Мазмұнға өту

Ozon

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Ozon
Түрі

Қоғамдық компания

Құрылды

1998 жыл 9 сәуір

Құрушы

Александр Егоров
Дмитрий Рудаков

Орналасуы

 Ресей

Басты адамдары

Сергей Паньков, Сергей Беляков

Меншікті капиталы

−66,6 млрд ₽ (2023)

Айналым

424 млрд ₽ (2023)

Операциялық кірісі

−32,8 млрд ₽ (2023)

Таза табыс

−42,5 млрд ₽ (2023)

Активтер

476 млрд ₽ (2023)

Капитализация

$5,2 млрд (февраль 2023)

Қызметкерлер саны

12 мың (2020)[1]

Басшы компания

«Интернет Решения» ЖШС

Еншілес компания

Ozon Банк
Ozon Travel

Сайты

ozon.ru

Ozon — ресейлік маркетплейс. 1998 жылы кітаптар мен бейне кассеталарды сататын интернет-дүкен ретінде құрылған. Сауда алаңынан басқа, компания Ozon fresh күнделікті тауарларды жедел жеткізуді, Ozon Global шетелден тауарларды жеткізуді, Ozon Банк-тен қаржылық қызметтерді, сондай-ақ әуе және пойыз билеттерін, қонақүйлерді және Ozon Travel турларына тапсырыс беруді дамытады. Компания Ресей, Армения,[2] Беларусь,[3] Қазақстан,[4] Қытай,[5] Қырғызстан,[6] Түркия,[7] Өзбекстан,[8][9] Грузия[10] және Әзербайжанда[11] жұмыс істейді.

2022 жылдың қорытындысы бойынша ресейлік бөлшек саудагерлер арасында тауар айналымы бойынша бесінші орында. 2023 жылдың 9 айында тауар айналымы 1,12 триллион рубльді құрады – нарық Ресей мен ТМД елдеріндегі 42,4 миллион сатып алушыға 639 миллион тапсырыс берді. Өнім ассортименті 250 миллион тауарды қамтыды, платформадағы сатушылардың саны 400 мыңнан астам болды.[12][13]

Ozon тауарларды сақтау және жеткізу үшін қоймалар мен сұрыптау орталықтарын пайдаланады. 2023 жылдың қыркүйегіндегі жағдай бойынша нарық Ресей мен ТМД елдеріндегі 2 миллион м² логистикалық инфрақұрылымды басқарды. Қабылдау пункттерінің желісі серіктестік үлгісі бойынша дамып келеді; 2023 жылдың қыркүйегіндегі жағдай бойынша 40 мыңнан астам нүкте жұмыс істейді.[14][15]

Ozon поштоматы

Толық профильді интернет-дүкен құру туралы шешімді 1997 жылдың аяғында құрылтайшы компаниялар қабылдады. Дүкенді 1998 жылы Санкт-Петербургтік Reksoft компаниясы мен Terra Fantastica баспасы интернет арқылы кітаптар мен бейне кассеталарды сатуға арналған сауда қызметі ретінде құрды.[16] Дүкеннің құрылуы алдында 1997 жылдың қазан айында ақпараттық және дерекқор құрылымдарын ұсыну әдістерін әзірлеу үшін пайдаланылған Ad Verbum интерактивті библиографиялық деректер қоры іске қосылды.[17] 1998 жылдың басында Ad Verbum пайдаланушыға тапсырыс беру функциясын да қосты.[18] Шетелде тұратын ресейліктер арасында алғашқы тұтынушыларын тапқан дүкен үшін үлгі ретінде алынған, көп ұзамай «Ozon-ға» айналған Amazon интернет-бизнесінің атауына сәйкес келетін Azon атауы таңдалды, бұл пайдаланушылар үшін түсінікті[19][16][20] және «өмір газы», ​​«жеңіл газ» деген сөздермен байланыстырылуы мүмкін.[21]

1998 жылғы дефолттан кейін Terra Fantastica жобаға қатысуды жалғастыра алмады және Reksoft оның үлесін сатып алып, Ozon компаниясының жалғыз иесі болды.[22]. 1998 жылдың күзіндегі интернет-дүкен айналымының қарқынды өсуі компанияны бұрын қолданылған логистикалық принциптерді жылдам қайта қарауға мәжбүр етті, сондықтан жаңа тапсырыстарды қабылдау қазан айында жаңа тапсырыстарды есепке алу және өңдеу жүйесі қайта құрылымдау және сынақтан өткізу кезінде тоқтатылды (бірақ бұрын орналастырылған тапсырыстарды жөнелту жалғасуда). Осыған қарамастан, қарашада тапсырыстар саны бойынша абсолютті рекорд орнатылды және қызмет айналымы (тапсырысты жеткізу құнын қоспағанда) 200 мың рубльге дейін өсті.[23] Жоба директорының функцияларын Дмитрий Рудаков атқарды.

1999 жылы 30 желтоқсанда ru-Net Holdings инвестициялық компаниясымен келісімге қол қойылды: инвестор компания акцияларының қосымша шығарылымын 1,8 миллион долларға сатып алып, акцияның бақылау пакетін алды. Инвестор 2000 жылы Ozon бизнесін дамытуға тағы 1,2 миллион доллар инвестициялауға міндеттенді.[24]

2013 жылы Ozon өзінің тұрмыстық техника брендін — Travola-ны құрды.[25] 2013 жылдың қараша айының соңында баспасөзде ақпарат пайда болды, бұл Озонның иесі, Baring Vostok Private Equity қоры блоктаушы үлеске сатып алушы іздейді.[26] 2014 жылдың 24 ақпанында интернет-дүкеннің 20% акциясын АФК Система және МТС сатып алғаны туралы хабарланды.[27] 2014 жылдың сәуір айының соңында мәміле сомасы жарияланды: 150 миллион доллар, ресейлік онлайн бөлшек саудадағы рекорд.[28]

2015 жылдың 4 наурызында Дикси сауда желісінің бұрынғы топ-менеджері Дэнни Перекальски бас директор қызметіне кірісті.[29] 2017 жылдың 7 желтоқсанында бас директор лауазымына Яндекстің бұрынғы COO-ы Александр Шульгин келді.[30] 2018 жылдың наурыз айында МТС Ozon-ға 1,15 миллиард рубль инвестиция салып, ондағы үлесін 11,2%-дан 13,7%-ға дейін арттырды.[31] 2019 жылдың 4 ақпанында Ozon тегін жеткізуден бас тартып, оған жазылуды енгізді.[32][33][34]

Мобильді қосымшадан тапсырыс беру кезінде, сондай-ақ Ozon Premium жазылымы кезінде 1500 рубльден асатын тапсырыстар үшін тегін жеткізу қол жетімді.[35] 2019 жылдың 24 шілдесінде Ozon тауарларды есік алдында қалдыру мүмкіндігімен жеткізудің сынақ режимін іске қосты.[36][37][38]

2019 жылдың тамызында «Ресей поштасы» мен «Ozon» Ресей Федерациясының 85 субъектісінің тұрғындарына жеткізуді жеделдетті. «Ресей поштасы» цифрлық қызметі мен «Ozon» орындауды басқару жүйесінің интеграциясы арқасында пошта бөлімшелеріне жеткізу мерзімі екі есе қысқарды, елдің ең шалғай аудандарының тұрғындары 2,1 миллион өнім атауына жылдам қол жеткізді.[39] Жеткізу уақытының қысқаруы Ozon-да сатып алулардың танымалдылығына әсер етті: Ресей поштасы арқылы жеткізілетін аймақтардан тапсырыстар саны 200% өсті.[40][41]

2020 жылдың 6 тамызында Ozon Автомирмен серіктестікте автокөліктерді брондау үшін онлайн витринаны іске қосты.[42][43] Пайдаланушы Ozon каталогында автокөлікті тауып, оны брондай алады. 2020 жылдың 3 қарашасында Ozon жоспарланған IPO проспектісін жариялағаны белгілі болды.[44] 2020 жылдың 24 қарашасында компания NASDAQ және Мәскеу биржасында IPO өткізді. Орналастыру бағасы NASDAQ биржасында бір акция үшін $30, Мәскеу биржасында 2277 рубль болды. акцияға. Мәскеу биржасында Ozon акциялары сауданың алғашқы минуттарында 32%-ға қымбаттады; бірінші сауда күнінің соңында Ozon акциялары орналастыру бағасынан 45%-ға қымбаттады. Орналастырудан кейін компания листингті ұйымдастырушылардың 4,95 миллион акция таңдауын және Baring Vostok қорына және АФК Система-ға жеке мәміле пакетін ескере отырып, инвесторларға 42,45 миллион акцияны сатқанын хабарлады. IPO нәтижесінде Ozon 1,273 миллиард доллар немесе шығындарды шегергеннен кейін 1,2 миллиард доллар жинады.[45][46] Bloomberg IPO-ны 2011 жылдан бері ресейлік компаниялар үшін ең табысты деп атады.[47][48]

Ozon жүктерді түсіру, Жаңасібір

2021 жылдың көктемінде Ozon Совкомбанктен бұрын Ашан тобына тиесілі Оней банкін сатып алды. Мәміле 615 миллион рубльді құрады. Сатып алудың мақсаты – финтех секторын дамыту.[49]

2021 жылдың маусымында Ozon мен Ресей поштасы ұзақ мерзімді ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды. Келісімге сәйкес, Ресей поштасы базардағы сатушылар үшін тарифтерді төмендетеді, оның курьерлері Ozon-нан тапсырыстарды тұтынушылардың үйлеріне жеткізе бастайды.[50][51]

2022 жылдың наурыз айында Ozon жаңа «Еком Банк» банкін құрды және әмбебап банк лицензиясын алды,[52][53] өйткені бұрынғы Ozon Bank Sovcombank-пен ықтимал байланыстарға байланысты санкцияларға ұшырады. Кейін Ozon Bank санкция тізімінен шығарылды.[54]

2022 жылдың 11 сәуірінде компанияның бас директоры Александр Шульгин жеке санкцияларға байланысты қызметінен кетіп, директорлар кеңесінен кетті.[55] 2022 жылдың 29 сәуірінде Сергей Панков «Интернет решения» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің жаңа бас директоры болды, 2022 жылдың 12 мамырында Сергей Беляков «Озон Холдинг» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің бас директоры болды.[56]

2022 жылдың 21 қарашасында «Коммерсантъ» газеті базардың Қытайдың Шэньчжэнь қаласында өкілдік ашу жоспары туралы хабарлады. Осылайша, интернет-дүкен еуропалық компаниялардың кетуіне байланысты ұсыныстың азаюының орнын толтыру үшін қытайлық өндірушілерді тартқысы келеді.[57]

2022 жылдың қорытындысы бойынша бірқатар шетелдік брендтердің Ресейден кетуі нәтижесінде Озон арқылы тауарлардың жекелеген санаттарын сату күрт өсті. Электронды бұйымдарды сату 200%-дан астамға,[58] балалар киімі 80%-ға,[59] ересектерге арналған киімдер 40%-ға өсті.[60]

2023 жылы кадр тапшылығы мен жалақының қымбаттауы жағдайында Ozon сотталғандарды жалдауға шешім қабылдады; жаңа қызметкерлер тапсырыс берушілер үшін тапсырыстарды жинаумен және қоймаларда қайтарылған тапсырыстарды өңдеумен айналысады.[61]

2023 жылдың 25 сәуірінде Александр Гейл «Интернет решения» ЖШС компаниясының жаңа бас директоры болды.[62]

2022 жылдың мамырынан 2023 жылдың мамырына дейін компания 11 601 тапсырыс қабылдау пунктін ашты.[63]

2025 жылдың наурыз айында компания Мәскеу, Мәскеу облысы және Краснодардағы автодилерлерден қолданылған автокөліктерді сатуды бастады.[64]

Қаржылық жағдайы

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

2016 жылдың ақпан айында Forbes журналы компанияның құнын 680 миллион долларға бағалады.[65] 2018 жылы компания өзінің 10 жыл ішінде ең үлкен сатылым өсімін көрсетті.[66] Компанияның өзі хабарлағандай, интернет-дүкеннің айналымы 73% артып, 42,5 миллиард рубльге ҚҚС-пен бірге жеткен. 2019 жылы Ozon Forbes журналының «2019 жылдың ең қымбат 20 рунет компаниясы» рейтингінде бесінші орынды иеленді және компанияның құны 694 миллион долларға бағаланды.[67][68] 2020 жылы Forbes нұсқасы бойынша ресейлік интернет сегментіндегі ең қымбат компаниялардың тізімінде алтыншы орынды иеленді.

20 жылдан астам уақыт бойы дүкен рентабельді емес, яғни пайда әкелмейді. Операциялық шығындар инвесторлардың ақшасымен жабылады.[20]

2019 жылы компанияның айналымы 80,8 млрд рубльді, 2020 жылы — 197,4 млрд рубльді, 2021 жылы — 448,3 млрд рубльді, 2022 жылы — 832,2 млрд рубльді құрады.[69][70]

2022 жылғы шығын рекордтық 58 миллиард рубль.[71] 2022 жылдың тамызында Мәскеу маңындағы қоймада болған өрттен келген шығын — 10,2 миллиард рубль.[72] 2024 жылы Ozon Forbes (2023, ХҚЕС) бойынша таза шығын 42,7 млрд рубльмен ең рентабельді ресейлік компаниялар рейтингінде үшінші орынды иеленді (2022 жылы – 58,2 млрд. рубль).[73]

2020 жылы орналастырылған Ozon Holdings PLC акциялары бойынша депозитарлық қолхаттар NASDAQ және Мәскеу биржасында (Мәскеу биржасы индексінің бөлігі) листингтен өтті.[74] Bloomberg мәліметтері бойынша, 2020 жылдың 24 қарашасындағы жағдай бойынша Ozon нарық капитализациясы 7,2 миллиард долларға (шамамен 546 миллиард рубль) жетті.[75] 2022 жылы NASDAQ Ozon ADS саудасын тоқтатты, 2023 жылдың көктемінде мәжбүрлі делистинг туралы жариялады. Делистингке шағымданудың екі сәтсіз әрекетінен кейін 2023 жылдың қазан айында Ozon NASDAQ тізімінен ерікті делистинг туралы жариялады.

2024 жылы 2023 жылмен салыстырғанда Ozon-ның кірісі 45 пайызға өсіп, 616 миллиард рубльді құрады. Кіріс негізі 51%-ға (125 млрд рубльге) өсіп, 368,6 млрд рубльге жеткен қызметтерді көрсетуден түскен кірістер (сатушылардан комиссиялар, жарнамалық қызметтер) болып табылады. Нарықтың өзі тауарды сату 18%-ға өсіп, Ozon-ға 29 млрд рубль әкелді. Сонымен қатар, жалпы нәтиже теріс болып қалады және тіпті 39% -ға (59 млрд рубльге дейін) өсті. Шығындардың ұлғаюының негізгі себебі - сату және маркетинг шығындарының ұлғаюы (2023 жылы 38 миллиард рубльден 2024 жылы 49 миллиард рубльге дейін) және несиелер бойынша пайыздық шығындардың айтарлықтай өсуі (18-ден 56 миллиард рубльге дейін).[76]

2013 жылдың қаңтарында «сыйға 500 рубль» жаңа жылдық акциясы аясында жасалған тапсырыстардың жойылуына байланысты жанжал туындады. Компания кейінірек бас тартулардың әрқайсысын қарап шығуға және зардап шеккен тұтынушылармен байланысуға уәде берді және «қатаң, сараланбаған жауап» үшін кешірім сұрады.[77]

2021 жылдың 1 қарашасына қараған түні бірқатар тауарлардың бағасы 90%-дан астамға арзандады. Біраз уақыттан кейін Ozon тауардың жоқтығын түсіндіріп, техникалық ақауды мойындап, мұндай тапсырыстардан бас тартты. Кейінірек Роспотребнадзор компанияның әрекетін заңсыз деп таныды.[78]

2022 жылдың тамыз айында Мәскеу облысының Истра ауданындағы компанияның қоймасында 55 мың шаршы метр аумақты шарпыған өрт болды.[79] 13 адам зардап шекті. Компания өрт салдарынан зардап шеккен кәсіпкерлер мен тұтынушылар өтемақы алатынына уәде берді. Ресейдің Тергеу комитеті өртке қатысты қылмыстық іс қозғады.[80] Компанияның бағалауы бойынша, өрттен келген шығын 10,8 миллиард рубльді құрады.[81]

2022 жылдың қарашасында қоймадағы Ozon қызметкерлері жаппай менингитпен ауырды: 11 адам ауруханаға жатқызылды.[82][83][84]

Ozon сатушылар жаппай сатылымға мәжбүрлеп қатысуға шағымдануда: нарық оларды сатушының есебінен жеңілдіктермен дербес тізімдейді.[85][86]

Менеджмент және меншік иелері

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Ең ірі акционерлер: АФК «Система» (31,7% акцияға иелік етеді) және «Восток инвестиции» (2024 жылға дейін — Baring Vostok (28%), компания капиталына IPO-ға дейін енген инвесторлар — 15,7%,[87] жаңа инвесторлар — 18,2%.

2020 жылы компания NASDAQ бойынша бастапқы орналастыруды өткізді (2023 жылы делистингтен шығарылды).[88] Компанияның ADS Мәскеу биржасында[89] және 2023 жылдың 31 шілдесінен бастап Астана биржасында саудаланды.[90]

Ozon-ды бақылау кеңесі басқарады. Оның құрамына Ozon компаниясының топ-менеджмент командасының негізгі өкілдері кіреді. Алқалы орган жедел қызметті дамыту және басқару бойынша стратегиялық шешімдерді жай көпшілік дауыспен бекітеді.

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. Ozon уволит большинство курьеров. Коммерсант. (20 қаңтар 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 22 наурыз 2020.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 14 наурыз 2020.
  2. Ozon анонсировал выход на рынок Армении  (орыс.).
  3. Ozon открыл первый сортировочный центр в Беларуси (орыс.). Retail.ru. (22 қазан 2021). Басты дереккөзінен мұрағатталған 15 ақпан 2024. Тексерілді, 15 ақпан 2024.
  4. Ozon разместится в Казахстане (орыс.). Коммерсантъ. (30 шілде 2023). Басты дереккөзінен мұрағатталған 15 ақпан 2024. Тексерілді, 15 ақпан 2024.
  5. Ozon обоснуется в Китае (орыс.). Коммерсантъ. (21 қараша 2022). Басты дереккөзінен мұрағатталған 20 қараша 2022. Тексерілді, 15 ақпан 2024.
  6. Ozon в июле планирует начать продажи в Кыргызстане (орыс.). Economist.kg. (7 маусым 2023). Басты дереккөзінен мұрағатталған 15 ақпан 2024. Тексерілді, 15 ақпан 2024.
  7. Ozon открыл представительство в Турции (орыс.). Forbes.ru. (30 тамыз 2022). Басты дереккөзінен мұрағатталған 15 ақпан 2024. Тексерілді, 15 ақпан 2024.
  8. Ozon запустил продажи в Узбекистане (орыс.). Forbes.ru. (14 қараша 2023). Басты дереккөзінен мұрағатталған 15 ақпан 2024. Тексерілді, 15 ақпан 2024.
  9. История бренда Ozon | Деловая среда (орыс.). dasreda.ru. (27 ақпан 2023). Басты дереккөзінен мұрағатталған 24 желтоқсан 2023. Тексерілді, 24 желтоқсан 2023.
  10. Ozon открыл продажи в Грузии. Interfax. (10 қыркүйек 2024). Басты дереккөзінен мұрағатталған 20 қыркүйек 2024. Тексерілді, 21 қыркүйек 2024.
  11. Тагиева, Айгюль Российский маркетплейс запустил продажи в Азербайджане (орыс.). Sputnik Азербайджан. (20240808T1202+0400). Басты дереккөзінен мұрағатталған 7 қазан 2024. Тексерілді, 1 қазан 2024.
  12. Продавцы сокращают работу с маркетплейсами. SIA.RU. Басты дереккөзінен мұрағатталған 15 ақпан 2024. Тексерілді, 15 ақпан 2024.
  13. Бурмистров, Илья 15 статистических данных по e-commerce в России за 2023 год — Торговля на vc.ru. vc.ru. (3 мамыр 2024). Басты дереккөзінен мұрағатталған 8 мамыр 2024. Тексерілді, 8 мамыр 2024.
  14. Рейтинг ТОП-100 крупнейших интернет-магазинов России. Data Insight. (1 қаңтар 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 26 қараша 2020.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 21 желтоқсан 2020.
  15. Каланов, Глеб IPO недели: онлайн-ретейлер Ozon готовится привлечь почти $1 млрд. РБК. (20 қараша 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 қаңтар 2021.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 21 желтоқсан 2020.
  16. 1 2 Трифонов, Евгений. Как появился Озон, vc.ru (19 қазан 2012). Тексерілді 29 маусымның 2018.
  17. Сбылась мечта идиота. Басты дереккөзінен мұрағатталған 7 шілде 2018.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 29 маусым 2018.
  18. А это самая настоящая КНИЖНАЯ ЛАВКА!!!. Басты дереккөзінен мұрағатталған 8 шілде 2018.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 29 маусым 2018.
  19. Экслер 2010.
  20. 1 2 Amazon по-русски, или Чемодан без ручки: что будет с Ozon после IPO в США. The Bell. Басты дереккөзінен мұрағатталған 17 маусым 2021.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 3 қараша 2020.
  21. Интервью / Андрей Дубовсков, Маэль Гавэ, Андрей Фурсенко. Эхо Москвы. Басты дереккөзінен мұрағатталған 22 маусым 2018.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 29 маусым 2018.
  22. Ozon.ru: рождение национальной легенды. Басты дереккөзінен мұрағатталған 29 маусым 2018.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 29 маусым 2018.
  23. Проблемы и перспективы развития электронных магазинов. Маркетинг в России и за рубежом №3 2000.. «Корпоративный менеджмент». Басты дереккөзінен мұрағатталған 29 маусым 2018.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 29 маусым 2018.
  24. Компания «Ру-нет холдингс лтд.» инвестирует 1,2 млн долл в интернет-магазин «Озон». Деловая пресса. Электронные газеты. (24 наурыз 2000). Басты дереккөзінен мұрағатталған 29 маусым 2018.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 29 маусым 2018.
  25. Ozon продаст под своей маркой, Ведомости (12 наурыз 2014). Тексерілді 29 маусымның 2018.
  26. Наталья Ищенко, Юлия Орлова, Ксения Болецкая, Анастасия Голицына Ozon ищет покупателей. Ведомости. (26 қараша 2013). Басты дереккөзінен мұрағатталған 27 қараша 2013.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 27 қараша 2013.
  27. ФАС одобрила ходатайство АФК "Система" на покупку примерно 10% Ozon.ru. ИТАР-ТАСС. (24 ақпан 2014). Басты дереккөзінен мұрағатталған 27 ақпан 2014.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 27 ақпан 2014.
  28. Наталья Ищенко, Юлия Грибцова $150 млн для Ozon. Ведомости. (30 сәуір 2014). Басты дереккөзінен мұрағатталған 3 мамыр 2014.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 3 мамыр 2014.
  29. Наталья Ищенко Ozon возглавит выходец из «Дикси». Ведомости. (4 наурыз 2015). Басты дереккөзінен мұрағатталған 4 наурыз 2015.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 4 наурыз 2015.
  30. Преемник Воложа возглавил Ozon, Ведомости (7 желтоқсан 2017). Тексерілді 24 сәуірдің 2018.
  31. МТС увеличит долю в Ozon.ru до 13,7%. ТАСС. Басты дереккөзінен мұрағатталған 28 мамыр 2019.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 28 мамыр 2019.
  32. Ozon отменил бесплатную доставку товаров. ТАСС. Басты дереккөзінен мұрағатталған 28 мамыр 2019.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 28 мамыр 2019.
  33. Ozon резко повысил стоимость доставки. Коммерсантъ. (4 ақпан 2019). Басты дереккөзінен мұрағатталған 11 желтоқсан 2019.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 9 қаңтар 2020.
  34. Ozon отказался от бесплатной доставки и ввел подписку на нее (орыс.). Ведомости. (4 ақпан 2019). Басты дереккөзінен мұрағатталған 12 мамыр 2024. Тексерілді, 12 мамыр 2024.
  35. Бесплатная доставка и спецпредложения. Басты дереккөзінен мұрағатталған 21 қаңтар 2020.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 9 қаңтар 2020.
  36. Ozon.ru начал оставлять заказ у двери. Коммерсантъ. (24 шілде 2019). Басты дереккөзінен мұрағатталған 11 желтоқсан 2019.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 9 қаңтар 2020.
  37. Ozon начал тестирование новой услуги доставки (орыс.). Рамблер/финансы. (24 шілде 2019). Басты дереккөзінен мұрағатталған 12 мамыр 2024. Тексерілді, 12 мамыр 2024.
  38. Посылка под дверью: Ozon начал тестировать новый формат доставки в Москве (орыс.). Forbes.ru. (24 шілде 2019). Басты дереккөзінен мұрағатталған 12 мамыр 2024. Тексерілді, 12 мамыр 2024.
  39. «Почта России» и Ozon ускорили доставку для жителей 85 субъектов РФ. (21 тамыз 2019). Басты дереккөзінен мұрағатталған 11 мамыр 2022.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 4 мамыр 2022.
  40. "Почта России" и Ozon в два раза ускорили доставку товаров в регионы России. Интерфакс. (21 тамыз 2019). Тексерілді, 4 мамыр 2022.
  41. Почта России и Ozon ускорили доставку в два раза (орыс.). tver.mk.ru. (28 тамыз 2019). Басты дереккөзінен мұрағатталған 8 мамыр 2024. Тексерілді, 8 мамыр 2024.
  42. Алексей Морозов Ozon и «Автомир» запустят онлайн-продажи автомобилей. Известия. (6 тамыз 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 9 тамыз 2020.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 3 қыркүйек 2020.
  43. В машины зальют Ozon (орыс.). Коммерсантъ. (6 тамыз 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 8 мамыр 2024. Тексерілді, 8 мамыр 2024.
  44. Ozon опубликовал проспект к предстоящему IPO на NASDAQ. Интерфакс. (3 қараша 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 3 қараша 2020.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 3 қараша 2020.
  45. Шебалина, Яна Ozon подвел итоги IPO. Investing.com. (5 желтоқсан 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 9 желтоқсан 2020.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 21 желтоқсан 2020.
  46. Ozon вышел на биржу и подорожал. Коротко об успехе первого дня торгов. ТАСС. (25 қараша 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 25 қараша 2020.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 21 желтоқсан 2020.
  47. Aine Quinn and Ilya Khrennikov Online Retailer Ozon Has Best Russia IPO Debut Since 2011 (ағыл.). Bloomberg. (25 қараша 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 1 желтоқсан 2020.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 21 желтоқсан 2020.
  48. Хрисанфова, Александра Bloomberg назвал IPO Ozon лучшим для российских компаний c 2011 года. РБК. (25 қараша 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 12 желтоқсан 2020.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 21 желтоқсан 2020.
  49. Ozon завершил сделку по покупке Оней Банка. Банки.ру. (27 мамыр 2021). Басты дереккөзінен мұрағатталған 24 маусым 2021.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 22 маусым 2021.
  50. Курьеры «Почты России» начнут доставлять заказы покупателям Ozon (орыс.). Forbes.ru. (3 маусым 2021). Басты дереккөзінен мұрағатталған 8 мамыр 2024. Тексерілді, 8 мамыр 2024.
  51. Ozon и Почта России ускорят доставку и создадут дополнительные сервисы для предпринимателей страны - Почта России информирует - Каталог статей - Официальный сайт администрации Ельцовского района. www.elcovka.net. Басты дереккөзінен мұрағатталған 12 мамыр 2024. Тексерілді, 12 мамыр 2024.
  52. ЦБ РФ зарегистрировал новый банк на территории России. WBCMedia. (17 наурыз 2022). Тексерілді, 7 сәуір 2022.
  53. Впервые за три года: ЦБ выдал универсальную лицензию подконтрольному Ozon Еком-банку (орыс.). Forbes.ru. (17 наурыз 2022). Басты дереккөзінен мұрағатталған 12 мамыр 2024. Тексерілді, 12 мамыр 2024.
  54. Минфин США исключил Ozon Bank из санкционного списка. ТАСС. Басты дереккөзінен мұрағатталған 31 наурыз 2022.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 7 сәуір 2022.
  55. Ozon сообщает об изменениях в Совете директоров и топ-менеджменте компании. Ozon Holdings PLC. (12 сәуір 2022). Басты дереккөзінен мұрағатталған 7 мамыр 2022.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 20 мамыр 2022.
  56. Ozon назначил новых гендиректоров двух юрлиц компании - ТАСС. TACC. Басты дереккөзінен мұрағатталған 7 қаңтар 2024. Тексерілді, 7 қаңтар 2024.
  57. Ozon обоснуется в Китае. Коммерсантъ. (21 қараша 2022). Басты дереккөзінен мұрағатталған 20 қараша 2022.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 21 қараша 2022.
  58. Как изменился покупательский спрос на маркетплейсах Wildberries и Ozon в 2022. Moneyplace. (28 желтоқсан 2022). Басты дереккөзінен мұрағатталған 27 наурыз 2023.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 27 наурыз 2023.
  59. В 2022 году онлайн-продажи детской одежды на Ozon выросли на 80%. Retail.ru. (21 наурыз 2023). Басты дереккөзінен мұрағатталған 27 наурыз 2023.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 27 наурыз 2023.
  60. Берды Бегменов Окно возможностей: как санкции меняют российскую fashion-индустрию. Biz360. Басты дереккөзінен мұрағатталған 27 наурыз 2023.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 27 наурыз 2023.
  61. Ozon решил взять на работу 500 осужденных (орыс.). РБК. (24 шілде 2023). Басты дереккөзінен мұрағатталған 12 қазан 2023. Тексерілді, 24 қараша 2023.
  62. Оганян·НовостиОдежда·, Карина Компания Ozon тщательно скрыла информацию своего юрлица - Портал Северо-Запада(ru-RU). (19 наурыз 2024). Тексерілді, 12 мамыр 2024.
  63. Ozon снова стал самой популярной франшизой в России (орыс.). Forbes.ru. (21 маусым 2023). Басты дереккөзінен мұрағатталған 31 қаңтар 2024. Тексерілді, 31 қаңтар 2024.
  64. Ozon запускает продажу автомобилей с пробегом (орыс.). ТАСС.  — новость. Тексерілді, 16 наурыз 2025.
  65. 20 самых дорогих компаний Рунета: рейтинг Forbes. 6. Ozon Group | Рейтинги (ағыл.). Forbes.ru. (29 ақпан 2016). Басты дереккөзінен мұрағатталған 2 қараша 2021.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 9 қаңтар 2020.
  66. Продажи Ozon.ru в 2018 году выросли на 73%. ТАСС. Басты дереккөзінен мұрағатталған 28 мамыр 2019.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 28 мамыр 2019.
  67. Ozon отчитался о рекордном росте продаж за десять лет. Ведомости. Басты дереккөзінен мұрағатталған 24 маусым 2020.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 9 қаңтар 2020.
  68. 20 самых дорогих компаний Рунета — 2019. Рейтинг Forbes. Ozon Group (ағыл.). Forbes.ru. (21 ақпан 2019). Басты дереккөзінен мұрағатталған 1 қараша 2020.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 23 ақпан 2019.
  69. Ozon Announces Fourth Quarter and Full Year 2020 Financial Results. Басты дереккөзінен мұрағатталған 30 қараша 2022.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 6 сәуір 2023.
  70. Ozon Reports Unaudited Fourth Quarter and Full Year 2022 Results. Басты дереккөзінен мұрағатталған 7 мамыр 2023.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 6 сәуір 2023.
  71. Маша Цепелева Выручка Ozon в 2022-м выросла на 55 % год к году, до 277 млрд рублей, убыток увеличился до 58 млрд. vc.ru. (6 сәуір 2023). Басты дереккөзінен мұрағатталған 23 сәуір 2023.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 23 сәуір 2023.
  72. Ozon (орыс.). Forbes. Басты дереккөзінен мұрағатталған 19 қараша 2023.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 27 желтоқсан 2023.
  73. 10 самых убыточных компаний России — 2024. Рейтинг Forbes (орыс.). Forbes. (03.10.2024). Басты дереккөзінен мұрағатталған 2 қазан 2024. Тексерілді, 30 қыркүйек 2024.
  74. Расписки Ozon отреагировали снижением на новости о делистинге с Nasdaq (орыс.). Ведомости. (20 қазан 2023). Басты дереккөзінен мұрағатталған 20 қазан 2023. Тексерілді, 20 қазан 2023.
  75. OZON. Московская биржа. Басты дереккөзінен мұрағатталған 26 ақпан 2021.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 8 тамыз 2022.
  76. За год у Ozon выросли выручка, убытки и EBITDA (орыс.). Т⁠—⁠Ж. (28 ақпан 2025). Тексерілді, 28 наурыз 2025.
  77. Ирина Милош. Ozon.ru извинился за новогодний провал (10 қаңтар 2013).
  78. Роспотребнадзор: Ozon нарушил закон, аннулировав заказы по слишком низким ценам (орыс.). BFM.ru. Басты дереккөзінен мұрағатталған 18 сәуір 2023.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 18 сәуір 2023.
  79. Иван Кузьмин Сожгли, затопили, потеряли в космосе. Самые большие выплаты страховых компаний в России. «Секрет фирмы». (4 тамыз 2022). Басты дереккөзінен мұрағатталған 5 тамыз 2022. Тексерілді, 6 тамыз 2022.
  80. Ozon возместит убытки. Коммерсантъ. (4 тамыз 2022). Басты дереккөзінен мұрағатталған 7 тамыз 2022.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 7 тамыз 2022.
  81. Ozon оценил убыток от пожара на складе в Подмосковье почти в 11 млрд рублей. Коммерсантъ. (15 қараша 2022). Басты дереккөзінен мұрағатталған 15 қараша 2022.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 15 қараша 2022.
  82. На подмосковном складе Ozon сотрудники заболели менингитом. 11 человек госпитализировали (орыс.). Афиша Daily. (28 қараша 2022). Басты дереккөзінен мұрағатталған 18 сәуір 2023.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 18 сәуір 2023.
  83. Бабаян, Амалия Ozon опровергла данные о массовом заболевании сотрудников склада менингитом (орыс.). Известия. (28 қараша 2022). Басты дереккөзінен мұрағатталған 12 мамыр 2024. Тексерілді, 12 мамыр 2024.
  84. Вспышка менингита на складе Ozon: врачи объяснили, есть ли риск заразиться через посылку (орыс.). v1.ru. (30 қараша 2022). Басты дереккөзінен мұрағатталған 12 мамыр 2024. Тексерілді, 12 мамыр 2024.
  85. Продавцы пожаловались в ФАС на маркетплейсы из-за принудительных распродаж (орыс.). versia.ru. Тексерілді, 12 мамыр 2024.
  86. Антон Харламов Ozon принудительно добавил товары всех продавцов в скидочную акцию. vc.ru. (21 сәуір 2023). Басты дереккөзінен мұрағатталған 23 сәуір 2023.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 23 сәуір 2023.
  87. Анастасия Корочкина «Восток инвестиции» приобрел около 28% акций Ozon у Baring Vostok (орыс.). Forbes Russia. (12 сәуір 2024). Басты дереккөзінен мұрағатталған 15 сәуір 2024. Тексерілді, 1 ақпан 2025.
  88. Ozon раскрыл цену первичного размещения депозитарных расписок на NASDAQ (орыс.). РБК. (18 қараша 2020). Басты дереккөзінен мұрағатталған 20 қараша 2023. Тексерілді, 20 қазан 2023.
  89. Вятохо, Татьяна Ozon подал проспект своих ADS в ЦБ для получения первичного листинга на Мосбирже(ru-RU). Frank Media. (28 қыркүйек 2023). Басты дереккөзінен мұрағатталған 20 қараша 2023. Тексерілді, 20 қазан 2023.
  90. Акции Ozon с 31 июля начнут торговаться на бирже Астаны(ru-RU). Frank Media. (28 шілде 2023). Басты дереккөзінен мұрағатталған 20 қараша 2023. Тексерілді, 20 қазан 2023.

Сыртқы сілтемелер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]