Polyergus rufescens
| Polyergus rufescens | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ғылыми топтастыруы | ||||||||||||||||
| ||||||||||||||||
| Екі-есімді атауы | ||||||||||||||||
| Polyergus rufescens |
Polyergus rufescens — Оңтүстік Еуропа мен Азияның кейбір бөліктерінде кездесетін құл ететін құмырсқа түрі, көбінесе Еуропалық Амазонка құмырсқасы немесе құл ұстайтын құмырсқа деп аталады. Бұл міндетті әлеуметтік паразит, өзі тамақтанбайды немесе ұяны күтіп-ұстауға қабілетсіз, осы жұмыстарды орындау үшін басқа түрдегі құмырсқаларға тәуелді. Бұл қызметші құмырсқаларды толықтыру үшін, ол жақын маңдағы құмырсқа ұяларын тонау арқылы балаңқұрттар мен дернәсілдерді алып келеді, және олар болашақ жұмысшыларды ұя үшін өсіру үшін асырайды. Жаңа ұрықтанған аналық P. rufescens осы "қожайын" ұясына кіруі, қожайын аналығын өлтіруі және жұмысшылар тарапынан оның орнына қабылдануы қажет.
Сипаттама
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]P. rufescens жұмысшылары батыс және оңтүстік-батыс Еуропада қара-қызыл түсті, ал шығыс үлгілері көбірек апельсин-қызыл түске ие. Олардан қаралау құмырсқалар көбінесе құрсағы мен қосымша мүшелерінде күлгін немесе қоңыр түсті реңктерге ие. Морфологиялық тұрғыдан, осы түрдің құмырсқалары мексикалық Polyergus topoffi-ға ұқсас, бірақ олардың бастары мен педицельдері жіңішкерек және құрсағының бірінші тергиттері көбірек шашты. Бұл құмырсқаның жалпы ұзындығы 4,7-ден 7 мм-ге дейін (0,19-дан 0,28 дюймге дейін).[1]
Таралу аймағы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]P. rufescens Еуропаның Испания, Франция, Нидерланды, Германия, Швейцария, Австрия, Болгария, Италия, Хорватия, Сербия және Словения сияқты бөліктеріне жергілікті болып табылады. Оның таралу аймағы Азияға дейін созылады, оның ішінде Қырғызстан, Қазақстан және Батыс Қытай таулары кіреді. Оның мекендеу ортасы әдетте ашық, сирек шөпті жерлерде болады, мұнда оның қожайын түрлері кездеседі. Қожайын түрлері аймақтың әртүрлі бөліктерінде өзгереді және F. cunicularia, F. fusca, F. rufibarbis, F. clara, F. gagates және F. cinerea сияқты түрлерді қамтиды. Шығыс бөліктегі негізгі қожайын түрі F. clara, ал жалпы алғанда, таңдалатын түр — жергілікті жерде ең көп таралған немесе тонау кезінде ең аз өлім-жітімге ұшырайтын түр.[1]
Мінез-құлқы
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]Бұл түр құл жасайтын құмырсқа деп аталады, өйткені Formica sanguinea сияқты, ол Serviformica подтұқымдасындағы басқа құмырсқа түрлерінің ұяларын тонап, олардың ұрпақтарын «дулотикалық» ұяға (грекше δοῦλος doulos, "құл") алып келеді.[2] Жетілген Polyergus ұясы әрқашан құл түрлерінің (қожайындар) ұясынан басталады, және жұмысшы популяциясы Амазонка құмырсқаларының шабуылдары арқылы сақталады. Дулотикалық ұяда Formica жұмысшылар саны әдетте Амазонка құмырсқаларының популяциясынан кем дегенде бес есе көп және жалпы алғанда, аралас ұяның мінез-құлқы қожайын түрінің үлкен ұясының мінез-құлқына ұқсайды.[3] Молекулалық талдау көрсеткендей, құл жасайтын Polyergus және Rossomyrmex туыстары тығыз туыстас болса да, олар өздерінің қожайын түрлеріне әлдеқайда жақын туыстас болып келеді, және құлдық мінез-құлық тәуелсіз дамыған.[4]
Дереккөздер
[өңдеу | дереккөзін өңдеу]- 1 2 Trager, James C. (2013). "Global revision of the genus Polyergus". Zootaxa.
- ↑ Bolton, Barry (2013). "Species: Polyergus (rufescens) rufescens". AntWeb.
- ↑ Bolton, Barry (2013). "Species: Polyergus umbratus_cf". AntWeb.
- ↑ Goropashnaya, Anna V.; Fedorov, Vadim B.; Seifert, Bernhard; Pamilo, Pekka (2012). "Phylogenetic relationships of Palaearctic Formica species (Hymenoptera, Formicidae) based on mitochondrial cytochrome b sequences"