Mea culpa

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Навигацияға өту Іздеуге өту

 


Mea culpa латын тілінен аударғанда «менің кінәм» немесе «менің қателігім» дегенді білдіреді және қателік жасағанын мойындау болып табылады. Өрнек сондай-ақ аулақ болу керек қателік жібергенін мойындау ретінде қолданылады және оны діни контексте қолданудағыдай кеудені ұрумен бірге жүруі мүмкін.

Бұл фраза римдік рәсімде мессаның басында немесе тәубе ету рәсімін қабылдаған кезде қолданылатын Confiteor деп аталатын күнәні мойындау дұғасынан шыққан. Грамматикалық тұрғыдан, meā culpā аблативті жағдайда, аспаптық мағынасы бар.

Діни пайдалану[өңдеу | қайнарын өңдеу]

Інжілде Исаның айқышқа шегеленуін көргенде, «осы көрініске жиналған бүкіл халық, не болғанын көріп, кеуделерін соғып, қайтып кетті».

Массаны жасау кезінде қолданылатын Конфитюрдің қазіргі түрінде mea culpa үш рет, сын есіммен үшінші рет айтылады Максима ("өте үлкен", әдетте "ең ауыр" деп аударылады) және кеудеге соққы қимылымен бірге жүреді.

Дегенмен, латынның mea culpa тіркесі тіпті ағылшын контекстінде одан бұрын қолданылған. Джеффри Чосердің 14 ғасырдағы Троилус пен Кризиде оны дәстүрлі діни фраза болғанын көрсететіндей қолданады: «Енді, меа кулпа, лорд! Мен тәубе етемін» [1]

Содан кейін Конфитюр массаның бөлігі болмаса да, ол тәубеге келу рәсімін жасау кезінде қолданылды. Кейбір нысандарда ол mea culpa тіркесін қамтыды. Осылайша, 9-шы ғасырдағы Валлицеллианум II-нің Пенитенциалында оның күрделі формасында үш рет қайталанған кінә шарасы болды (максимум жоқ).

Шамамен 1220 жылы Сиенада кісі өлтірген адамдар үшін қоғамдық тәубеге келу ғұрпы тәубе етушіден өзін үш рет жерге тастап, былай деп айтуды талап етті: Mea culpa; пеккави; Domine miserere mei («Менің кінәмнен. Мен күнә жасадым. Раббым, маған рақым ет») [2]

Сондай-ақ қараңыз[өңдеу | қайнарын өңдеу]

  • Шіркеу қысқартуларының тізімі
  • Латын тіліндегі сөз тіркестерінің тізімі
  • Өзін-өзі сынау

Дереккөздер[өңдеу | қайнарын өңдеу]

  1. Troilus and Criseyde, Book II, 525
  2. {{{тақырыбы}}}. — P. 53–54.

Сыртқы сілтемелер[өңдеу | қайнарын өңдеу]