Praesens
«Praesens» («Презенс»; латын тілінен — «қазіргі уақыт») — 1926–1930 жылдары жұмыс істеген поляк авангардист-суретшілері мен сәулетшілерінің шығармашылық бірлестігі. Бұл топ «Blok» атты авангардтық топтың тарағанынан кейін құрылған.
Тарихы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]
Топ 1926 жылы Варшавада құрылды. «Praesens» бірлестігінің негізін қалаушылардың қатарында Варшава политехникалық университетінің сәулет факультетінің түлектері мен бұрын «Blok» тобымен байланысы болған көптеген авангардист-суретшілер болды.[1] 1928 жылы «Praesens» Қазіргі заманғы архитектура жөніндегі халықаралық конгресстің (CIAM) Польша бөлімшесіне айналды.[1]
Сәулет саласында «Praesens» тобының мүшелері функционализм арқылы қолжетімді тұрғын үй салуды көздеді. Топ мүшелері ұстанған идеялар Веймардағы Баухаус мектебімен, голландиялық «De Stijl» қозғалысымен және Мәскеудегі ВХУТЕМАС-пен байланысты суретшілердің көзқарастарына ұқсас болды.[2] Басқа жобалармен қатар, «Praesens» тобына қатысы бар сәулетшілер 1936 жылы Варшаваның Раковец ауданындағы тұрғын үй кооперативінің жобасына өз үлесін қосты.[2]
Топ құрамына сәулетшілер Барбара мен Станислав Брукальский, Богдан Ляхерт, Шимон мен Хелена Сыркус, Юзеф Шанайца және Юзеф Малиновский, сондай-ақ суретшілер Владислав Стржеминский, Катажина Кобро, Генрик Стажевский, Александр Рафаловский, Мария Люция Нич-Боровякова, Ян Голус, Кароль Крыньски, Ромуальд Камиль Витковский және Казимеж Подсадецкий кірді.[1] Топтың басшылығын Шимон Сыркус өз мойнына алды, ал Хелена Сыркус хатшы қызметін атқарды. 1929 жылы топтың үш мүшесі — Владислав Стржеминский, Катажина Кобро және Генрик Стажевский — «a.r.» тобын құрды.[3]
Дереккөздер
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- ↑ a b c Wróblewska, Magdalena Praesens (ағыл.). Adam Mickiewicz Institute (November 2010).
- ↑ a b Wenderski Cultural Mobility in the Interwar Avant-garde Art Network: Poland, Belgium and the Netherlands — New York: Routledge, 2019. — ISBN 978-1-138-49354-4.
- ↑ Turowski Konstruktywizm polski: próba rekonstrukcji nurtu 1921–1934 — Warsaw: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1981.