Japan Post Bank
| Japan Post Bank Co., Ltd. | |
 | |
 Ōtemachi, Тиёда, Токио қаласындағы штаб-пәтері | |
| Түрі | |
|---|---|
| Биржадағы листингі |
TYO: 7182 |
| Құрылды | |
| Орналасуы | |
| Басты адамдары |
Норито Икэда (президент және өкіл атқарушы директор) |
| Саласы |
қаржылық қызметтер |
| Өнімі |
|
| Айналым |
¥1,85 трлн (2019)[2] |
| Таза табыс |
¥266 млрд (2019)[2] |
| Активтер |
¥205 трлн (2019)[2] |
| Қызметкерлер саны |
12 800 (2019)[2] |
| Басшы компания |
Japan Post Holdings (61,50%) |
| Сайты | |
Japan Post Bank Co., Ltd. (株式会社ゆうちょ銀行 Kabushiki gaisha Yūcho Ginkō?) — штаб-пәтері Токио қаласында орналасқан жапон банкі. Ол Japan Post Holdings иелігіндегі корпорация болып табылады, оның бақылау пакетіне Жапония үкіметі иелік етеді.
Ол 1875 жылы пошталық жинақ жүйесі ретінде құрылған ірі қаржы мекемесі болып табылады және бүгінгі күні де өз қызметін негізінен пошта бөлімшелері арқылы жүзеге асырады. Банк 205 триллион иеннен астам активтерді басқарады және Жапония бойынша шамамен 24 000 бөлімшеде қызмет көрсетеді.[2] Өз тарихының белгілі бір кезеңінде ол әлемдегі ең ірі қаржы мекемесі болды.[3] Құрылған кезінен бастап ол Жапония халқын қаржылық қызметтермен қамтамасыз етуде және елдің экономикалық әрі өнеркәсіптік дамуына инвестиция салуда маңызды рөл атқарып келеді.[3]
Өз тарихының басым бөлігінде Japan Post Bank толықтай мемлекет меншігінде болып, ұйымдық жағынан пошта жүйесінің құрамына кірді. 2007 жылы Japan Post Bank-ті жекешелендіруді бастау және Japan Post-тың әртүрлі міндеттерін атқаратын жеке компаниялар құру туралы заң қабылданды.[4] Жапония үкіметінің Japan Post Bank пен оның холдингтік компаниясындағы акцияларын сату үдерісі әлі де жалғасуда.[5]
Ұйым тарихы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Жапониядағы пошталық жинақ жүйесін 1875 жылы «Жапонияның пошта жүйесінің атасы» ретінде танылған Маэдзима Хисока құрды.[6][7] 1871 жылы, пошта жүйесінің негізін қалаудан төрт жыл бұрын, Маэдзима Ұлыбританияның пошта жүйесімен танысып, оның пошталық жинақ қызметіне тәнті болды. Бұл жүйені халық тез қабылдап, алғашқы үш жыл ішінде оның 10 000 клиенті болды.[7]
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, 1949 жылы пошталық жинақ жүйесі жаңадан құрылған Пошта және телекоммуникациялар министрлігінің қарамағында қайта іске қосылды. Экономиканың қалпына келуіне қарай пошталық жинақ көлемі қарқынды өсіп, 1960 жылы 1 триллион иенге, ал 1985 жылы 100 триллион иенге жетті.[7] 2001 жылы пошталық жинақ жүйесі Пошта қызметтері агенттігінің қарамағына берілді, ал бұл агенттік көп ұзамай, 2003 жылы Japan Post болып қайта ұйымдастырылды.
Осы ұйымдық өзгерістердің барлығы барысында пошталық жинақ қызметтерін пошта және сақтандыру бөлімшелерін де басқаратын бір мемлекеттік компания басқарды. 2006 жылы бұл міндеттерді ішінара жекешелендірілген жеке компаниялар арасында бөлуге дайындық ретінде мемлекеттік Japan Post Holdings холдингтік компаниясы құрылды. Бұл қайта ұйымдастыру 2007 жылғы 1 қазанда жүзеге асырылды.[7] 2015 жылғы 3 қарашада Japan Post Bank Company акциялары алғаш рет Токио қор биржасында орналастырылып, олардың шамамен 10%-ы листингке шығарылды.[8]
Экономикалық дамудағы тарихи рөлі
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Жапонияның пошталық банк жүйесінің маңызы тек ел тұрғындарына жинақтау мүмкіндігі мен қаржылық қызметтер ұсынумен ғана шектелмейді. Сонымен қатар, жинақталған қаражат Жапонияның қазіргі заманғы тарихы бойы елдің экономикалық дамуын ынталандыру мақсатында пайдаланылып келді.
Құрылған кезінен Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Бастапқыда пошталық жинақтар банкнот шығару құқығына ие болған жеке банк — Dai-Ichi National Bank-ке салынды, алайда 1878 жылдан бастап салымдар Қаржы министрлігіне орналастырыла бастады. 1884 жылдан бастап Қаржы министрлігі пошталық жинақ салымдарын қабылдайтын жалғыз мекемеге айналды.[9][10]
Бұл Мэйдзи дәуірінде болды. Сол кезеңде Жапония үкіметі экономикалық және әскери жаңғыртуды жеделдетуге, сондай-ақ Батыс державаларының отаршылдық кезеңінде елдің тәуелсіздігін сақтау үшін сыртқы қарыздан аулақ болуға баса назар аударды.[6] Атап айтқанда, сыртқы қарыз үлкен алаңдаушылық туғызды, өйткені Жапониядағы бақылаушылар Қытай мен Мысыр сияқты елдердің қарызға тәуелді болуы олардың несие берушілерге бағынышты болуына әкелгенін көрді.[10][11]
Алайда бұл өзгерістерді жүзеге асыру үшін теміржолдарды, байланыс жүйелерін және өнеркәсіптің дамуын қаржыландыруға мол капитал қажет болды, өйткені халықтың басым көпшілігі ақшаны жинақтап, инвестициялауға болатын қаражат ретінде қарастырмайтындықтан, елдегі жинақ деңгейі төмен еді.[6][10] Соған қарамастан, пошталық банк жүйесі табысты болды және 1885 жылға қарай оның шамамен 4 500 пошта бөлімшесінде қаржылық операциялар жүргізе алатын 1,25 миллион салымшысы болды.[6]
Бастапқы кезеңде салымдар тек мемлекеттік облигацияларды сатып алу арқылы ғана үкіметке қарызға берілді.[9] 1890-жылдары үкімет осы салымдармен қамтамасыз етілген өнеркәсіптік несиелер бере алатын бірнеше банкті құра бастады.[6][9] Алайда мұндай несие беру түрі тек 1912 жылдан кейін ғана елеулі сипатқа ие болды, ал нақты мекемелерді дамудың белгілі бір мақсаттарына қол жеткізу үшін қаржыландыратын жүйеге тек 1930-жылдары ғана айналды.[9]
Екінші дүниежүзілік соғыс қарсаңында және соғыс жылдарында пошталық жинақтар әскери өндіріс саласындағы компанияларға және соғыс шығындарын қаржыландыру үшін көп мөлшерде шығарылған мемлекеттік облигацияларға инвестицияланды.[6][10] Осы кезеңде пошталық жинақтар тарихтағы ең жоғары қарқынмен өсіп, 1942–1945 жылдар аралығында бес есе ұлғайды.[9]
Соғыстан кейінгі кезең
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Соғыстан кейін бірден банк жүйесі толық күйзеліске ұшырады. Салымшылар соғыс кезіндегі инфляция салдарынан едәуір құнсызданған ақшаларын жаппай шешіп ала бастағандықтан, жинақ деңгейі теріс көрсеткішке түсті. Соғыс салдарынан 52 миллион шотқа қатысты жазбалар жойылды. Бұған қоса, үкімет ішкі экономиканы тұрақтандыруға күш салып жатқан кезде, пошталық жинақ жүйесінің шетелдегі отарлық аумақтарға салған 6 миллиард иен көлеміндегі инвестициялары жоғалып кетті.[3]
Экономиканы қалпына келтіруге жұмсалатын жинақтарды ынталандыру мақсатында жапон билігі үнемдеуге үндейтін үздіксіз мәлімдемелер жасап, қаржы жүйесіне деген сенімді қалпына келтіруге бағытталған шараларды енгізді.[9][3] 1950-жылдардан бастап пошталық жинақтар тұрақты өсім көрсетті және пошта бөлімшелерінің кең желісі, жоғары табыс ұсынатын тартымды қаржылық өнімдер мен үкіметтің салымдарға қатысты салықтық жеңілдіктерінің арқасында жеке банктерге қарағанда өз нарықтағы үлесін ұлғайтты.[10][3]
Жапонияны одақтастар оккупациялаған кезеңде пошталық жинақ жүйесіндегі салымдарды тек мемлекеттік және муниципалдық облигацияларға инвестициялауға рұқсат етілді, ал капитал берудің негізгі жауапкершілігі жеке қаржы мекемелеріне жүктелді. 1951 жылы мемлекеттік қаржыландыру жүйесі қайта қаралғаннан кейін, елді қалпына келтіруге және Корей соғысына қаражат қажет болуына байланысты қаражатты қайтадан Қаржы министрлігіне орналастырып, оны Қаржылық инвестициялар және несиелер бағдарламасы (FILP) арқылы өнеркәсіпке инвестициялауға мүмкіндік берілді.[6][10] Үкімет мемлекеттік органдар мен өнеркәсіптік ұйымдарға несие беру үшін қаржы корпорацияларын құрды, бұл өнеркәсіптің жедел дамуына және экономикалық өсімге ықпал етті.[6] 1953 жылдан бастап FILP арқылы бөлінген қаражат көлемі мемлекеттік бюджеттің жартысынан үштен біріне дейінгі бөлігін құрады.[3] 2001 жылы Japan Post Bank-ті жекешелендіруге және FILP қаражатын пайдалануға саяси ықпал етуге қатысты дау аясында FILP пен Japan Post Bank салымдары арасындағы ресми байланысты тоқтатқан реформа қабылданды, дегенмен іс жүзінде қаражаттың ағымы жалғаса берді.[12]
Жекешелендіру
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]2005 жылы Жапонияның пошта жүйесін жекешелендіру туралы заң қабылданды. Ол Жапонияның пошталық банк қызметтерін пошта жүйесіне қарасты басқа компаниялармен бірдей меншік құрылымындағы жеке компания ретінде жекешелендіруді көздеді. Бұл үдеріс 2007 жылы басталды.[4] Заңға сәйкес Japan Post Bank дербес ұйымға айналуға тиіс болды, ал үкімет 2017 жылға дейін ондағы өз акцияларын сатуды жоспарлады. Сонымен қатар банк пошталық қызметтерді көрсету үшін құрылған баламалы компания — Japan Post Service-тің пошта бөлімшелері арқылы қызметін жалғастыруы тиіс еді.[13]
Жекешелендіру жоспары бірқалыпты жүзеге аспады. 2009 жылы 2008 жылғы қаржы дағдарысына байланысты жекешелендіру тоқтатылып, экономиканы ынталандыруға арналған мемлекеттік шығындарды қаржыландыру үшін жинақтарды көбейтуге басымдық берілді.[4] 2011 жылы Ұлы Шығыс Жапония жер сілкінісінен кейін апаттан кейінгі қалпына келтіру жұмыстарын қаржыландыруға көмектесу мақсатында пошталық банктің акцияларын қайтадан сатуға рұқсат етілді.[4][14] 2015 жылы Japan Post Bank акциялары алғаш рет Токио қор биржасында сатылымға шығарылып, олардың шамамен 10%-ы орналастырылды.[8]
Жекешелендіру біртіндеп жүзеге асырылып келеді. 2019 жылдың соңында үкімет Japan Post Holdings акцияларының 57%-ына иелік етті,[5] ал бұл холдинг өз кезегінде Japan Post Bank акцияларының 90%-ына ие болды.[2] 2024 жылғы наурыздың соңына қарай бұл үлестер тиісінше 36% және 61,50%-ға дейін қысқарды, бұл үкіметтің Japan Post Bank-тегі экономикалық үлесі 22%-ды құрағанын білдіреді.[a]
Қазіргі қызметі
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
2019 жылы Japan Post Bank 205 триллион иен көлеміндегі активтерді басқарды. Ол шамамен 120 миллион клиенттік шотқа қызмет көрсетті, олардың иелері Жапония бойынша орналасқан шамамен 24 000 бөлімшеде қызмет ала алды. Бұл бөлімшелердің басым бөлігі ресми түрде Japan Post Service-ке тиесілі, бірақ келісімшарт негізінде жұмыс істейтін пошта бөлімшелері болып табылады.[2] Банк депозиттік шоттар, кредиттік карталар мен несиелер, инвестициялық өнімдер, мерзімді депозиттер және зейнетақы шоттарын қоса алғанда, әртүрлі қаржылық өнімдерді ұсынады.[15]
Сонымен қатар банк ауылдық өңірлерде қаржылық қызметтердің қолжетімділігін қамтамасыз ету арқылы маңызды әлеуметтік қызмет атқарады. Халқы азайып бара жатқан немесе тұрғындарының едәуір бөлігін егде жастағы адамдар құрайтын Жапонияның кейбір өңірлерінде пошта бөлімшесі арқылы жұмыс істейтін Japan Post Bank жалғыз қолжетімді қаржы мекемесі болуы мүмкін.[13][16]
Сонымен қатар банк Жапония бойынша шамамен 30 000 банкоматты басқарады.[2] Жапонияда көптеген операциялар әлі де қолма-қол ақшамен жүргізілетіндіктен, басқа банктер қолма-қол ақшасыз төлемдерді ынталандырып немесе банкоматтарының санын қысқартып жатқан өңірлерде Japan Post Bank банкоматтарға қолжетімділікті қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады.[17]
2019 жылдың мамырында Japan Post Bank пайдаланушының банк шотынан қатысушы сауда орындарына тікелей төлем жасауға мүмкіндік беретін смартфонға негізделген Yucho төлем сервисін іске қосты. Қызмет алғаш іске қосылған кезде оған шамамен 10 000 пайдаланушы қосылды. Сондай-ақ ол QR кодтарды сканерлеу арқылы төлем жасауға және қолма-қол ақша шешіп алуға мүмкіндік береді.[2]
2021 жылдың наурызында Japan Post логистика, мобильді байланыс және төлемдер салаларында серіктестік орнату мақсатында Rakuten компаниясының 8,3% акциясын сатып алу үшін 150 миллиард иен (1,4 миллиард АҚШ доллары) инвестициялайтынын жариялады.[18]
2025 жылы Japan Post Bank елдегі ең ірі қаражат қорларының біріне айналдырған 190 триллион иен (1,29 триллион АҚШ доллары) көлеміндегі депозиттік қорын жандандыру мақсатында цифрлық валюта шығаруды жоспарлап отырғанын жариялады.[19]
Даулар
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]2019 жылы жүргізілген ішкі тергеу инвестициялық өнімдердің талапқа сай сатылмаған мыңдаған жағдайын анықтады. Тексеру нәтижесінде Japan Post Bank-тің тікелей басқаруындағы 230 бөлімшенің 90%-ында мұндай бұзушылықтар болғаны белгілі болды. Сондай-ақ инвестициялық өнімдер егде жастағы клиенттерге олардың өнімді толық түсінгеніне көз жеткізілместен сатылғаны анықталды.[20] Бұл жағдай Қаржылық қызметтер агенттігінің тергеуіне әкеліп,[20] банкке сақтандыру және қаржылық өнімдерді сату мен жарнамалауды уақытша тоқтату шарасы қолданылды.[21]
Ескертпелер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Japan Post Holdings-тің жаңартылған меншік құрылымы туралы ақпаратты осы жерден қараңыз. Japan Post Bank-тің меншік құрылымы туралы ақпаратты осы жерден қараңыз.
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- ↑ Executives-JAPAN POST BANK. Japan Post Bank. (1 July 2020). Тексерілді, 29 шілде 2020.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 2019 Annual Report. Japan Post Bank. (2019). Тексерілді, 25 шілде 2020.
- 1 2 3 4 5 6 Garon, Sheldon (11 December 2011). "Postwar Japan's National Salvation". The Asia-Pacific Journal: Japan Focus 9 (50). https://apjjf.org/2011/9/50/Sheldon-Garon/3660/article.html. Retrieved 25 July 2020.
- 1 2 3 4 Robinson, Gary (2 January 2017). "Pragmatic financialisation: the role of the Japanese Post Office". New Political Economy 22 (1): 61–75. doi:10.1080/13563467.2016.1195347. ISSN 1356-3467. http://sro.sussex.ac.uk/id/eprint/61885/1/Pragmatic%20Financialisation-%20The%20Role%20of%20the%20Japanese%20Post%20Office%20ACCEPTED%20MANUSCRIPT.pdf.
- 1 2 Amakudari and Japan Post Holdings. The Japan Times. (24 December 2019). Тексерілді, 25 шілде 2020.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Uno Akira Japan Post Bank: Current Issues and Prospects Springer Nature. — ISBN 9789811514081
- 1 2 3 4 Annual Report 2014. Japan Post Bank. (2014). Тексерілді, 25 шілде 2020.
- 1 2 Japan Post firms make bumper debut after $12 billion triple IPO. Yahoo Finance. (3 November 2015). Тексерілді, 25 шілде 2020.
- 1 2 3 4 5 6 Kuwayama, Patricia Hagan Postal Banking in the United States and Japan: A Comparative Analysis. Monetary and Economic Studies. (2000).
- 1 2 3 4 5 6 Calder, Kent E. (1990). "Linking Welfare and the Developmental State: Postal Savings in Japan". Journal of Japanese Studies 16 (1): 31–59. doi:10.2307/132493. ISSN 0095-6848. JSTOR 132493. https://archive.org/details/journal-of-japanese-studies_winter-1990_16_1/page/31.
- ↑ Scher, Mark J Postal Savings and the Provision of Financial Services: Policy Issues and Asian Experiences in the Use of the Postal Infrastructure for Savings Mobilization. United Nations. (2001).
- ↑ Behold the 'Behemoth'. The privatization of Japan Post Bank. (2009). Тексерілді, 23 шілде 2020.
- 1 2 Lincoln, Edward J. (21 May 2012). "Japan Post Bank: Problematic Issues" in Tensions in the Global Financial Regulatory Environment., Center on Japanese Economy and Business.
- ↑ Japan Post: Retreat or Advance?. Peterson Institute for International Economics. (2012).
- ↑ Annual Report 2016. Japan Post Bank. (2016). Тексерілді, 27 шілде 2020.
- ↑ Antsey, Chris Japan's Post Office Is an Unlikely Global Bond Powerhouse - Bloomberg. Bloomberg. (11 July 2019). Тексерілді, 28 шілде 2020.
- ↑ Days are numbered for ATMs in Japan's banking system. The Japan Times. (8 June 2018). Тексерілді, 26 шілде 2020.
- ↑ Rakuten to raise $2.2bn in deal with Japan Post, Tencent and Walmart. Financial Times. (12 March 2021).
- ↑ Japan Post Bank plans digital currency to revitalize $1.3tn in deposits (ағыл.), Nikkei Asia (1 September 2025). Тексерілді 16 қазанның 2025.
- 1 2 Japan Post Bank broke rules with sales of investment trust products to thousands of seniors. The Japan Times. (13 September 2019). Тексерілді, 27 шілде 2020.
- ↑ Japan Post to resume marketing of savings products after suspension due to irregularities. The Japan Times. (21 November 2019). Тексерілді, 27 шілде 2020.