Мазмұнға өту

Rabobank

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Coöperatieve Rabobank U.A.
суреті
Rabotoren ғимаратындағы штаб-пәтері
Түрі

жауапкершілігі шектелген кооператив

Құрылды

1895

Ізбасары
  • Raiffeisen-Bank
  • Boerenleenbank
Орналасуы

Rabotoren, Утрехт, Нидерланд

Басты адамдары

Стефан Декрейне (директорлар кеңесінің төрағасы)
Бас Брауверс (қаржы жөніндегі бас директор)

Саласы

қаржылық қызметтер

Өнімі

Банк қызметі
Сақтандыру
Лизинг
Жылжымайтын мүлік

Меншікті капиталы

▲ €46 млрд (2022)[1]

Айналым

▼ €12 млрд (2022)[1]

Операциялық кірісі

▲ €7 млрд (2022)[1]

Таза табыс

▼ €2,7 млрд (2022)[1]

Активтер

▲ €635,865 млрд (2025 жылғы 3-тоқсан)[1]

Қызметкерлер саны

▲46 959 (2022)[1]

Сайты

rabobank.com

Rabobank (толық атауы: Coöperatieve Rabobank U.A.) — штаб-пәтері Утрехтте, Нидерландта орналасқан нидерландтық трансұлттық банк және қаржылық қызметтер компаниясы. Топтың құрамына 89 жергілікті нидерландтық Rabobank банкі (2019), орталық ұйым (Rabobank Nederland) және көптеген мамандандырылған халықаралық кеңселер мен еншілес ұйымдар кіреді. Азық-түлік және агробизнес Rabobank Group халықаралық қызметінің негізгі бағыты болып табылады.[2] Rabobank жалпы активтерінің көлемі бойынша Нидерландтағы екінші ірі банк болып табылады.[3]

1-деңгейлі капитал көлемі бойынша ұйым әлемдегі 50 ірі қаржы институтының қатарына кіреді. 2022 жылғы жағдай бойынша жалпы активтері 628 миллиард еуроны, ал таза пайдасы 2,7 миллиард еуроны құрады.[1]

Rabobank Еуропалық банк қадағалауы 2014 жылдың соңында күшіне енгеннен бері «Маңызды институт» ретінде белгіленген және соның нәтижесінде Еуропалық орталық банк тарапынан тікелей қадағаланады.[4][5]

Тарихы

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Тамыры ауыл шаруашылығына негізделген Rabobank жергілікті нарықтарға қызмет көрсететін жергілікті кредиттік кооперативтер федерациясы ретінде құрылған.

Фермерлер банктерінің құрылуы

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Банктің негізі кредиттік кооперативтер қозғалысының негізін қалаушы Фридрих Вильгельм Райффайзеннің идеяларына сүйенді. Ол 1864 жылы Германияда алғашқы фермерлер банкін құрды. Ауылдық жердің мэрі ретінде ол фермерлер мен олардың отбасыларының өте ауыр кедейлігіне куә болды. Ол бұл мұқтаждықты қайырымдылық көмек арқылы жеңілдетуге тырысты, алайда ұзақ мерзімді перспективада өз күшіне сүйенудің мүмкіндігі көбірек екенін түсінді. Осылайша 1864 жылы өзінің қайырымдылық қорын фермерлер банкіне айналдырды. Осы арқылы ол ауыл тұрғындарының жинақтарын жинап, кәсіпкерлікпен айналысатын фермерлерге несие беретін Darlehnskassen-Verein ұйымын құрды.[6]

Бұл модель XIX ғасырдың соңында Нидерландта үлкен қызығушылық тудырды. Райффайзеннің алғашқы ізбасарларының бірі Нидерландтың оңтүстігіндегі бірқатар жергілікті фермерлер банктерінің негізін қалаған дін қызметкері Герлакус ван ден Эльсен болды. Модель дін қызметкерлері мен ауылдық жердегі элита өкілдерінің қолдауымен кең таралды. Фермерлерге несие беретін банктердің мақсаты идеалистік болғанымен, олар әрдайым қатаң іскерлік қағидаттар негізінде жұмыс істеді. Кооперативтік банк моделі инвестицияланған капитал мен қауымдастық арасындағы тығыз байланысты қамтамасыз етті.

Нидерландтың Ньив-Веннеп қаласындағы Rabobank банкоматы

Алғашқы ынтымақтастық

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Банктің дәстүрлі штаб-пәтерлері Утрехт және Эйндховен қалаларында орналасқан. 1898 жылы екі кооперативтік банк бірлестігі құрылды:

  • Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Bank, Утрехт
  • Coöperatieve Centrale Boerenleenbank, Эйндховен

Raiffeisen-Bank алты жергілікті банктің кооперативі ретінде құрылса, Boerenleenbank 22 жергілікті банктің кооперативі ретінде құрылды. Бұл екі ұйым өздерінің айқын ұқсастықтарына қарамастан, төрттен үш ғасыр бойы қатар өмір сүрді. Бұған ішінара құқықтық келіспеушіліктер себеп болды. Алайда ең маңызды айырмашылық мәдени сипатта еді. Эйндховенде орналасқан Boerenleenbank айқын католиктік сипатта болса, Raiffeisen-Bank протестанттық негізге ие болды. Бұрын Нидерландта жіктелу (нидер. verzuiling) процесі жүрді, бұл іс жүзінде әртүрлі діни қауымдар мен саяси қозғалыстардың мүшелері бір-бірімен байланыс жасамай, қатар өмір сүруін білдірді. Осы жіктелудің салдарынан көптеген ауылдарда бір емес, екі жергілікті банк болды: бірі католиктерге, екіншісі протестанттарға қызмет етті. Нәтижесінде қалыптасқан тығыз қауымдастыққа негізделген банк ісі бұл банктерге тәуекелдерін жақсырақ бақылауға мүмкіндік берді. Соның арқасында 1920 жылдардың басында қаржылық дағдарыс Нидерландтың банк секторын күйреткен кезде, бұл жергілікті банктердің басым бөлігі дағдарыстан айтарлықтай зардап шекпей шықты.[7] Діни негіздер олардың ұйымдық құрылымдарынан да көрініс тапты: Boerenleenbank жоғары деңгейде орталықтандырылған болса, Raiffeisen-Bank жергілікті автономияны қолдады.

Бірігу және шетелге кеңею

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

1940 жылға қарай екі ұйым өзара ынтымақтастық орнатты, алайда оның ауқымы шектеулі болды. Екі ұйым арасындағы байланыстардың одан әрі нығаюына үш негізгі жағдай себеп болды:

  • Бөлімшелер санының артуы, соның нәтижесінде жергілікті бәсекелестіктің күшеюі
  • Екі ұйым арасындағы конфессиялық айырмашылықтардың біртіндеп жойылуы
  • Нидерланд өнеркәсібінде капиталға деген сұраныстың артуы, бұл өз кезегінде банк ісіндегі шоғырланудың күшеюіне әкелді

1972 жылы екі ұйым бірігіп, Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Boerenleenbank ұйымын құрды, қысқаша атауы — Rabobank. Ұйым құрылтайшы ұйымдарға қатысты тарихи бейтараптығына байланысты Амстердам қаласын өзінің заңды штаб-пәтері ретінде таңдады. 1980 жылдан 2015 жылға дейін орталық ұйым Rabobank Nederland деп аталды.

1980 жылы Rabobank жаһандық ауыл шаруашылығын қаржыландыру жөніндегі миссиясының бір бөлігі ретінде халықаралық қызметін кеңейтті. 1990 жылы ол жергілікті Bank Duta банкімен серіктестік орнатып, RabobankDuta бірлескен кәсіпорын банкін құрды. Кейін Bank Duta 1998 жылғы Азиядағы қаржылық дағдарыс кезінде банкротқа ұшырап, Rabobank Duta-ның үлесін сатып алып, PT Bank Rabobank International Indonesia атауымен жеке өзі қызмет көрсете бастады. 1994 жылы Rabobank Австралия мен Жаңа Зеландияда қызмет атқарған Primary Industry Bank of Australia (PIBA) банкін сатып алып, оны 2003 жылы Rabobank Australia Limited деп қайта атады.[8] 1997 жылы Rabobank Жаңа Зеландияда орналасқан Wrightson Farmers Finance Limited компаниясын сатып алып, 1999 жылы оны Rabobank New Zealand деп қайта атады. Осы сатып алудың нәтижесінде Rabobank Жаңа Зеландияның ауылдық секторындағы маңызды[нақтылау қажет] кредит берушіге айналды және мұны кредит беру қызметін одан әрі кеңейту үшін негіз ретінде пайдаланды.

Еуропада Rabobank 1992 жылы Германияның Allgemeine Deutsche Credit-Anstalt банкін сатып алды.[9]

XXI ғасыр

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

2002 жылы Rabobank Rabobank.be деп аталатын тек интернет арқылы жұмыс істейтін жаңа жинақ банкін іске қосты. 2005 жылы Ирландияда RaboDirect атауымен екінші онлайн-жинақ банкі іске қосылды, кейін Жаңа Зеландияда RaboPlus, ал екі жылдан соң Аустралияда да іске қосылды. Қысқа үзілістен кейін Польшада (2011) және Германияда (2012) жаңа онлайн-банктер ашылды. Ирландия мен Жаңа Зеландияда жинақ қызметтерін ілгерілету үшін жүргізілген жарнамалық науқандар осы елдердегі Rabobank-тың жалпы танымалдығын арттырып, оның тек жинақтау қызметінің ғана емес, кредит беру қызметінің де өсуіне ықпал етті. 2010 жылы Rabobank Аустралия мен Жаңа Зеландиядағы жинақ банктері үшін бірдей бренд атауын пайдалануға шешім қабылдап, бұл елдерде RaboPlus атауын RaboDirect атауымен ауыстырды. 2014 жылы Rabobank қазіргі OneSpan деп аталатын Vasco компаниясымен бірлесіп, QR кодтарын пайдаланатын жаңа онлайн-аутентификация жүйесін әзірледі.[10]

Rabobank 2003 жылы аустралиялық Lend Lease Agro Business компаниясын сатып алды. 2008 жылы ол екі бөлшек банк — Bank Haga және Bank Hagakita банктерін сатып алып, Индонезиядағы қызметін кеңейтті. Америка Құрама Штаттарында Rabobank 2007 жылғы 1 мамырда Mid-State Bank & Trust банкін сатып алуды аяқтап, осылайша АҚШ-тың Калифорния штатындағы Орталық жағалау өңіріне өз қызметтерін кеңейтуге мүмкіндік алды.[11] 2010 жылы ол Pacific State Bank банкін де сатып алып, Калифорнияның Орталық аңғарына қызметін кеңейтті.[12] Utrecht-America Holdings, Inc. және Rabobank N.A. АҚШ-та Rabobank Group тобының еншілес ұйымдары ретінде жұмыс істейді. 2019 жылы Rabobank-тың АҚШ-тағы бөлшек банкинг бизнесін Mechanics Bank банкіне сатқаны жарияланды, соның нәтижесінде барлық Rabobank бөлімшелері Mechanics атауына көшті. Rabobank Солтүстік Америкада өзінің Rabo AgriFinance еншілес ұйымы арқылы азық-түлік және ауыл шаруашылығына негізделген кредит беру саласында қызметін жалғастырады.[13]

2012 жылғы маусымда Moody's рейтинг агенттігі Rabobank-тың кредиттік рейтингін Aa2 деңгейіне дейін төмендетті (бұған дейін Aaa болған), болжамы — теріс. 2011 жылғы қарашада Standard & Poor's рейтинг агенттігінің жаңа рейтинг әдістемесіне байланысты кредиттік рейтингі AAA-дан AA деңгейіне дейін екі сатыға төмендетілді. 2014 жылғы қарашада S&P рейтингті AA− деңгейінен теріс болжаммен A+ деңгейіне дейін төмендетті. Fitch рейтинг агенттігі банктің кредиттік рейтингін AA− деңгейінде бағалайды, болжамы — теріс.

Жаңа стратегияға сәйкес Rabobank кейбір нарықтардан шығуды жоспарлап отыр. 2014 жылғы қыркүйекте Rabobank BGZ Bank банкін BNP Paribas компаниясына 1,39 миллиард долларға сатты.[14] Көптеген ірі банктерден айырмашылығы, Rabobank-тың орталық ұйымы бастапқыда жергілікті бөлімшелердің еншілес компаниясы болды. Алайда жаңа банктік реттеу талаптары жаңа құрылымды қажет етті. 2015 жылдың соңында арнайы құрылған Басқару комитетінің ұсынысы бойынша Rabobank-тың 106 кооперативтік банкі Rabobank Nederland-пен бірігуге бірауыздан дауыс берді. Бірігу 2016 жылғы 1 қаңтарда күшіне енді. Rabobank-тың 106 банкі әлі де айтарлықтай автономияға ие болғанымен, орталық ұйым енді бас ұйым болып табылады.[дереккөзі?] 2013 жылғы жанжал нәтижесінде LIBOR валюталық мөлшерлемелерін бүкіл әлемде манипуляциялауды қоса алғанда, жосықсыз сауда тәжірибесі үшін банкке 1 миллиард доллар айыппұл салынды. Бас атқарушы директор Пит Мурланд осыған байланысты бірден қызметінен кетті.[15] 2015 жылғы желтоқсанда Rabobank 2018 жылға қарай 9 000 жұмыс орнын қысқартатынын (2016 жылдың соңына қарай 3 000 жұмыс орнын) және қазіргі қызметкерлерінің бестен біріне жуығын қысқартатынын жариялады. Бұл саясат қатаңдатылған Basel IV ережелер жинағына сәйкестікті қамтамасыз етуге бағытталды.[16][17] 2019 жылға қарай Rabobank-тың 38 елде кеңселері болды.[18]

Атауға құқық

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]

Rabobank бірнеше нысан мен ұйымның атауына құқық иеленеді, соның ішінде:

Дереккөздер

[өңдеу | дереккөзін өңдеу]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 Annual Report 2022. rabobank.com. Тексерілді, 3 қараша 2023.
  2. ↑ RaboBank Group Profile. Тексерілді, 12 шілде 2026.
  3. ↑ Major Banks in the Netherlands. Thebanks.eu. (2 October 2016). Тексерілді, 12 шілде 2026.
  4. ↑ The list of significant supervised entities and the list of less significant institutions. European Central Bank. (2014 жылғы 4 қыркүйек). Тексерілді, 12 шілде 2026.
  5. ↑ List of supervised entities. European Central Bank. (2023 жылғы 1 қаңтар). Тексерілді, 12 шілде 2026.
  6. ↑ 1500 euro lenen? Vergelijk alle mogelijkheden! - 1500eurolenen.nl  (нид.), 1500 Euro Lenen. Тексерілді 15 мамырдың 2017.
  7. ↑ Colvin, Christopher L. (2017-08-21). "Banking on a Religious Divide: Accounting for the Success of the Netherlands' Raiffeisen Cooperatives in the Crisis of the 1920s". Journal of Economic History 77 (3): 866–919. doi:10.1017/S0022050717000663. ISSN 1471-6372.
  8. ↑ About Rabobank: History. Rabobank. Басты дереккөзінен мұрағатталған 8 маусым 2015. Тексерілді, 21 желтоқсан 2014.
  9. ↑ Allgemeine Deutsche Credit-Anstalt. ZBW Leibniz Information Centre for Economics. Тексерілді, 12 шілде 2026.
  10. ↑ Rabobank introduces QR code-based online banking authentication. Finextra. (19 September 2014). Тексерілді, 12 шілде 2026.
  11. ↑ Rabobank Completes Acquisition of Mid-State Bank & Trust (ағыл.). www.businesswire.com. (1 мамыр 2007). Тексерілді, 9 сәуір 2020.
  12. ↑ Fujii, Reed Pacific State Bank taken over (ағыл.). recordnet.com. Тексерілді, 9 сәуір 2020.
  13. ↑ Mechanics Banks more than doubles in size with Rabobank merger, Sacramento Business Journal. Тексерілді 13 қыркүйектің 2019.
  14. ↑ BNP completes purchase of Bank BGZ from Rabobank  (ағыл.), U.S.. Мұрағатталған 4 сәуірдің 2023 жылы. Тексерілді 12 шілденің 2026.
  15. ↑ Sara Webb Dutch Rabobank fined $1 billion over Libor scandal. Reuters. (29 October 2013). Тексерілді, 12 шілде 2026.
  16. ↑ Molen, Folkert van der Jalalive. (22 шілде 2022). Тексерілді, 12 шілде 2026.
  17. ↑ Thomas Escritt and Toby Sterling. Rabobank to cut 9,000 jobs and shed assets to boost profit (December 11, 2015). Мұрағатталған 4 наурыздың 2016 жылы.
  18. ↑ Who we are. www.rabobank.com. Тексерілді, 19 шілде 2019.
  19. ↑ Salinas' Rabobank Stadium opens for the football season with the little ones. Басты дереккөзінен мұрағатталған 3 қараша 2013. Тексерілді, 7 қазан 2013.
«https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=Rabobank&oldid=3643654» бетінен алынған