға барады	Фрэнк Капра	1939	▲ 3		▲ 9	Қос сақтандыру	Билли Уайлдер	1944
30	Сьерра-Мадре қазынасы	Джон Хьюстон	1948	▼ 8		▼ 2	Бүгінгі күннің ақыретзаманы	Фрэнсис Форд Коппола	1979
31	Энни Холл	Вуди Аллен	1977	▼ 4		▼ 8	Мальта сұңқары	Джон Хьюстон	1941
32	Өкіл әке 2	Фрэнсис Форд Коппола	1974	▬		▬	Өкіл әке 2	Фрэнсис Форд Коппола	1974
33	Тал түс	Фред Циннеман	1952	▲ 6		▼ 13	Көкектің ұясы	Милош Форман	1975
34	Құйқылжықты өлтіру	Роберт Маллиган	1962	▲ 9		▲ 15	Ақшақар және жеті ергежейлі	Дэвид Хэнд	1937
35	Бір түнде болған оқиға	Фрэнк Капра	1934	▼ 11		▼ 4	Энни Холл	Вуди Аллен	1977
36	Түнгі ковбой	Джон Шлезингер	1969	▼ 7		▼ 23	Квай өзеніндегі көпір	Дэвид Лин	1957
37	Өміріміздің үздік жылдары	Уильям Уайлер	1946	▬		▬	Өміріміздің үздік жылдары	Уильям Уайлер	1946
38	Қос сақтандыру	Билли Уайлдер	1944	▲ 9		▼ 8	Сьерра-Мадре қазынасы	Джон Хьюстон	1948
39	Доктор Живаго	Дэвид Лин	1965	Шығып қалды		▼ 13	Доктор Стрейнджлав	Стэнли Кубрик	1964
40	Солтүстіктен солтүстік-батысқа қарай	Альфред Хичкок	1959	▼ 15		▲ 15	Музыка дыбыстары	Роберт Уайз	1965
41	Вестсайд хикаясы	Джером Роббинс және Роберт Уайз	1961	▼ 10		▲ 2	Кинг Конг	Мериан Купер және Эрнест Шодсак	1933
42	Аулаға қараған терезе	Альфред Хичкок	1954	▼ 6		▼ 15	Бонни мен Клайд	Артур Пенн	1967
43	Кинг Конг	Мериан Купер және Эрнест Шодсак	1933	▲ 2		▼ 7	Түнгі ковбой	Джон Шлезингер	1969
44	Ұлттың тууы	Дэвид Уорк Гриффит	1915	Шығып қалды		▲ 7	Филадельфия хикаясы	Джордж Кьюкор	1940
45	Құштарлық трамвайы	Элиа Казан	1951	▼ 2		▲ 24	Шейн	Джордж Стивенс	1953
46	Бұрандалы апельсин	Стэнли Кубрик	1971	▼ 24		▼ 11	Бір түнде болған оқиға	Фрэнк Капра	1934
47	Такси жүргізушісі	Мартин Скорсезе	1976	▼ 5		▼ 2	Құштарлық трамвайы	Элиа Казан	1951
48	Жақтар	Стивен Спилберг	1975	▼ 8		▼ 6	Аулаға қараған терезе	Альфред Хичкок	1954
49	Ақшақар және жеті ергежейлі	Дэвид Хэнд	1937	▲ 15		Жаңа	Төзімсіздік	Дэвид Уорк Гриффит	1916
50	Бутч Кэссиди және Сандэнс Кид	Джордж Рой Хилл	1969	▼ 23		Жаңа	Сақиналар әміршісі: Сақина бауырластығы	Питер Джексон	2001
51	Филадельфия хикаясы	Джордж Кьюкор	1940	▲ 7		▼ 10	Вестсайд хикаясы	Джером Роббинс және Роберт Уайз	1961
52	Осыдан кейін мәңгілікке	Фред Циннеман	1953	Шығып қалды		▼ 5	Такси жүргізушісі	Мартин Скорсезе	1976
53	Амадей	Милош Форман	1984	Шығып қалды		▲ 26	Бұғы аңшысы	Майкл Чимино	1978
54	Батыс майданда өзгеріс жоқ	Льюис Майлстоун	1930	Шығып қалды		▲ 2	МЭШ	Роберт Олтмен	1970
55	Музыка дыбыстары	Роберт Уайз	1965	▲ 15		▼ 15	Солтүстіктен солтүстік-батысқа қарай	Альфред Хичкок	1959
56	МЭШ	Роберт Олтмен	1970	▲ 2		▼ 8	Жақтар	Стивен Спилберг	1975
57	Үшінші адам	Кэрол Рид	1949	Шығып қалды		▲ 21	Рокки	Джон Эвилдсен	1976
58	Фантазия	Сэмюель Армстронг және т.б.	1940	Шығып қалды		▲ 16	Алтын безгегі	Чарли Чаплин	1925
59	Себепсіз бүлікші	Николас Рэй	1955	Шығып қалды		Жаңа	Нэшвилл	Роберт Олтмен	1975
60	Индиана Джонс: Жоғалған кеме іздеуінде	Стивен Спилберг	1981	▼ 6		▲ 25	Үйрек сорпасы	Лео Маккэри	1933
61	Вертиго	Альфред Хичкок	1958	▲ 52		Жаңа	Салливанның саяхаты	Престон Стёрджес	1941
62	Тутси	Сидни Поллак	1982	▼ 7		▲ 15	Америкалық граффити	Джордж Лукас	1973
63	Дилижанс	Джон Форд	1939	Шығып қалды		Жаңа	Кабаре	Боб Фосс	1972
64	Үшінші дәрежелі жақын байланыстар	Стивен Спилберг	1977	Шығып қалды		▲ 2	Тележелі	Сидни Люмет	1976
65	Қозылар үнсіздігі	Джонатан Демми	1991	▼ 9		▼ 48	Африкалық патшайым	Джон Хьюстон	1951
66	Тележелі	Сидни Люмет	1976	▲ 2		▼ 6	Индиана Джонс: Жоғалған кеме іздеуінде	Стивен Спилберг	1981
67	Маньчжуриялық кандидат	Джон Франкенхаймер	1962	Шығып қалды		Жаңа	Вирджиния Вулфтан кім қорқады?	Майк Николс	1966
68	Париждегі америкалық	Винсент Миннелли	1951	Шығып қалды		▲ 30	Кешірілмеген	Клинт Иствуд	1992
69	Шейн	Джордж Стивенс	1953	▲ 24		▼ 7	Тутси	Сидни Поллак	1982
70	Француз байланысшысы	Уильям Фридкин	1971	▼ 23		▼ 24	Бұрандалы апельсин	Стэнли Кубрик	1971
71	Форрест Гамп	Роберт Земекис	1994	▼ 5		Жаңа	Қатардағы жауынгер Райанды құтқару	Стивен Спилберг	1998
72	Бен-Гур	Уильям Уайлер	1959	▼ 28		Жаңа	Шоушенктен қашу	Фрэнк Дарабонт	1994
73	Найзағайлы асу	Уильям Уайлер	1939	Шығып қалды		▼ 23	Бутч Кэссиди және Сандэнс Кид	Джордж Рой Хилл	1969
74	Алтын безгегі	Чарли Чаплин	1925	▲ 16		▼ 9	Қозылар үнсіздігі	Джонатан Демми	1991
75	Қасқырлармен билеу	Кевин Костнер	1990	Шығып қалды		Жаңа	Оңтүстіктің аптап түнінде	Норман Джуисон	1967
76	Үлкен қаланың оттары	Чарли Чаплин	1931	▲ 65		▼ 5	Форрест Гамп	Роберт Земекис	1994
77	Америкалық граффити	Джордж Лукас	1973	▲ 15		Жаңа	Президенттің бүкіл жасағы	Алан Пакула	1976
78	Рокки	Джон Эвилдсен	1976	▲ 21		▲ 3	Жаңа заман	Чарли Чаплин	1936
79	Бұғы аңшысы	Майкл Чимино	1978	▲ 26		▲ 1	Жабайы топ	Сэм Пекинпа	1969
80	Жабайы топ	Сэм Пекинпа	1969	▲ 1		▲ 13	Пәтер	Билли Уайлдер	1960
81	Жаңа заман	Чарли Чаплин	1936	▲ 3		Жаңа	Спартак	Стэнли Кубрик	1960
82	Алып	Джордж Стивенс	1956	Шығып қалды		Жаңа	Күннің шығуы	Фридрих Вильгельм Мурнау	1927
83	Взвод	Оливер Стоун	1986	▼ 3		Жаңа	Титаник	Джеймс Кэмерон	1997
84	Фарго	Ағайынды Коэн	1996	Шығып қалды		▲ 4	Жеңіл шабандоз	Дэннис Хоппер	1969
85	Үйрек сорпасы	Лео Маккэри	1933	▲ 25		Жаңа	Операдағы кеш	Сэм Вуд	1935
86	Баунтидегі бүлік	Фрэнк Ллойд	1935	Шығып қалды		▼ 3	Взвод	Оливер Стоун	1986
87	Франкенштейн	Джеймс Уэйл	1931	Шығып қалды		Жаңа	12 ашулы кісі	Сидни Люмет	1957
88	Жеңіл шабандоз	Дэннис Хоппер	1969	▲ 4		▲ 9	Сәбиді тәрбиелеу	Говард Хоукс	1938
89	Паттон	Франклин Шеффнер	1970	Шығып қалды		Жаңа	Алтыншы сезім	М. Найт Шьямалан	1999
90	Джаз әншісі	Алан Кросланд	1927	Шығып қалды		Жаңа	Свинг уақыты	Джордж Стивенс	1936
91	Менің сұлу ледиім	Джордж Кьюкор	1964	Шығып қалды		Жаңа	Софидің таңдауы	Алан Пакула	1982
92	Күн астындағы орын	Джордж Стивенс	1951	Шығып қалды		▲ 2	Жақсы жігіттер	Мартин Скорсезе	1990
93	Пәтер	Билли Уайлдер	1960	▲ 13		▼ 23	Француз байланысшысы	Уильям Фридкин	1971
94	Жақсы жігіттер	Мартин Скорсезе	1990	▲ 2		▲ 1	Қойыртпақ шығарма	Квентин Тарантино	1994
95	Қойыртпақ шығарма	Квентин Тарантино	1994	▲ 1		Жаңа	Соңғы киносеанс	Питер Богданович	1971
96	Іздеушілер	Джон Форд	1956	▲ 84		Жаңа	Дұрыс жаса!	Спайк Ли	1989
97	Сәбиді тәрбиелеу	Говард Хоукс	1938	▲ 9		Жаңа	Ұстараның жүзімен жүгіруші	Ридли Скотт	1982
98	Кешірілмеген	Клинт Иствуд	1992	▲ 30		▲ 2	Янки Дудл Денди	Майкл Кёртис	1942
99	Түскі асқа кім келетінін тап?	Стэнли Крамер	1967	Шығып қалды		Жаңа	Ойыншықтар хикаясы	Джон Лассетер	1995
100	Янки Дудл Денди	Майкл Кёртис	1942	▲ 2		▼ 28	Бен-Гур	Уильям Уайлер	1959

Сыртқы сілтемелер

• Ресми сайт (1998)  (ағыл.)
• Ресми сайт (2007)  (ағыл.)
• Номинанттар тізімі (400) (1998)  (ағыл.)
• Номинанттар тізімі (400) (2007)  (ағыл.)