USB

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
Мұнда ауысу: шарлау, іздеу
USB логотипі

USB (ю-эс-би, ағыл. Universal Serial Bus — "әмбебап бірізді шина") — жүйелі интерфейс деректерін беру үшін есептеу техникасындағы орташа жылдамдықты және баяу жылдамдықты перифериялық құрылғылар. USB символы төрт геометриялық фигура: үлкен шеңбер, кіші шеңбер, үшбұрыш және ағашқа ұқсас блок-схемада ұштарында орналасқан, квадрат.

USB шинасына әзірлеу ерекшеліктері USB шинасын әзірлеушілер мен өндірушілердің жабдықтарын біріктіретін USB Implementers Forum (USB-IF) халықаралық коммерциялық емес ұйымының шеңберінде жүргізіледі.

USB шинасына перифериялық құрылғыларды қосу үшін төрт желілі кабель пайдаланылады, бұл ретте екі сымдар (витая бу) дифференциальном енгізу үшін деректерді қабылдау және жіберу үшін, екі сым — перифериялық құрылғыларды қоректендіру үшін пайдаланылады. Кірістірілген қоректендіру желілері арқасында, USB перифериялық құрылғыларды меншікті қорек көзінсіз (тұтынатын құрылғы желілері бойынша USB қорек шинасының ең үлкен ток күші, 500 мА, USB 3.0 — 900 мА, USB 3.1 5А дейін аспауы тиіс) қосуға мүмкіндік береді.

Негізгі мәліметтер[өңдеу]

USB кабелі (2.0 қоса алғанда) 4 мыс өткізгіштерден тұрады, бұрмалы жұптан — 2 қоректендіру өткізгіші және 2 деректер өткізгіші және жерге тұйықталған өрмеден (экран).

Ерекшеліктердің нұсқалары[өңдеу]

Алдын-ала нұсқалар[өңдеу]

  • USB 0.7: 1994 жылдың қараша айында.ерекшелігі шығарылды
  • USB 0.8: 1994 жылғы желтоқсанда.ерекшелігі шығарылды
  • USB 0.9: 1995 жылғы сәуірде, ерекшелігі шығарылды.
  • USB 0.99: 1995 жылғы тамызда ерекшелігі шығарылды.
  • USB 1.0 Release Candidate: 1995 жылғы қарашада ерекшелігі шығарылды.

USB 1.0[өңдеу]

Ерекшелік 1996 жылы 15 қаңтарда шығарылды.

Техникалық сипаттамалары:

  • жұмыстың екі режимі:
    • төмен өткізу қабілеті бар режимі (Low-Speed) — 1,5 Мбит/с
    • жоғары өткізу қабілеті бар режимі (Full-Speed) — 12 Мбит/с
  • максималды кабель ұзындығы (экран) Low-Speed режимі үшін — 3 м
  • максималды кабель ұзындығы (экранда) Full-Speed — 5 м режимі үшін
  • қосылған құрылғылардың максималды саны (көбейткішжді қоса алғанда) — 127
  • "әр түрлі жылдамдықты" перифериялық құрылғыларының бір USB контроллеріне қосу мүмкіндігі
  • перифериялық құрылғылар үшін қорек кернеуі — 5
  • перифериялық құрылғылар тұтынатын максималды ток — 500 мА

USB 1.1[өңдеу]

Ерекшелік 1998 жылдың қыркүйек айында шығарылды. 1.0 нұсқасы табылған проблемалар мен қателіктер түзетілді. Жаппай таралған алғашқы нұсқасы.

USB 2.0[өңдеу]

Сурет:Usb2.jpg
Hi-Speed USB Логотипі

Ерекшелік 2000 жылдың сәуір айында шығарылды.

USB 2.0 USB 1.1 High-speed режимін енгізуге байланысты (логотиптегі — "HI-SPEED" белгісі[1]) ерекшеленеді.

USB 2.0 құрылғылары үшін үш жұмыс режимі реттелген:

  • Low-speed, 10-1500 Кбит/c (пернетақта, тышқан, джойстиктер, геймпады)
  • Full-speed, 0,5—12 Мбит/с (аудио-, видеоқұрылғылылар)
  • High-speed, 25-480 Мбит/с (видеоқұрылғылылар, ақпаратты сақтау құрылғылары)

Келесі түрлендірулері[өңдеу]

USB сипаттамаларының келесі түрлендірулері - Хабарламалар туралы инженерлік өзгерістер (ағылш. Engineering Change Notices — ECN) шеңберінде жарияланады. ECN ең маңызды бірі модификациялары USB 2.0 қабылдау ерекшеліктерінде (ағылш. USB 2.0 specification package) ұсынылған, USB Implementers Forum сайтында қол жетімді.

  • Mini-B Асырылады ECN: хабарлама 2000 жылдың қазан айында шығарылды.
  • Errata желтоқсаннан бастап 2000: хабарлама 2000 жылдың желтоқсанында шығарылды.
  • Pull-up/Pull-down Resistors ECN: хабарлама 2002 жылдың мамыр айында шығарылды.
  • Errata, мамыр айынан бастап 2002: хабарлама 2002 жылдың мамыр айында шығарылды.
  • Interface Associations ECN: хабарлама 2003 жылғы мамырда шығарылды.
    • Көптеген интерфейстерді бір функциясы бар құрылғылармен біріктіруге мүмкіндік беретін жаңа стандарттар қосылды.
  • Rounded Chamfer ECN: хабарлама 2002 жылғы қазан айында шығарылды.
  • Unicode ECN: хабарлама 2005 жылғы ақпанда шығарылды.
    • Осы ECN, UTF-16LE пайдалана отырып, бұл жолдың кодталған өзгешеліктерін анықтайды.
  • Inter-Chip USB Supplement: хабарлама 2006 жылы наурызда шығарылды.
  • On-The-Go Supplement 1.3: хабарлама 2006 жылғы желтоқсанда шығарылды.
    • USB On-The-Go жеке USB-хостынсыз екі USB-құрылғыларды бір-бірімен байланыстыруға мүмкіндік береді. Тәжірибеде құрылғылардың біреуі басқасы үшін хост рөлін атқарады.

USB OTG[өңдеу]

USB 3.0[өңдеу]

USB 3.1[өңдеу]

Қарапайым Mini Micro
Түрі A 4×12 мм
Type A Plug Coloured.svg
3×7 мм
Mini-A.jpg
2×7 мм
Түрі B 7×8 мм
Type B Plug Coloured.svg
3×7 мм
USB apparate.jpg
2×7 мм
MicroB USB Plug.jpg
Қосу шығарылатын колодки жұп разъемов USB аналық төлем ASUS P5Q SE
Контакт нөмірі  4 3 2 1
Белгісі
GND
D+
D-
VBUS
Сымдар түсі
Қара
Жасыл
Ақ
Қызыл
Өткізгіштерді орналастыру 

USB 3.0 разъемдар суреті[өңдеу]

Қарапайым Mini Micro
Түрі A
Connector USB 3 IMGP6022 wp.jpg
Түрі B
USB3 Stecker Typ B IMGP8197 smial wp.jpg
USB3 Trapezstecker IMGP9572 smial wp.jpg
Connector USB 3 IMGP6028 wp.jpg

A үлгісіндегі USB 3.0 шығу қосқыштарының орналасуы[өңдеу]

Контакт № A B micro B
1 VBUS (VCC) VBUS (VCC) VBUS (VCC)
2 D- D- D-
3 D+ D+ D+
4 GND GND ID
5 StdA_SSTX- StdA_SSTX- GND
6 StdA_SSTX+ StdA_SSTX+ StdA_SSTX-
7 GND_DRAIN GND_DRAIN StdA_SSTX+
8 StdA_SSRX- StdA_SSRX- GND_DRAIN
9 StdA_SSRX+ StdA_SSRX+ StdA_SSRX-
10 StdA_SSRX+
Экран Экран Экран Экран
USB 3.0 Micro-B шанышқы контактілер орналасуы 
1 VBUS +5V қоректендіру
2 USB, D- USB 2.0 деректер
3 USB D+
4 GND Жер
8 StdA_SSRX- SuperSpeed-қабылдау
9 StdA_SSRX+ SuperSpeed-қабылдау
7 GND_DRAIN Жер
5 StdA_SSTX- SuperSpeed-беру
6 StdA_SSTX+ SuperSpeed-беру
10 DPWR Қосымша қоректендіруге арналған құрылғы
11 GND_D Қоректендіру құрылғыларының жері

USB Type-C[өңдеу]

USB Type-C разъемі

Сондай-ақ, қараңыз[өңдеу]

  • Thunderbolt
  • FireWire
  • Тізбектелген және параллель енгізу-шығару порттары
  • TransferJet
  • WinUSB
  • USB-IF
  • V-USB — Atmel AVR микроконтроллерлері үшін USB бағдарламалық хаттаманы іске асыру.
  • Live USB

Дереккөздер[өңдеу]

Сілтемелер[өңдеу]

Әдебиет[өңдеу]