Мазмұнға өту

MV Hondius кемесіндегі хантавирус індеті

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
MV Hondius кемесіндегі хантавирус індеті
Сурет
MV Hondius кемесі 2026 жылғы 10 мамырда Гранадилья портында
Жалпы мәліметі
Ауруы

Хантавирустық инфекция, оның ішінде хантавирустық өкпе синдромы

Вирус штамы

Анд вирусы[1]

Дата

1 сәуір 2026 жылдан – қазірге дейін

Статистикасы
Расталған жағдайлар

6[2]

Күдікті жағдайлар

8[3][4]

Өлім көрсеткіші

3[4]

2026 жылғы сәуірде голландиялық «MV Hondius» круиздік кемесінде Анд вирусынан туындаған хантавирус індеті анықталды. 2026 жылғы 1 сәуірде кеме Аргентинаның Ушуая қаласынан жолға шыққан болатын. 11 сәуірде кеме бортында бір жолаушы вирустан қайтыс болып, оның денесі араға он үш күн салып, 24 сәуірде Әулие Елена аралында кемеден шығарылды. Сол жерде марқұмның әйелі де кемеден түсіп қалды. Екі күннен кейін ол да Йоханнесбургтегі ауруханада көз жұмды. Испания Денсаулық сақтау министрлігі кеменің келуіне рұқсат бергеннен кейін, 6 мамырда лайнер Тенерифеге бағыт алды. Онда жолаушылар өз елдеріне эвакуацияланады деп жоспарлануда. Бұған дейін кеме Кабо-Вердедегі Прая портына тоқтаған болатын; Канар аралдарының президенті Фернандо Клавихо арал тұрғындарының қауіпсіздігіне алаңдап, кеменің келуіне қарсылық білдірген еді.

Анд вирусы — адамнан адамға жұғатыны белгілі жалғыз хантавирус түрі. Мұндай таралу түрі сирек кездескенімен, бұған дейін де, негізінен, жақын әрі ұзақ уақыт бойы жанасқан жағдайларда орын алған. Індет басталғаннан бері Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы бұл құбылыстың сиректігіне байланысты эпидемия қаупі төмен екенін және бұрынғы ошақтарда тек жақын жанасқан адамдар арасында ғана шектеулі таралу байқалғанын баса айтып келеді.

Әулие Елена аралына аялдау кезінде кемеден 30 жолаушы түскен, қазіргі уақытта олардың барлығын Ұлыбританияның денсаулық сақтау қауіпсіздігі агенттігі (UKHSA) бақылауға алды. АҚШ-тың Ауруларды бақылау және алдын алу орталығы (CDC) бұл індетті 3-деңгейдегі төтенше жағдай ретінде жіктеді, ал Нидерландының Қоғамдық денсаулық сақтау және қоршаған орта ұлттық институты оған A2 деңгейіндегі жұқпалы ауру мәртебесін берді. 2026 жылғы 8 мамырдағы жағдай бойынша, жолаушылар Оңтүстік Африка, Нидерланды, Германия, Әулие Елена аралы, Испания және Швейцария ауруханаларына жатқызылды, ал кеме қосымша медициналық ресурстармен және бортындағы 147 адаммен бірге Тенерифеге бағыт алып барады. ДДҰ мәліметінше, 9 мамырдағы жағдай бойынша сегіз күдікті жағдай тіркелген, оның ішінде алтауы расталған. Барлығы үш өлім жағдайы орын алды, оның екеуіне Анд вирусы себеп болғаны расталды.

Алғышарттар

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
Толық мақаласы: Хантавирус

​Хантавирустар — кеміргіштерді, кейде адамдарды инфекциялайтын вирустардың елуден астам түрі.[5][6] Кеміргіштерде хантавирустық инфекциялар әдетте созылмалы түрде өткенімен, ешқандай симптомдар тудырмайды. Инфекцияланған жануарлар вирусты сау жануарларға өздерінің нәжісінен, зәрлерінен, сілекейінен және қанынан бөлінетін аэрозольдер немесе тамшылар арқылы,[5][7] ластанған азық-түлікті тұтыну арқылы немесе теріден немесе жүннен түсетін вирус бөлшектері арқылы тарата алады.[8] Анд вирусыHantaviridae вирустар тұқымдасына жататын түр. Адамдарда Анд вирусы әдетте хантавирустық өкпе синдромын — жүрек пен тыныс алу жүйесіне әсер ететін ауыр дертті тудырады.[9]

6 мамырда індеттің таралуына әдетте Оңтүстік Америкада кездесетін Анд вирусы себеп болғаны расталды.[10][11] Хантавирустар, әдетте, тек кеміргіштер арқылы таралғанымен, Анд вирусының сирек жағдайларда, әсіресе тығыз немесе ұзақ уақыт жанасқан адамдар арасында жұғатыны құжатталған.[7][11] «Hondius» бортындағы індеттің таралуына ішінара адамнан адамға жұғу механизмі себеп болды деп есептеледі.[12] Бұған дейінгі індет ошақтарының ішінде Аргентинадағы «супер-таратқыш» оқиғасы белгілі, онда вирустың бір рет енуі 34 адамның инфекция жұқтыруына әкелген болатын.[13]

«MV Hondius» кемесі нидерландылық «Oceanwide Expeditions» компаниясына тиесілі.[14] Кемеде 95 каютада 196 жолаушыға арналған орын және 72 адамнан тұратын экипаж бар.[15] Кеме 1 сәуірде әлемдегі ең қиыр оңтүстікте орналасқан қала — Аргентинаның Ушуая қаласынан[14][16] Антарктидаға және «Оңтүстік Атлант мұхитындағы бірнеше оқшауланған аралдарға» бару жоспарымен аттанды.[14] «Hondius» бортында 23 ұлттың өкілдерінен тұратын шамамен 150 жолаушы мен экипаж мүшесі болды.[a][6] Жолаушылардың басым бөлігі Испания, Франция, Ұлыбритания және АҚШ-тан келген, ал экипаждың негізгі бөлігі Филиппин азаматтарынан құралған.[18] Круиздегі каюта орындарының бағасы 14 000 еуродан 22 000 еуроға дейінгі аралықты қамтыды.[19]

Індеттің өршуі

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

1 сәуір – 5 мамыр

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Кеме 1 сәуірде Ушуаядан 175 жолаушымен және экипаж мүшесімен жолға шықты.[20] 6 сәуірде 70 жастағы нидерландық ер адамнан ауру белгілері байқала бастады.[21] Кейіннен ол 11 сәуірде кеме бортында қайтыс болған алғашқы адам болды.[14][21] Ол уақытта өлім себебі жалпы табиғи жағдайлармен байланыстырылды,[21] ал кеме 13–15 сәуір аралығында Тристан-да-Кунья аралына аялдады.[22][23] 24 сәуірде, нидерландық азамат қайтыс болғаннан кейін екі апта өткен соң, кеме Британдық иеліктегі Әулие Елена аралына келгенде оның денесі борттан шығарылды.[7][14] Осы кезде жолаушылар кемеден түсті; олардың арасында марқұмның 69 жастағы жесірі де болды, ол кейіннен Оңтүстік Африкаға ұшақпен ұшып кетті.[24] «Oceanwide Expeditions» компаниясы кемеден түскен жолаушылар санын 30 деп хабарласа,[25] Нидерланды үкіметі олардың санын шамамен 40 деп көрсетті.[24] Кемеден түскен жолаушылар 12 елдің азаматтары болып табылады және олар байланыста болғандарды анықтау шаралары басталғанға дейін үйлеріне қайтып үлгерген.

26 сәуірде марқұмның жесірі Йоханнесбургтен Амстердамға бағытталған KLM әуе компаниясының KL592 рейсіне (кодшеринг: AF8282, DL9560, SK6855) отырды, бірақ денсаулық жағдайына байланысты ұшақ әуеге көтерілгенге дейін борттан шығарылды.[26] Ол сол күні Оңтүстік Африкадағы ауруханалардың бірінде көз жұмды.[7] Жесір әйел ұшақ бортында 45 минут болған.[27] Әулие Елена аралына тоқтағаннан кейін кеме Асенсьон аралына қарай жолын жалғастырды,[28] ол жерде науқас британдық жолаушы кемеден түсіріліп, ауруханада емделу үшін Оңтүстік Африкаға ұшақпен жеткізілді. 27 сәуірде «Hondius» Асенсьон аралынан аттанды.[29] 2 мамырда кеме бортында Германия азаматшасы қайтыс болды,[14][30] ал 8 мамырдағы жағдай бойынша оның денесі әлі де кемеде қалуда.[4] Індет ошағы анықталғаннан кейін жолаушыларға жақын жанасуды шектеу және қолды антисептикпен жиі тазарту туралы нұсқау берілді.[31]

3 мамырда кеме Кабо-Верде астанасы — Прая қаласына тоқтады.[7][14] Билік өкілдері кемені қолдау үшін медициналық жабдықтар мен мамандар жіберілетінін мәлімдеді, сондай-ақ Прая шенеуніктері сақтық шарасы ретінде порт маңындағы қауіпсіздік хаттамаларын күшейтті.[14] Кабо-Верде үкіметі оқшаулау аймағын құру және кеме жолаушылары мен экипажына көмек көрсету үшін көпсалалы топтың үйлестіру жұмыстары басталғанын жариялады.[32][33] Шамамен осы уақытта Оңтүстік Африка билігі де сақтық ретінде байланыста болған адамдарды анықтау шараларын қолға алды.[14] 4 мамырға қарай гендік секвенирлеу нәтижесінде кем дегенде бір науқастан Анд вирусы анықталды.[34]

8 мамырдағы жағдай бойынша, кеменің Канар аралдарына келуіне байланысты эвакуациялау жоспарлары пысықталуда. Испания кеменің келуін 22 елмен және Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымымен үйлестіріп отыр. Барлық дерлік елдер өз азаматтарын алып кету үшін эвакуациялық ұшақтар жіберуде, ал Еуропалық Одақ арнайы рейсі жоқ адамдар үшін екі ұшақ бөліп отыр.[35] Испанияның денсаулық сақтау министрі шетелдік азаматтардың, тіпті оларда ауру белгілері болып, медициналық көмек қажет болған күннің өзінде де, Канар аралдарында қалуына рұқсат берілмейтінін мәлімдеді.[36] Кеме жағалаудан алыс жерде зәкір тастайды, ал науқастар сыртқы тұлғалармен жанаспай, тек ұшақ дайын болған жағдайда ғана жылдам жүретін катерлермен және көліктермен тікелей әуежайға жеткізіледі.[37] Эвакуацияланғаннан кейін әр ел өз азаматтарына қатысты әртүрлі карантиндік жоспарларды қолданбақ.[38][36]

Үш адам қайтыс болды, оның екеуінің өліміне хантавирус себеп болғаны расталды.[39] Тағы бір өлім оқиғасы бойынша тергеу амалдары жүріп жатыр.[39] 2026 жылғы 8 мамырдағы жағдай бойынша, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы сегіз жағдай туралы хабарлады: оның екеуі ықтимал, ал алтауы расталған жағдайлар.[39] 8 мамырда Ұлыбританияның денсаулық және қауіпсіздік агенттігі тағы бір күдікті жағдай және екі британдықтың инфекция жұқтырғаны расталғаны туралы мәлімдеді.[40][41] 60-тан асқан екі сингапурлық ер адамнан алынған тест нәтижесі теріс болды.[42][43] ​Алты елде ауру белгілері бар науқастар тіркелген: Оңтүстік Африка мен Швейцарияда расталған жағдайлар, ал Әулие Елена аралында, Нидерланды, Испания және Францияда расталмаған жағдайлар бар.[44][45] Бұған әуе жолымен жеткізіліп, тесттері оң нәтиже көрсеткен және Германия мен Нидерландыда емделіп жатқан науқастар кірмейді. Ұлыбритания, АҚШ және Канадада кейбір адамдар науқастармен тығыз қарым-қатынаста болған болуы мүмкін, бірақ оларда әзірге ауру белгілері байқалмайды.[45]

2026 жылғы 8 мамырдағы жағдай бойынша, кеме Кабо-Верде мен Канар аралдарының (Тенерифедегі Гранадилья порты) аралығында тұр; оның бортында 147 адам және бір адамның мәйіті бар.[20]

Кеме Канар аралдарына бет алып барады және 10 мамыр күні таңертең жетеді деп күтілуде.[46]

Жергілікті уақыт бойынша 10 мамырда, шамамен таңғы 5:30-да[47] кеме Тенерифедегі Гранадилья портына келіп тоқтады және қазіргі уақытта жолаушыларды түсіру процесі жүріп жатыр.[48] Испанияның денсаулық сақтау министрі Моника Гарсия хантавирустың таралуын болдырмау мақсатында жоспарланған бұл эвакуациялау шараларын «бұрын-соңды болмаған» (профецедентсіз) деп сипаттады.[49][50]

11 мамыр күні таңертең ауру белгілері байқалған Франция азаматынан тест нәтижесі оң шыққаны және түнде оның денсаулығы нашарлағаны жарияланды. Сонымен қатар, бір Америка азаматынан вирус белгісіз түрде анықталса, тағы біреуінде жеңіл симптомдар байқалды.[51] Франция үкіметі қоғамдық денсаулық сақтау саласындағы сақтық деңгейін көтеріп, инфекция жұқтырғандармен тығыз байланыста болған жоғары қауіп тобындағы 22 Франция азаматын анықтады.[52] Кейінірек Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы әйелдің жағдайы «өте ауыр» екенін және оның кемеде болған кездің өзінде ауру белгілері байқалғанын хабарлады.

12 мамырда испаниялық жолаушыдан вирус анықталып, ауру белгілері байқалды және ол ауруханада оқшауланды. Нидерландтың Неймеген қаласындағы аурухананың он екі қызметкері хаттама талаптарын сақтамағаны үшін оқшаулауға алынды.[53]

Халықаралық реакция

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Жолаушыларды бақылау және байланыста болғандарды анықтау

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

​Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) кемеден түскен немесе эвакуацияланған адамдарды бақылау шараларын он екі елдің, атап айтқанда: Канада, Дания, Германия, Нидерланды, Жаңа Зеландия, Сент-Китс және Невис, Сингапур, Швеция, Швейцария, Түркия, Ұлыбритания және АҚШ-тың денсаулық сақтау агенттіктерімен бірлесе үйлестіріп отыр.[54]

Тағы қараңыз

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Ескертпелер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. Кейбір деректерде жолаушылар саны 147 деп көрсетілсе, енді бір мәліметтерде 149 адам деп хабарланды.[17][6]

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. Hondius ship hantavirus Andes strain, CBC News.
  2. WHO reports six confirmed hantavirus cases tied to Spain-bound cruise, Reuters (8 May 2026). Тексерілді 8 мамырдың 2026.
  3. WHO reports six confirmed hantavirus cases tied to Spain-bound cruise.
  4. 1 2 3 Sample, Ian. Where did the cruise ship hantavirus come from and what happens next?  (ағыл.), The Guardian (7 May 2026).
  5. 1 2 "Influence of Climatic Factors on Human Hantavirus Infections in Latin America and the Caribbean: A Systematic Review". Pathogens 11 (1): 15. 23 December 2021. doi:10.3390/pathogens11010015. PMC 8778283. PMID 35055965.
  6. 1 2 3 What to know about a rare hantavirus outbreak at sea, Science News (5 May 2026).
  7. 1 2 3 4 5 Hantavirus strain that spreads between humans found in cruise ship passengers  (ағыл.) (5 May 2026).
  8. "Biodefense Implications of New-World Hantaviruses". Front Bioeng Biotechnol 8. 7 August 2020. doi:10.3389/fbioe.2020.00925. PMC 7426369. PMID 32850756.
  9. Chen, Rui-Xu; Gong, Huan-Yu; Wang, Xiu; Sun, Ming-Hui; Ji, Yu-Fei; Tan, Su-Mei; Chen, Ji-Ming; Shao, Jian-Wei et al. (8 August 2023). "Zoonotic Hantaviridae with Global Public Health Significance" (in en). Viruses 15 (8): 1705. doi:10.3390/v15081705. ISSN 1999-4915. PMC 10459939. PMID 37632047.
  10. Hantavirus: What is the cruise ship virus and how is it spread?  (ағыл.) (4 May 2026).
  11. 1 2 Hantavirus-hit cruise ship to sail to Spain; rare Andes strain confirmed, Reuters (6 May 2026).
  12. Roberts, Michelle. How worried should we be about getting Hantavirus?  (ағыл.) (7 May 2026).
  13. Martínez, V. P. et al. (2020). ""Super-Spreaders" and Person-to-Person Transmission of Andes Virus in Argentina" (in en). The New England Journal of Medicine 383 (23): 2230–2241. doi:10.1056/NEJMoa2009040. PMID 33264545. https://www.nejm.org/doi/10.1056/NEJMoa2009040. Retrieved 7 May 2026.
  14. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Inside the cruise ship at the center of a rare hantavirus outbreak  (ағыл.) (5 May 2026).
  15. Hondius(German). Ship database. Тексерілді, 5 мамыр 2026.
  16. Pathak, Prannay. How the World Ends: One Day in Ushuaia  (ағыл.) (7 April 2026).
  17. Cruise passengers tell of life on board stranded ship after hantavirus outbreak, BBC News (6 May 2026).
  18. Spain to receive hantavirus-hit cruise ship in Canary Islands  (ағыл.), Channel News Asia (6 May 2026).
  19. Roy, Francesca. Seven cases of hantavirus identified on cruise ship, WHO says, Reuters (4 May 2026).
  20. 1 2 Press update | m/v Hondius: 8 May 2026, 19:00 hrs CET | News (ағыл.). Oceanwide Expeditions. Тексерілді, 8 мамыр 2026.
  21. 1 2 3 Global race under way to trace passengers who left hantavirus ship before outbreak confirmed  (ағыл.), The Guardian (7 May 2026).
  22. Green, Kelly. Visit of the Cruise Ship MV Hondius, April 2026.
  23. Kendall, Philip. Suspected Hantavirus on the Cruise Ship MV Hondius.
  24. 1 2 Infectieziektenbestrijding (нид.). www.tweedekamer.nl. Тексерілді, 7 мамыр 2026.[dead link]
  25. M/V Hondius: 7 May 2026, 11:30 hrs CET (in en). Пресс-релиз.
  26. Passenger with hantavirus was briefly on board a KLM aircraft in Johannesburg (ағыл.). KLM Newsroom. Тексерілді, 7 мамыр 2026.
  27. GGD: vijf inzittenden KLM-vlucht hadden intensief contact met hanta-slachtoffer (нид.). RTL.nl. (7 May 2026). Тексерілді, 7 мамыр 2026.
  28. Suspected Hantavirus on MV Hondius update. Ascension Island Government. (4 May 2026). Тексерілді, 6 мамыр 2026.
  29. Health emergency on the MV Hondius: what we know  (ағыл.), France 24 (4 May 2026).
  30. Three passengers dead after suspected hantavirus outbreak on cruise ship, The Guardian (3 May 2026).
  31. Two cases of hantavirus which spreads human-to-human linked to ship, South Africa says, Reuters (6 May 2026).
  32. Lu, Donna. What is hantavirus, the infection thought to have killed three on cruise ship?  (ағыл.), The Guardian (4 May 2026).
  33. OMS identifica sete casos de hantavírus após surto em cruzeiro de luxo  (порт.).
  34. Goodman, Brenda. What doctors know about how the Andes hantavirus spreads  (ағыл.) (6 May 2026).
  35. País, El Última hora del brote de hantavirus, en directo | Los ministros de Sanidad e Interior y el director de la OMS viajarán mañana a Tenerife para coordinar la llegada del crucero (исп.). El País. (8 мамыр 2026). Тексерілді, 8 мамыр 2026.
  36. 1 2 Vinter, Robyn. Evacuation of hantavirus-stricken cruise ship could face delays due to bad weather  (ағыл.), The Guardian (8 мамыр 2026).
  37. Watson, Christopher MV Hondius expected to arrive at Granadilla Port on Sunday by noon (ағыл.). ABC News. (8 мамыр 2026). Тексерілді, 8 мамыр 2026.
  38. Nederlandse opvarenden Hondius gaan zes weken in thuisquarantaine (нид.). nos.nl. (8 мамыр 2026). Тексерілді, 8 мамыр 2026.
  39. 1 2 3 Hantavirus cluster linked to cruise ship travel, Multi-country (ағыл.). www.who.int. Тексерілді, 9 мамыр 2026.
  40. UKHSA update on the hantavirus cruise ship outbreak (ағыл.). GOV.UK. (8 мамыр 2026). Тексерілді, 8 мамыр 2026.
  41. Nederlandse stewardess test negatief op hantavirus, Brit vermoedelijk wel besmet (нид.). nos.nl. (8 мамыр 2026). Тексерілді, 8 мамыр 2026.
  42. Kuek, Renee. Two Singapore residents who were on board hantavirus-hit cruise ship test negative: CDA, Channel News Asia (8 May 2026).
  43. Christensen, Jen. What the numbers tell us about hantavirus, CNN (8 May 2026).
  44. Hantavirus cases now suspected in 5 countries. CNN.
  45. 1 2 Fox, Kara From US to Singapore, cruise passengers are being monitored for hantavirus (ағыл.). CNN. (7 May 2026). Тексерілді, 7 мамыр 2026.
  46. UK passengers on hantavirus-hit ship will fly home after Tenerife screening, The Guardian (9 May 2026).
  47. Hantavirus-ridden MV Hondius cruise ship arrives in Canary Islands after deadly outbreak, nypost.com (10 May 2026).
  48. Hantavirus-stricken cruise ship arrives in Tenerife (ағыл.). NBC News. (10 мамыр 2026). Тексерілді, 10 мамыр 2026.
  49. Virus-hit cruise ship arrives in Tenerife as medics await passengers, bbc.com/news (10 May 2026).
  50. Hantavirus-hit cruise ship arrives in Tenerife, passengers expected to return home  (ағыл.), CNN (10 May 2026).
  51. 3 passengers, French and American, test positive or have symptoms of hantavirus after evacuation (ағыл.). AP News. (11 May 2026). Тексерілді, 11 мамыр 2026.
  52. Battaglia, Mattea. Hantavirus : après la découverte d'un premier cas positif en France, le gouvernement entend « briser les chaînes » de transmission du virus (FR), Le Monde (11 May 2026).
  53. Hantavirus: 12 Radboud hospital workers to quarantine due to slack safety measures, NL Times (11 May 2026).
  54. McArthur, Tom. Worldwide race to trace passengers from hantavirus-hit cruise ship, BBC News (8 May 2026).